Thema 2/3 - Graphic novel
Thema 2/3 - Graphic novel
Onderdelen in deze les
Thema 2/3 - Graphic novel
Thema 2/3 - Graphic novel
Graphic novel
Beeldverhalen
Eigenschappen
Complexe leestekens
Perspectieven in een verhaal
Maatschappelijke relevantie van een verhaal
pg.1
Doelen
We maken kennis met het begrip graphic novels
Wat zijn beeldverhalen?
Wat zijn de kenmerken van een graphic novel?
Vanuit welk perspectief is een verhaal geschreven?
Welke maatschappelijke relevantie kunnen boeken hebben?
Beeldverhalen
pg.4
Fragmenten analyseren
Per vier:
Lees (en bekijk) de fragmenten die je krijgt.
Denk na over de volgende vragen:
Welk fragment spreekt je het meest aan?
Zijn er verschillen in stijl?
Welke thema's komen aan bod?
5
minute
00
second
Soorten beeldverhalen
a. Noteer de titel van het fragment bij het juiste beeldverhaal.
Klassieke strip: Suske en Wiske
Manga: One Piece
Graphic novel: Doorsnee
b. Bespreek met je tafel de vragen over elk fragment.
o Welke rol speelt tekst?
o Welke rol spelen beelden?
o Kun je het verhaal volgen zonder de afbeeldingen?
o Hoe realistisch zijn de personages?
o Welke thema's komen aan bod?
o Voor welk publiek is het boek bedoeld?
o Is het verhaal afgesloten of maakt het deel uit van een reeks?
o Wat is het belangrijkste doel: ontspanning, avontuur, humor, maatschappelijke reflectie, autobiografie ...?
pg.4
Soorten beeldverhalen
2. Een graphic novel wordt soms een "grafische roman" genoemd. Welke kenmerken van Doorsnee doen je eerder aan een roman dan aan een klassieke strip denken?
Het verhaal behandelt realistische en herkenbare thema's uit het dagelijks leven.
De personages krijgen een uitgebreide karakterontwikkeling. Als lezer leer je hun gedachten, gevoelens en twijfels kennen.
Het boek vertelt één doorlopend en uitgewerkt verhaal in plaats van losse avonturen.
De nadruk ligt niet op actie of humor, maar op relaties, emoties en persoonlijke ervaringen.
De lezer wordt aangezet om na te denken over de personages en hun keuzes.
De afbeeldingen ondersteunen het verhaal, maar dragen tegelijk bij aan de sfeer en de betekenis van de gebeurtenissen.
pg.4
Beeldverhalen
Een beeldverhaal is een verzamelnaam voor alle verhalen die verteld worden met een combinatie van beeld en tekst. Zowel strips, manga's als graphic novels behoren tot de beeldverhalen.
pg.6
Beeldverhalen
Japanse strip
Lange reeksen
Vaak zwart-wit
Verschillende tekenstijl
Verhaal met tekeningen en tekst.
Vaak avontuurlijk of humoristisch
Meestal albums of reeksen
Strip
Manga
pg.5
Beeldverhalen
pg.5
Graphic novel
Beeldverhaal in boekvorm
Langer en complexer verhaal
Teksten en beeld werken samen
Persoonlijke, historische of maatschappelijke thema's
Graphic novels
pg.6
2.1 Leesvaardigheid: graphic novel: speelveld voor schrijvers en tekenaars
Voor het lezen
Wat zou de auteur bedoelen met de titel ‘Graphic novel: speelveld voor schrijvers en tekenaars’?
Waarom zouden sommige auteurs ervoor kiezen om een verhaal te vertellen met zowel beelden als tekst in plaats van alleen met woorden?
pg.6-11
2.1 Leesvaardigheid: graphic novel: speelveld voor schrijvers en tekenaars
Voor het lezen
Voorspel: waar of niet waar?
Graphic novels bestaan al meer dan honderd jaar.
Graphic novels behandelen vaak ernstige thema's.
