Kaarten opzoeken in de atlas

Kaarten leren opzoeken in de atlas

Atlasvaardigheden

1 / 23
volgende
Slide 1: Slide
newEditorAardrijkskundeMiddelbare schoolvmbo k, g, tLeerjaar 1

In deze les zitten 23 slides, met interactieve quiz en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Kaarten leren opzoeken in de atlas

Atlasvaardigheden

Open met het idee dat een atlas niet alleen uit kaarten bestaat, maar ook uit hulpmiddelen om kaarten snel te vinden en goed te gebruiken.

Deze les: Wat gaan we doen?


We herhalen de hulpmiddelen atlasvaardigheden


Samen maken we opdracht E blz. 10, algemene Inhoud en algemene legenda


In tweetallen maken jullie opdracht 6 en 7 op blz. 12 en 13



Laatste 5 minuten Huiswerk noteren en terugblik



Deze slide heeft geen instructies

Lesdoel

Ik kan in de atlas kaarten en plaatsen opzoeken met de juiste hulpmiddelen.

Deze slide heeft geen instructies

Welk atlas-hulpmiddel ken jij al?

Gebruik de reacties om voorkennis op te halen. Verwachte woorden: bladwijzer, register, legenda, inhoudsopgave, kaartvak.

De bladwijzer

  • Staat voorin of achterin de atlas

  • In de 55e editie staat hij achterin

  • Handig als je ongeveer weet waar een land of gebied ligt

  • Je ziet kaarten van Nederland, Europa en de wereld

Benadruk dat de bladwijzer vooral helpt bij snel bladeren naar een gebied, niet bij het zoeken van een exacte plaatsnaam.

Wanneer gebruik je de bladwijzer?

Gebruik de bladwijzer als je snel een kaart wilt vinden van een land of gebied.


Je weet dan al op welk deel van de aarde het ongeveer ligt. De bladwijzer wijst je naar de juiste atlaspagina.

Laat het verschil horen tussen 'ongeveer weten waar iets ligt' en 'de precieze naam opzoeken'. Dat bereidt het register van topografische namen voor.

Register van topografische namen

  • Bevat alle namen die in de atlas staan

  • Bijvoorbeeld plaatsen, gebergten en rivieren

  • Namen staan op alfabetische volgorde

  • Achter een naam staan de bladzijde en het kaartvak

Noem eventueel dat ook kleinere plaatsen kunnen voorkomen, zoals Panningen, omdat het register alle topografische namen verzamelt.

Wat is een topografische naam?

Een topografische naam is een naam van een plek of natuurlijk onderdeel op aarde.


Denk aan een plaats, een rivier, een berg of een gebergte. In het register zoek je zulke namen op om ze snel terug te vinden in de atlas.

Deze slide heeft geen instructies

Alfabetisch zoeken

  • Zoek op de eerste letter van de naam

  • Lees daarna verder op alfabet

  • Let op namen die uit twee delen bestaan

  • Soms staat het belangrijkste woord achteraan

Gebruik de voorbeelden uit de input mondeling: 'Meer van Genève' zoek je bij 'Genève' en 'Mount Everest' bij 'Everest'.

Bladzijde en kaartvak

Achter elke naam staat waar je die kunt vinden.


  • Bladzijde: op welke pagina de kaart staat

  • Kaartvak: in welk vakje op de kaart de naam ligt, bijvoorbeeld F3


Zo zoek je niet alleen de goede kaart, maar ook de juiste plek op die kaart.

Leg uit dat het kaartvak de leerling helpt om niet de hele kaart af te hoeven zoeken.

Landenregister

  • Handig voor het snel opzoeken van landen

  • Je vindt hier landen bij elkaar in een apart register

  • Nuttig als je niet precies weet waar een land ligt

  • Je krijgt de bladzijde van de juiste kaart

Benadruk dat dit register specifiek voor landen is en daarom sneller kan zijn dan andere hulpmiddelen.

