W3 - L2: Vogel's post-naturalisme II

• Filosofie
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

Zonder boek of aantekeningen

1. Leg uit wat de 'uniformiteit van de natuur' betekent.

2. Leg uit waarom volgens Plessner alleen mensen cultuur maken.

3. Leg uit wat de zorgethiek van Donovan en Adams inhoudt.

1. Herhaling
2. Filosofenlijst kwestie 3
3. Primaire tekst: 'Denken als een winkelcentrum'
4. Uitleg: Post-naturalisme 

Programma:

Steven Vogel (1983-2022)

• Post-naturalist
• Auteur van 'Denken als een winkelcentrum'

Primaire tekst 3: 'Denken als een winkelcentrum'

Eindtermen:

20. De kandidaten kunnen Vogels argumentatie weergeven en evalueren dat natuur en cultuur niet helder te onderscheiden zijn. Daarbij kunnen zij betrekken:

• Leopolds opvatting dat mensen ten aanzien van de natuur moeten leren ‘denken als een berg’;
  
• Vogels argument dat ‘denken als een berg’ ook van toepassing is op door mensen gecreëerde omgevingen.
  

Primaire tekst 3: 'Denken als een winkelcentrum'

Voor het lezen:

• Bekijk vraag 39 en 40 op pag. 81

Tijdens het lezen:

• Lees actief mee (ik stel vragen)
• Stel een vraag als je iets niet snapt of een woord niet kent

Na het lezen:

• Maak vraag 39 en 40

Primaire tekst 3: 'Denken als een winkelcentrum'

39. Denken als een berg is een bruikbare metafoor omdat het mensen laat zien dat we de natuur niet helemaal kunnen begrijpen en controleren. Het helpt ons ook om op de lange termijn te denken over de invloed van onze acties.

40. Er is volgens Vogel geen groot verschil tussen denken als een berg en denken als een stad omdat volgens Vogel een stad en een berg allebei een soort ecosysteem is. Er zijn krachten die we als individueel mens niet kunnen controleren of begrijpen. Bij zowel denken als een stad en denken als een berg kunnen we nadenken hoe we het moeten inrichten en moeten we rekening houden met de lange termijn.

19. De kandidaten kunnen uitleggen en evalueren dat we volgens Vogel helemaal moeten afstappen van het concept ‘natuur’ en moeten spreken over onze omgeving inclusief de bebouwde wereld om ons heen. Daarbij kunnen zij betrekken:

• Vogels opvatting dat we in het Antropoceen niet langer moeten spreken van natuur maar van een post-natuurlijke wereld;
  
• Vogels begrip van omgeving met de metafoor van het winkelcentrum;
  
• Vogels antropocentrische opvatting van milieufilosofie, welke vraag daarin volgens Vogel centraal moet staan en de rol van collectieve actie daarin.
  

Vogel's post-naturalisme

Vraag:

Wat is natuur?

Vogel's post-naturalisme

Vraag:

Wat is natuur?

Mogelijk antwoord:

Natuur is iets dat losstaat van de mens, dat onafhankelijk is van de mens.

Vogel's post-naturalisme

Natuur of geen natuur???

Natuur of geen natuur???

Natuur of geen natuur???

Dit is een foto van de oostvaardersplassen. 50 jaar geleden lag dit gebied nog onder water, totdat de Nederlandse regering besloot het water weg te halen en er een natuurgebied van te maken.

Natuur of geen natuur???

Volgens Vogel is de invloed van mensen zo groot dat alles afhankelijk is van de mens. Dus:

• We leven in het antropoceen: Het tijdperk waarin menselijke activiteiten bepalend zijn voor het klimaat en ecosystemen.
• Het antropoceen is een postnatuurlijke wereld. Er is niks meer dat we natuur kunnen noemen.

In plaats van natuur kunnen we beter spreken over omgeving of milieu.

Vogel's post-naturalisme

Op de ijskappen in Antarctica komen bijna geen mensen. Je zou dit een ultiem voorbeeld van cultuur kunnen noemen.