Graphic novels worden soms bekroond met literaire prijzen.
Graphic novels vertellen meestal waargebeurde verhalen.
Graphic novels zijn vooral bedoeld voor jongeren die niet graag lezen.
pg.6-11
tekstdoelen
Een auteur schrijft een tekst altijd met een bepaald doel. De belangrijkste tekstdoelen zijn:
informeren: de lezer uitleg of informatie geven;
overtuigen: de lezer van een standpunt proberen overtuigen;
activeren: de lezer aanzetten tot handelen;
ontspannen: de lezer amuseren.
Welk tekstdoel heeft deze tekst?
tekstdoelen
Het artikel van Shamisa Debroey heeft vooral een informerend tekstdoel.
Let op: De tekst ook overtuigende elementen. De auteur deelt haar persoonlijke mening over graphic novels en benadrukt regelmatig hun kwaliteiten.
2.1 Leesvaardigheid: graphic novel: speelveld voor schrijvers en tekenaars
Tijdens het lezen.
Lees de tekst in stilte. De tekst is overwegend informatief. Toch geeft de auteur regelmatig haar mening.
Onderlijn de zinnen waarin de auteur haar mening geeft.
5
minute
00
second
pg.6-11
2.1 Leesvaardigheid: graphic novel: speelveld voor schrijvers en tekenaars
Tijdens het lezen.
Onderlijn de zinnen waarin de auteur haar mening geeft.
"Ze raken me allemaal – het ene boek door zijn sterke tekst, het andere door het fijne lijnwerk."
"Ik was meteen verkocht."
"Ik verlies me in het werk van Lorenzo Mattotti en verdwijn in het lijnenwerk van Hanco Kolk."
"Ik lach me een breuk met werk van de jonge illustrator Karolina Szejda en ben in de wolken van de groei van Aimée de Jongh."
"Er zijn te veel namen om op te noemen, er is een boek voor iedere lezer."
"Als mijn huis in brand staat, red ik één boek: Net doen alsof is ook liegen van Dominique Goblet."
"Het boek voelt persoonlijk aan, alsof je een blik mag werpen op haar dagboek."
pg.6-11
2.1 Leesvaardigheid: graphic novel: speelveld voor schrijvers en tekenaars
Na het lezen.
Beantwoord de vragen.
Welke twee benamingen voor een graphic novel worden in de inleiding genoemd?
Welke graphic novel noemt de auteur een van de bekendste van de laatste twintig jaar?
Welk kenmerk staat volgens de auteur altijd centraal in een graphic novel?
5
minute
00
second
pg.6-11
2.1 Leesvaardigheid: graphic novel: speelveld voor schrijvers en tekenaars
Twee benamingen
De twee benamingen zijn een grafische roman en literaire strip.
Bekendste graphic novel
Persepolis van Marjane Satrapi
Welk kenmerk staat volgens de auteur altijd centraal in een graphic novel?
Een sterk verhaal
pg.6-11
Denk eraan: maak volzinnen!
2.1 Leesvaardigheid: graphic novel: speelveld voor schrijvers en tekenaars
Lees de uitspraak uit het artikel. Welke kenmerken van een graphic novel herken je hierin?
"Geen verhaal is hetzelfde."
"Art Spiegelman creëerde strips over waargebeurde verhalen, horror, seks of het dagdagelijkse."
"Er golden geen regels bij het maken van een graphic novel. Het kader mocht en moest doorbroken worden!"
"Persepolis, het autobiografische boek van de Iraanse auteur Marjane Satrapi ..."
pg.6-11
uiteenlopende verhalen en thema's
vaak over persoonlijke, maatschappelijke of historische onderwerpen.
veel creatieve vrijheid
vaak autobiografisch
2.1 Leesvaardigheid: graphic novel: speelveld voor schrijvers en tekenaars
Lees de uitspraak uit het artikel. Welke kenmerken van een graphic novel herken je hierin?
"Hoogstaande beelden die de emotie of essentie van het verhaal omvatten, zijn een sleutelonderdeel van de ervaring van een graphic novel."