Bladwijzer of landenregister?

Beide helpen bij landen zoeken, maar niet op dezelfde manier.


  • Bladwijzer: handig als je al weet waar het land ongeveer ligt

  • Landenregister: handig als je de naam van het land weet, maar de plek niet precies

Dit is de kernvergelijking van dit onderdeel; houd het kort en functioneel.

Wanneer kies je het landenregister?

  • Bij een onbekend land

  • Als je twijfelt over het werelddeel

  • Als je snel naar de juiste kaart wilt

  • Als je alleen de landnaam hebt

Deze slide heeft geen instructies

Het trefwoordenregister

  • Gebruik je voor kaarten over een onderwerp

  • Bijvoorbeeld klimaat, landbouw of bosbranden

  • Je zoekt dus niet naar een plaatsnaam

  • Het register verwijst naar kaarten die over dat onderwerp gaan

Leg uit dat een atlas niet alleen plaatskaarten heeft, maar ook thematische kaarten.

Waarvoor gebruik je het trefwoordenregister niet?

  • Niet voor steden of dorpen

  • Niet voor rivieren of bergen

  • Niet voor landen als plaatsnaam

  • Wel voor onderwerpen en thema’s

Laat leerlingen het onderscheid horen tussen topografische namen en onderwerpen.

Samen maken we opgave E (Blz. 11)

Algemene Inhoud en Algemene Legenda

Deze slide heeft geen instructies

Algemene inhoud

  • Staat voorin de atlas

  • Geeft een overzicht van de inhoud

  • Onderwerpen zijn gerangschikt per gebied

  • De opbouw is logisch en helpt bij gericht zoeken

Benadruk dat dit een overzicht van de hele atlas is, niet alleen van namen of landen.

Hoe is de algemene inhoud opgebouwd?

De algemene inhoud is opgebouwd per gebied.


Je zoekt dus eerst naar een gebied, zoals Nederland, Europa of een ander werelddeel. Daarna zie je welke onderwerpen en kaarten daarbij horen.

Houd de formulering dicht bij de input: onderwerpen vinden per gebied.

Algemene Legenda

  • De legenda verklaart kleuren en symbolen

  • Kaarttekens krijgen hier hun betekenis

  • Zo kun je een kaart niet alleen vinden, maar ook lezen

  • In nieuwere atlassen staan veel legenda’s bij de kaarten

Dit is de overgang van opzoeken naar lezen. Maak duidelijk dat atlasvaardigheid beide nodig heeft.

Opbouw van de legenda

  • De legenda is verdeeld in 6 kolommen

  • Boven elke kolom staat bij welk soort kaart of onderwerp die hoort

  • Zo kun je sneller de juiste verklaring vinden

Noem alleen de 6 kolommen zoals in de input; voeg geen extra categorieën toe die niet genoemd zijn.

Opdracht 6 en 7 (blz. 11 en 12)

Je werkt in tweetallen! Hulp nodig? Vinger opsteken!


De hulpmiddelen nog even op een rijtje:


Bladwijzer: Handig als je ongeveer weet waar een land of gebied ligt.

Register van topografische namen: Bevat alle namen die in de atlas staan.

Landenregister: Voor het snel opzoeken van landen.

Trefwoordenregister: Gebruik je voor kaarten over een onderwerp.

Algemene Inhoud: Onderwerpen zijn gerangschikt per gebied.

Algemene legenda: De legenda verklaart kleuren en symbolen .

Deze slide heeft geen instructies

Huiswerk : 24 september lesuur 5


-Boek van Aardrijkskunde meenemen!


-Kaart van een zelfverzonnen land maken. (opdracht 3, blz 6)


TOETS Atlasvaardigheden :


Deze slide heeft geen instructies

Terugblik

Welk atlas-hulpmiddel onthoud jij het best?


Wat vond jij nog lastig deze les?



Als laatste: Opruimen en weer netjes op je plaats gaan zitten

Deze slide heeft geen instructies