Leg uit waarom volgens Vogel zelfs de ijskappen geen voorbeeld van cultuur zijn. Maak in je antwoord gebruik van de volgende begrippen.

• Antropoceen
• Post-natuurlijk

Vogel's post-naturalisme

19. De kandidaten kunnen uitleggen en evalueren dat we volgens Vogel helemaal moeten afstappen van het concept ‘natuur’ en moeten spreken over onze omgeving inclusief de bebouwde wereld om ons heen. Daarbij kunnen zij betrekken:

• Vogels opvatting dat we in het Antropoceen niet langer moeten spreken van natuur maar van een post-natuurlijke wereld;
  
• Vogels begrip van omgeving met de metafoor van het winkelcentrum;
  
• Vogels antropocentrische opvatting van milieufilosofie, welke vraag daarin volgens Vogel centraal moet staan en de rol van collectieve actie daarin.
  

Vogel's post-naturalisme

Leopold: We moeten denken als een berg. Hiermee beseffen we dat een berg los staat van de mens en intrinsieke waarde heeft.

Vogel: Een winkelcentrum lijkt op een berg: 

• Het heeft een bepaald doel (geld verdienen)
• Er gebeuren processen los van menselijke invloed (regen en zon op de ramen).

Denken als een winkelcentrum

Leopold: We moeten denken als een berg. Hiermee beseffen we dat een berg los staat van de mens en intrinsieke waarde heeft.

Vogel: Een winkelcentrum lijkt op een berg: 

• Het heeft een bepaald doel (geld verdienen)
• Er gebeuren processen los van menselijke invloed (regen en zon op de ramen).

Dus winkelcentra en bergen zijn omgeving we moeten nadenken hoe we die willen inrichten.

Denken als een winkelcentrum

19. De kandidaten kunnen uitleggen en evalueren dat we volgens Vogel helemaal moeten afstappen van het concept ‘natuur’ en moeten spreken over onze omgeving inclusief de bebouwde wereld om ons heen. Daarbij kunnen zij betrekken:

• Vogels opvatting dat we in het Antropoceen niet langer moeten spreken van natuur maar van een post-natuurlijke wereld;
  
• Vogels begrip van omgeving met de metafoor van het winkelcentrum;
  
• Vogels antropocentrische opvatting van milieufilosofie, welke vraag daarin volgens Vogel centraal moet staan en de rol van collectieve actie daarin.
  

Vogel's post-naturalisme

Mensen wonen in de omgeving (winkelcentrum of bos)

                    V

Wij richten de omgeving in (winkelcentrum of bos)

                    V

We moeten samen nadenken hoe we de omgeving willen inrichten.

                    V

Een omgeving met meer natuur is meestal fijner

                    V

We moeten de natuur goed inrichten

Wat moeten we doen?

Leg uit waarom Vogel's ethiek antropocentrisch is.

Gebruik vervolgens het begrip diep ecologisme om uit te leggen waarom Leopold vind dat Vogel niet ver genoeg gaat.

Controlevraag:

Volgens Vogel moeten we de natuur beschermen als we collectief besluiten dat we natuur fijn vinden.

Leopold is een ecocentrist.

19. De kandidaten kunnen uitleggen en evalueren dat we volgens Vogel helemaal moeten afstappen van het concept ‘natuur’ en moeten spreken over onze omgeving inclusief de bebouwde wereld om ons heen. Daarbij kunnen zij betrekken:

• Vogels opvatting dat we in het Antropoceen niet langer moeten spreken van natuur maar van een post-natuurlijke wereld;
  
• Vogels begrip van omgeving met de metafoor van het winkelcentrum;
  
• Vogels antropocentrische opvatting van milieufilosofie, welke vraag daarin volgens Vogel centraal moet staan en de rol van collectieve actie daarin.
  

Vogel's post-naturalisme

Lees paragraaf 3.3

Maak opdracht 23 t/m 28.

Aan de slag