Keuzecurus Natuurkunde+
Keuzecurus Natuurkunde+
Les van vandaag
- eerste uitleg elektriciteit
- uitleg apparaten
- jullie doen practicum in twee- of drietallen
je mag pas je apparaat aanzetten
wanneer ik het gecontroleerd heb!
- practicum door mij goedgekeurd? Mag je opruimen
- opruimen door mij goedgekeurd? Mag je gaan
VEILIGHEID
- nooit apparaat aanzetten zonder mijn goedkeuring
- tassen in onder tafel of in de kast
- nooit met spullen gooien (duh)
- je houdt met verplaatsen alles met twee handen vast
als jullie meewerken, ben ik ook gezellig en zijn we misschien wel eerder klaar vandaag :)
Leerdoelen
je leert hoe lading elektrische verschijnselen veroorzaakt
je leert hoe je een schakeling bouwt
Demonstratie lading
Elektronen 'springen over'. De netto lading van de één wordt positief, van de ander negatief
Zelfde lading stoot elkaar af
lading verplaatst = stroom
in natuurkunde van + naar -, (in werkelijkheid elektronen van - naar +)
stroom = hoeveelheid lading per seconde komt er voorbij
Stroom = hoeveel elektronen (lading) komen er per seconde voorbij
Grootheid: Stroom I
Eenheid: Ampère A
Bijvoorbeeld: de stroom door de lamp is 5 ampère
dan schrijf je: I = 5 A
Stroom loopt alleen als de stroomkring gesloten is!
De elektronen moeten een rondje kunnen maken.
Wat is de voorwaarde dat dit kan gebeuren?
Stroomkring moet gesloten zijn.
Ampèremeter "telt" hoeveel lading per seconde voorbij komt. Oftewel, meet de stroomsterkte.
Daarom zet je ampèremeter altijd in serie
Les 2
Keuzecursus natuurkunde+
Stil tijdens uitleg (want dan eerder door naar practicum)
Rust tijdens practicum. Alles klaar en afgetekend? Einde les.
Stroom = hoeveel elektronen (lading) komen er per seconde voorbij
Grootheid: Stroom I
Eenheid: Ampère A
Bijvoorbeeld: de stroom door de lamp is 5 ampère
dan schrijf je: I = 5 A
Stroom loopt alleen als de stroomkring gesloten is!
De elektronen moeten een rondje kunnen maken.
Waarom gaat lampje branden van elektronen?
Elektronen hebben energie nodig om lampje te laten branden.
Deze komt van de spanningsbron.
Deze geeft spanning af.
Spanning is energie per seconde
Spanningsbron "duwt" ook de elektronen vooruit. Zonder spanningsbron blijven elektronen op hun plek
spanningsbron
Spanning meet je met een spanningsmeter.
Deze plaats je parallel over een lampje.
Zo kan die meten hoeveel energie de elektronen hebben voor het lampje, en hoeveel nog na het lampje.
Grootheid: Spanning U
Eenheid: Volt V
Schakelingen tekenen
- tekenen altijd met potlood
- schakeling altijd in een rechthoek
- elementen nooit in een hoek tekenen
Practicum
1. Pak whiteboard. Ontwerp (teken) een schakeling met één lampje met een ampèremeter die de stroom meet én een voltmeter die de spanning meet. Klaar? laat controleren
2. Gecontroleerd? Bouw nu de schakeling. Klaar? Laat controleren.
3. Gecontroleerd? Zet de schakeling aan en schrijf op hoe groot de stroomsterkte en spanning zijn.
4. Ontwerp nu een nieuwe schakeling met twee lampjes. Je wilt
nu de stroom van spanning meten van één van de twee lampjes.
Klaar? Laat controleren? Doe dan stap 2 en 3.
5. Pas nu de voltmeter aan zodat hij de spanning alleen over
het andere lampje meet. Klaar? Laat controleren.
Les 3
Keuzecursus natuurkunde+
Stil tijdens uitleg (want dan eerder door naar practicum)
Rust tijdens practicum. Alles klaar en afgetekend? Einde les.
Hoe bouw je parallel-schakeling?
Stap 1 Stap 2 Stap 3
Practicum
per persoon eigen blad (dus alles ook zelf invullen)
doe practicum in 2- of 3-tallen
laat steeds alles checken voordat je iets aanzet!
Alles klaar? Boekje laten controleren en aftekenen, alles netjes opruimen, les klaar
Les 4
Keuzecursus natuurkunde+
Stil tijdens uitleg (want dan eerder door naar practicum)
Rust tijdens practicum. Alles klaar en afgetekend? Einde les.
Schakelingen
Serie en parallel
Schakelaar
Practicum
ontwerp (teken) een schakeling met drie lampjes en twee schakelaars.
- als je alle schakelaars open hebt, brandt er geen lampjes
- als je alleen schakelaar 1 dicht doet, branden lampje 1 en lampje 2
- als je alleen schakelaar 2 dicht doet, branden lampje 1 en lampje 3
Bouw de schakeling als je denkt dat ie goed is.
laat schakeling controleren voordat je hem aanzet om kortsluiting te voorkomen
Voldoet je schakeling aan alle eisen of moet je nog iets veranderen?
Les 5
Keuzecursus natuurkunde+
Stil tijdens uitleg (want dan eerder door naar practicum)
Rust tijdens practicum. Alles klaar en afgetekend? Einde les.
Practicum
ontwerp (teken) een schakeling met drie lampjes, één schakelaar, een amperemeter en een voltmeter.
als je de schakelaar niet induwt, brandt lampje 1
als je schakelaar induwt, branden lampje 1, 2 en 3
lampje 2 en lampje 3 staan parallel
de amperemeter meet de stroomsterkte door lampje 2
de voltmeter meet de spanning over lampje 1
Laat je ontwerp keuren, daarna pas bouwen.
laat schakeling controleren voordat je hem aanzet om kortsluiting te voorkomen
Les 6
Keuzecursus natuurkunde+
Stil tijdens uitleg (want dan eerder door naar practicum)
Rust tijdens practicum. Alles klaar en afgetekend? Einde les.
Practicum
ontwerp (teken) een schakeling met vier lampjes en twee schakelaars
als je de schakelaars niet induwt, brandt alleen lampje 1
als je schakelaar 1 induwt, branden lampje 1, 2 en 3
lampje 4 staat in ieder geval parallel
als je alleen schakelaar 2 induwt, blijft alleen lampje 1 branden
als je schakelaar 1 en 2 induwt, branden lampje
1, 2, 3 én 4
Laat je ontwerp keuren, daarna pas bouwen.
laat schakeling controleren voordat je hem aanzet om kortsluiting te voorkomen
Les 7
Keuzecursus natuurkunde+
Eindpracticum: final boss.
Practicum
ontwerp (teken) een schakeling met vijf lampjes en drie schakelaars.
- als je alle schakelaars open hebt, brandt er geen lampjes
- als je alleen schakelaar 1 dicht doet, branden lampje 1 en 3
- als je alleen schakelaar 2 dicht doet, branden geen lampjes
- als je schakelaar 1 en schakelaar 2 dicht doet, branden lampje 1, 2 en 3
- als je alleen schakelaar 3 dicht doet, branden lampje 3, 4 en 5
- als je alle schakelaren dicht doet, branden alle lampjes