Paarse vrijdag

• newEditor
• Burgerschap
• Mediawijsheid
• +2
• Basisschool
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Groep 6-8
• Leerjaar 1-6

Introductie

In deze les van Nieuws in een Kwartier bespreek je met de klas een opvallende trendbreuk: Nederlandse jongeren zijn in korte tijd veel minder positief gaan denken over homo's. Uit het grote HBSC-onderzoek van het Trimbos-instituut en de Universiteit Utrecht blijkt dat nog maar 22 procent van de jongens op de middelbare school positief is over homoseksualiteit. In 2021 was dat nog 40 procent. Bij meisjes daalde het van 78 naar 51 procent. Hoe kan dat, na jaren waarin jongeren juist steeds positiever werden? Leerlingen onderzoeken mogelijke oorzaken, zoals de invloed van sociale media, influencers uit de manosfeer en wat vrienden ervan vinden. Ook bekijken ze wat de cijfers betekenen voor lhbtqia+ jongeren, voor scholen en voor de politiek. Deze kant-en-klare les past bij maatschappijleer, burgerschap en mens en maatschappij. Je behandelt er onderwerpen mee als acceptatie en diversiteit, beeldvorming, de invloed van sociale media en een veilig schoolklimaat. In de docentnotities staan tips om het gesprek over dit gevoelige onderwerp veilig te voeren, en leerlingen beantwoorden de open vragen anoniem.

Paarse Vrijdag

De les opent bij een herkenbaar schoolthema: zichtbaar jezelf kunnen zijn. Houd vanaf het begin een veilige, respectvolle sfeer vast en benoem dat het onderwerp over mensen, rechten en schoolklimaat gaat.

Wat is Paarse Vrijdag?

• Een actiedag waarop aandacht wordt gevraagd voor lhbti+ acceptatie

• Leerlingen en docenten dragen vaak paars

• Paars staat voor solidariteit en steun

• De dag maakt zichtbaar dat iedereen erbij hoort

Welke woorden of gevoelens koppel jij aan Paarse Vrijdag?

Gebruik deze woordwolk als veilige start: laat leerlingen losse associaties geven zonder discussie over personen. Vraag daarna welke woorden gaan over steun, veiligheid of zichtbaarheid.

Wat vind jij van Paarse Vrijdag?

1

Ik vind het heel belangrijk

2

Ik vind het niet nodig

3

Ik vind het onzin

4

Ik wil er niets mee te maken hebben

Jongeren minder positief over lhbtiqa+

Dit is een gevoelig onderwerp. Er kunnen leerlingen in de klas zitten die zelf lhbtqia+ zijn, of die het nog niet zeker weten. Maak vooraf afspraken: we luisteren naar elkaar, we lachen niemand uit en niemand hoeft iets over zichzelf te vertellen. De open vragen staan zo dat leerlingen anoniem antwoorden.

Betrouwbare bronnen:

Image credit: LessonUp Image credit: Magnific

1

Ja

2

Nee

3

Een beetje

Heb jij dit nieuws al gezien of gehoord?

Wat was er aan de hand?

Waar?

Op middelbare scholen
in heel Nederland.
Ook leerlingen uit
groep 8 deden mee.

Wat?

Nog maar 22% van de jongens is positief over homo's. In 2021 was dat 40%. Bij meisjes ging het van 78 naar 51%.

Waarom?

Dat weet niemand zeker. Deskundigen denken aan sociale media en influencers. Ook vrienden spelen mee.

De cijfers gaan over middelbare scholieren: bij jongens daalde het aandeel dat positief is over homoseksualiteit van 40 naar 22 procent, bij meisjes van 78 naar 51 procent (HBSC 2021 en 2025). Image credit: LessonUp Image credit: LessonUp Image credit: Neeltje Knaap voor COC Nederland / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0 Image credit: laurenatclemson / Wikimedia Commons, CC BY 2.0 Image credit: mikemacmarketing / Wikimedia Commons, CC BY 2.0 Image credit: LessonUp

Video: Studio040, "Homo-acceptatie neemt af: Mensen worden gepest en belachelijk gemaakt".

1

😦

2

🙁

3

😐

4

🙂

5

😃

Wat doet dit nieuws met jou?

lhbtiqa+ ?

Wat weet jij al over

Vraag wat leerlingen verstaan onder homo-acceptatie. Verzamel woorden en kom er later op terug bij de kernbegrippen. Zeg vooraf dat scheldwoorden niet in de woordweb horen. Image credit: LessonUp Image credit: LessonUp

Hoe kan dat?

Het COC* komt op voor lhbtqia+ mensen. Het COC ziet de grootste verandering op sociale media. Sommige influencers in de manosfeer praten negatief over lhbtiqa+.

Andere deskundigen noemen meer oorzaken: nepnieuws online, een strengere sfeer in Europa en wat je vrienden ervan vinden.

Zeker weten doet niemand het. Onderzoekers zoeken daarom verder.

COC
Een Nederlandse belangenorganisatie van lhbti+-personen. Ze zorgen ervoor dat hun wensen en problemen gehoord worden.

Image credit: LessonUp Image credit: Free Clip Art / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0 Image credit: LessonUp

Wat betekent dit voor...

LHBTQIA+ jongeren

Steeds meer lhbtiqa+ jongeren voelen zich niet geaccepteerd op school. Sommigen durven op school niet te zeggen wie ze leuk vinden.

Scholen en leraren

Zij hebben de
verantwoordelijkheid

dat school voor iedereen een veilige plek is.

Hoe kan de docent

hierbij helpen?

Het COC en de politiek

Het COC noemt de cijfers 'schrikbarend'. Het vraagt de regering, scholen en ouders om snel iets te doen.

Hoe sta jij tegenover homosexualiteit?

1

meer positief

2

meer negatief

Hoe denk jij over genderidentiteit?

1

iedereen moet zelf bepalen wie hij is

2

er zijn alleen man en vrouw

Paarse Vrijdag

Maak groepjes en bespreek de volgende vragen:

Wat kunnen jullie doen zodat alle leerlingen zich veilig voelen?

Is Paarse Vrijdag een goed middel hiervoor?