"Het uitzoeken van een stijl, beeldtaal of signatuur is net zo belangrijk als het schrijven van een meeslepend verhaal."
"In de evolutie van de graphic novel staat een kenmerk altijd centraal: een sterk verhaal."
"De taal van het beeld, samen met de brute eerlijkheid van het verhaal maken de leeservaring uiterst persoonlijk."
pg.6-11
beelden zijn essentieel voor het verhaal
beeldtaal en tekenstijl maakt het uniek
een sterk verhaal
beeld en tekst werken samen
2.1 Leesvaardigheid: graphic novel: speelveld voor schrijvers en tekenaars: WOORDENSCHAT
Kijk naar de onderlijnde woorden in de tekst. Welk woord past in de zin?
Je herkent de ??? van deze illustrator meteen aan de zachte kleuren, de eenvoudige lijnen en de aandacht voor kleine details.
Het succes van Persepolis gaf een nieuwe ??? aan andere auteurs om ook persoonlijke verhalen in graphic-novelvorm te vertellen.
pg.6-11
Whiteboards + stiften
signatuur
impuls
Kijk naar de onderlijnde woorden in de tekst. Welk woord past in de zin?
In deze graphic novel kan het kleurgebruik ??? als een manier om de gevoelens van de personages zichtbaar te maken.
Met haar nieuwe graphic novel wist Aimée de Jongh opnieuw ??? bij recensenten en lezers uit binnen- en buitenland.
De ??? auteur ontving al verschillende prijzen voor zijn werk en wordt regelmatig uitgenodigd op internationale boekenbeurzen.
Lange tijd werden graphic novels niet als volwaardige literatuur beschouwd, maar stilaan leek ???.
pg.6-11
fungeren
hoge ogen gooien
gelauwerde
het tij te keren
Woordenschat pg. 16-17 te kennen!
kenmerken van een graphic novel
pg. 12
Een graphic novel is een beeldverhaal in boekvorm waarin tekst en beeld samen een verhaal vertellen. Het verhaal is meestal langer en uitgebreider dan dat van een klassieke strip.
1. Tekst en beeld vullen elkaar aan
2. Een sterk verhaal staat centraal
3. Vaak complexe thema's
4. Veel creatieve vrijheid
5. Een eigen beeldtaal
6. Soms autobiografisch
Beeldtaal is de manier waarop beelden een boodschap, gevoel of idee overbrengen.
Dit kan letterlijk zijn, vb. gebogen schouders → verdrietig.
Het beeld kan ook een symbolische beteknis hebben. vb personage zit in een doolhof → verwarring
2.3. Graphic novel: Dat kunnen we regelen
Voor het lezen
1. Bekijk de cover en de titel en bespreek met je tafel.
a. Waarover denk je dit verhaal zal gaan?
b. Waarom zou de auteur haar verhaal in de vorm van een graphic novel vertellen?
c. Wat zou de auteur bedoelen met de titel?
d. Welke informatie geeft de cover je over het verhaal?
e. Welke thema’s verwacht je?
pg. 13
2.3. Graphic novel: Dat kunnen we regelen
Huda's leefwereld
De regels en verwachtingen
pg. 13
Tijdens het lezen
Noteer welke zaken je te weten komt over...
Ze groeit op in een moslimgemeenschap.
Ze draagt een hijab.
Ze heeft een crush op een jongen.
Ze leert dat er regels bestaan over omgang tussen jongens en meisjes.
Ze mag niet alleen zijn met een jongen.
Ze mag niet naar jongens staren.
Men verwacht dat vrouwen rond hun 25ste trouwen.
het perspectief
pg. 14
Het perspectief is de manier waarop een verhaal wordt verteld.
Vraag jezelf af:
Door wiens ogen beleef ik het verhaal?
Welke gedachten en gevoelens krijg ik te zien?
Welke informatie krijg ik niet?
stereotypen
pg. 14
relevantie
Een verhaal is relevant wanneer het betekenis heeft voor de lezer of voor de samenleving.
