Aardbevingen en vulkanen: de aarde in beweging
Aardbevingen en vulkanen: de aarde in beweging
Onderdelen in deze les
Aardbevingen en vulkanen: de aarde in beweging
Wat weet je al over bewegende aardplaten?
Aan het einde van de les kun je...
de opbouw van de aarde beschrijven, uitleggen hoe aardplaten bewegen, gevolgen benoemen, en onderdelen van vulkanen herkennen.
Terugblik: aardbevingen en vulkanen
In de vorige les: hoogste berg, Ring van Vuur, La Palma, en wereldwijde gevolgen van vulkanen.
Opbouw van de aarde
De aarde bestaat uit de aardkern, aardmantel en aardkorst. Elk deel heeft unieke eigenschappen.
Doorsnede van de aarde
Bekijk deze illustratie van de lagen van de aarde: kern, mantel en korst.
De aardkorst in beweging
De aardkorst bestaat uit losse platen die langzaam bewegen door stromingen in de mantel.
Drie soorten plaatbewegingen
Divergent & Transversaal
Bij divergente grenzen bewegen platen uit elkaar (midoceanische ruggen). Transversaal: platen schuiven langs elkaar (breuken).
Platen botsen tegen elkaar. Dit veroorzaakt bergen en zware aardbevingen.
Convergent
Bewegende platen: animatie
Bekijk hoe platen botsen, uit elkaar bewegen of langs elkaar schuiven.
Gevolgen van plaatbewegingen
Plaatbewegingen zorgen voor aardbevingen, vulkaanuitbarstingen en het ontstaan van bergen en dalen.
Aardbevingen: verschuivende platen
Als platen schuren of botsen, kan er spanning ontstaan en plotseling vrijkomen als een aardbeving.
Wat is een vulkaan?
Een vulkaan is een plek waar magma uit het binnenste van de aarde naar buiten komt.
Onderdeel van een vulkaan
Een vulkaan bestaat uit de magmakamer, krater, vulkaankegel en lavastromen.
Doorsnede van een vulkaan
Hier zie je de verschillende onderdelen: van magmakamer tot krater.
Twee hoofdtypen vulkanen
We onderscheiden stratovulkanen en schildvulkanen. Elk type heeft unieke kenmerken en gevolgen.
Stratovulkanen
Stratovulkanen ontstaan bij subductiezones. Ze zijn steil, explosief en vaak gevaarlijk.
Ontstaan van stratovulkanen
Stratovulkanen ontstaan waar een oceanische plaat onder een continentale plaat schuift.
Schildvulkanen
Schildvulkanen hebben brede hellingen en ontstaan door vloeibare, rustige lavastromen.
Ontstaan van schildvulkanen
Schildvulkanen vormen zich vooral bij hotspots en oceanische ruggen.
Samenvatting: de aarde leeft!
Je kunt nu de opbouw van de aarde, plaatbewegingen, gevolgen en vulkaantypen uitleggen.
Reflectie: wat vond je het interessantst?
Bespreek met elkaar welk onderdeel van deze les jou het meest heeft verbaasd of geïnspireerd.
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.
