Burgerschap

• newEditor

Burgerschap

Kenmerken van de rechtsstaat

1

• presentatietitel

• 20XX

Planning

“De politie mag iemand oppakken, ook als daar geen duidelijke wet voor is.”

“De regering mag de grondwet veranderen als ze dat wil.”

“Je mag in Nederland alles zeggen wat je wilt, ook over de regering.”

“De overheid moet zorgen voor onderwijs en zorg voor iedereen.”

“De regering moet bepalen wie schuldig is aan een misdaad.”

Stellingenspel

1. Legaliteitsbeginsel
   “De politie mag iemand oppakken, ook als daar geen duidelijke wet voor is.”

2. Grondwet
   “De regering mag de grondwet veranderen als ze dat wil.”

3. Klassieke grondrechten
   “Je mag in Nederland alles zeggen wat je wilt, ook over de regering.”

4. Sociale grondrechten
   “De overheid moet zorgen voor onderwijs en zorg voor iedereen.”

5. Machtenscheiding
   “De regering moet bepalen wie schuldig is aan een misdaad.”

3

• presentatietitel

• 20XX

Wat is een rechtsstaat??

Een rechtsstaat is een land waarin de macht van de overheid beperkt is door wetten en regels die voor iedereen gelden, ook voor de overheid zelf, en waarin burgers beschermd worden door onafhankelijke rechtspraak en grondrechten, wat zorgt voor vrijheid, rechtszekerheid en gelijkheid."

Dusssss:

- Het is een Staat.
- Met wetten en regels die gelden voor IEDEREEN--> ook de overheid.
- Bescherming van de burgers door, grondrechten en onafhankelijke rechtspraak.

Kenmerken van een rechtstaat:

- Legaliteitsbeginsel

- Grondwet

- Klassieke en sociale grondrechten

- Machtenscheiding

- Vrije en geheime verkiezingen

Legaliteitsbeginsel

Uitleg

Wat vind jij wat de rechter zou moeten doen? Moet het toegestaan zijn om met een vergiet op je hoofd op je paspoort te staan?

1

ja! Natuurlijk!

2

uhm, Nee!

Legaliteitsbeginsel

• Het legaliteitsbeginsel betekend dat:

• “De overheid alleen mag doen wat in de wet staat.”

• Waarom?

• Bescherming van de burgers
  - Willekeurige overheidsmacht

5

• presentatietitel

• 20XX

De grondwet

• Belangrijkste wet van Nederland!

• Inhoud:
  - Hoe Nederland bestuurd wordt
  - Wat de rechten en plichten zijn van burgers
  - Wat de overheid wel en niet mag doen.

• Voorbeeld:
  In de grondwet staat dat iedereen in gelijke gevallen gelijk behandeld moet worden.
  Wat betekent dit?
  

7

• presentatietitel

• 20XX

“Waarom denk je dat het belangrijk is dat de grondwet niet zomaar veranderd kan worden?

Klassieke grondrechten vs sociale grondrechten

Klassieke grondrechten

• 18 klassieke grondrechten

• vrijheid & gelijkheid >
  belangrijkste waarden

• staan in willekeurige volgorde

• deze MOET de overheid garanderen

Sociale grondrechten

• De staat moet actief zorgen het welzijn van de burgers.

• Om hier voor te zorgen zijn er sociale grondrechten. 

Bijv. recht op onderwijs en gezondheidszorg

montesquieu

• Franse filosoof (1689 - 1755)

• 'De ervaring leert dat iedereen die de macht heeft, geneigd is daar misbruik van te maken'

Verdeling van de macht: 

trias politica

waarom?

• Maakt absolutisme en dictatuur onmogelijk

• Voorkomt onrechtvaardigheid

• Checks and balances: Verschillende machten
  controleren elkaar en ‘houden elkaar scherp’. 

Wetgevende macht

• TAAK: Maakt wetten

• Regering of parlement maakt wetsvoorstel.

• Parlement beslist of een wetsvoorstel wordt aangenomen door te stemmen.

• Parlement controleert of de uitvoerende macht zijn werk goed doet.

Uitvoerende macht

• TAAK: Voert wetten uit

• Regering zorgt dat aangenomen wetten worden uitgevoerd.

• Is verantwoordelijk voor het dagelijks bestuur van een land.

• Geeft leiding aan ambtenaren, militairen en politie

Rechtelijke macht

• TAAK: Rechtspraak, is onafhankelijk

• Beoordeelt of de uitvoerende macht zich aan de wet houdt.
  

• Beoordeelt of mensen straf moeten krijgen.

• Geeft een oordeel als burgers, bedrijven en overheid een conflict hebben.

Er zijn..

1

Twee machten

2

Drie machten

Vrije en geheime verkiezingen

Vrije verkiezingen

Geheime verkiezingen

Vrije verkiezingen

A

Je moet kiezen op de partij van de docent

B

Je mag stemmen en zonder dwang kiezen op wie

C

Je mag alleen stemmen als je werkt

D

Je moet een verklaring ondertekenen

Geheime verkiezingen

A

Je hebt geheimhoudingsplicht over je eigen keuze

B

Je mag alleen stemmen als VIP

C

Je moet midden in de nacht gaan stemmen

D

Niemand komt te weten waar jij op stemt

Korte opdracht

Welke kaartjes horen bij elkaar?

1. Hoort dit kaartje bij de rechtsstaat?

2. Welke kenmerken horen hierbij?

3. Welke uitleg hoort bij deze kenmerken?

5 Minuutjes de tijd

Groepjes van 2

Einde van de les!

Lever de kaartjes in de gelegde volgorde in. (Met jullie namen erop)

+Schrijf op het lege blaadje in eigen woorden op: "wat een kenmerk van de rechtstaat is en je eigen beschrijving hiervan."

• Volgende week:
  Subdomein

  4. Werking staatsinrichting landelijk.
  a) Totstandkoming landelijk bestuur.

  
  

• Maak opdracht 1 t/m 5 uit je werkboek