Vraag jezelf af:
Welke thema's herken ik?
Wat leer ik uit dit verhaal?
Waarom is dit verhaal vandaag nog belangrijk?
Literatuur vertelt niet alleen een verhaal. Ze laat ons ook kennismaken met andere mensen, culturen en ideeën. Daardoor kan literatuur ons beeld van de samenleving verruimen of bestaande overtuigingen ter discussie stellen.
pg. 14
Zelfstandig werk.
Lees het fragment en beantwoord de vragen op pg. 13-15.
Roep de leerkracht als je klaar bent; je krijgt (na een korte check) de verbetersleutel.
5
minute
00
second
het perspectief
pg. 14
Dat kunnen we regelen
Huda vertelt haar eigen levensverhaal (ik-perspectief). Ze kijkt terug op gebeurtenissen uit haar jeugd en tienerjaren.
Je krijgt dus twee blikken op dezelfde gebeurtenis.
Huda als kind/tiener
beleeft de gebeurtenis
begrijpt het niet altijd
heeft haar eigen overtuigingen.
Huda als volwassene
kijkt achteraf terug
begrijpt meer
geeft commentaar en gebruikt zelfspot
"Misschien ga ik nooit trouwen."
Ze beseft dat dat overdreven was.
het perspectief
pg. 14
minder humor;
minder relativering;
minder uitleg voor de lezer;
meer onzekerheid en verwarring.
Denkvraag: Hoe zou het verhaal verschillen als de volwassen Huda niet terugblikte op haar jeugd, maar alles onmiddellijk als tiener vertelde?
relevantie
Waarom zijn verhalen zoals dat van Huda Fahmy belangrijk?
Ze geven een stem aan groepen die minder aan bod komen. Je maakt kennis met andere ervaringen en leefwerelden.
Vb. haar kijk op Moslima's in de Verenigde Staten
Ze doorbreken stereotypen.
Vb. Moslimjongeren hebben dezelfde dromen en zorgen als andere jongeren.
Ze vergroten begrip voor anderen.
Vb. Je leert waarom bepaalde keuzes belangrijk zijn voor Huda.
Ze tonen aan dat verschillende perspectieven bestaan.
Vb. Huda's familieleden, vrienden en Huda zelf hebben soms andere verwachtingen.
pg. 14
Thema 2/3 - Graphic novel
woordenschat
teksten
woordenschat studeren
woordenschat teksten
Thema 2/3 - Graphic novel
leestekens
narratief schrijven
complexe leestekens (citeren)
narratieve tekst schrijven
leestekens
ik zei ik hou niet van appeltaart
de kassière vroeg hebt u een klantenkaart
de docent riep stilte
mama zei we vertrekken over vijf minuten
Zet de juiste leestekens.
pg. 18
leestekens
Zet de juiste leestekens.
Vroeger speelde ik hier elke dag zei de oma
Stop onmiddellijk riep de politieagent
Hebben jullie allemaal een pen bij vroeg de leerkracht
pg. 18
leestekens
Zet de juiste leestekens.
Kortom besloot hij zijn verhaal we hadden een heerlijke vakantie
Waarom wilde mijn broertje weten zijn de bananen krom
Eigenlijk zei de directeur de nieuwe regeling is eenvoudiger dan verwacht
pg. 18
Probeer!
De gids vertelde dit gebouw is meer dan driehonderd jaar oud
Natuurlijk antwoordde de gids is dit gebouw een bezoek waard
Mogen we samenwerken vroeg de leerling
Iedereen naar buiten riep de brandweerman
Hoe riep de leerling kunnen we dit oplossen
Jullie hebben uitstekend gespeeld zei de coach
Volgens mij zei Emma is dit de beste keuze
Waar ligt het station vroeg de toerist
Morgen starten de examens zei de directeur
Waar vroeg de politieagent heb je die fiets gevonden
Kijk daar vliegt een luchtballon riep mijn broer
