25-26 Week 6 AAR MC 2 : Herhaling
Week 1
Verloop van een rivier in het landschap
Lesduur is: 50 minOnderdelen in deze les
Week 1
Verloop van een rivier in het landschap
Deze slide heeft geen instructies
Het landschap
Deze slide heeft geen instructies
landschapselement = vaststaand element (denk aan foto trekken en 24 uur later terugkomen moet dat er nog staan)
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Natuurlandschap
Cultuurlandschap
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
cultuurlandschappen: alle bebouwing en infrastructuur in het landschap is door de mens gemaakt.
natuurlandschappen: alle elementen in het landschap zijn amper tot niet door de mens beïnvloed.
Op deze foto herken ik een
cultuurlandschap
natuurlandschap
Beide
Deze slide heeft geen instructies
Op deze foto herken ik een
Cultuurlandschap
Natuurlandschap
Beide
Deze slide heeft geen instructies
Op deze foto herken ik een
Cultuurlandschap
Natuurlandschap
Beide
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Klik op de plusjes om de correctie te zien.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Welke landschapsvormende lagen bepalen het uitzicht van dit landschap?
Deze slide heeft geen instructies
Natuurlijke elementen worden opgesplitst in verschillende landschapsvormende lagen
Hoogtes en laagtes in het landschap = Reliëf
Natuurlijke plantengroei
Water dat zich aan of onder het oppervlak bevindt.
Het bovenste losse gedeelte van de aarde = bodem
Kijk naar de afbeeldingen: wat is er verschillend in de landschappen? Sleep de landschappen naar het juiste kadertje.
Landschapsvormende lagen
Deze slide heeft geen instructies
Landschapsvormende lagen
Deze slide heeft geen instructies
Welke landschaps-vormende laag is hier het meest bepalend voor het uitzicht?
Reliëf
Bodem
Natuurlijke plantengroei
landgebruik (cultuurlandschap)
Deze slide heeft geen instructies
Welke landschaps-vormende laag is hier het meest bepalend voor het uitzicht?
Water
Reliëf
Klimaat
Landgebruik (cultuurlandschap)
Deze slide heeft geen instructies
Relatie
- infrastructuur (wegen)
- industrie (winkelcentrum)
- bebouwing (huizen)
Door de inplanting van een winkelcentrum zijn er meer wegen nodig. De kans is ook groter dat er meer bebouwing in de buurt is, omdat dan meer mensen de winkels vlot kunnen bereiken. = Horizontale relatie
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Verticale relatie
Horizontale relatie
Het verband tussen landschapselementen in het landschap die op een verschillende locatie liggen.
Deze relatie vindt plaats in dezelfde landschapsvormende laag.
voorbeeld : Aan een shopping center vind je grote parkings voor de auto's.
Dit vindt plaats binnen de landschapsvormende laag cultuurlandschappen.
Het verband tussen landschapselementen in het landschap die op dezelfde locatie liggen.
Deze relatie vinden plaats in verschillende landschapsvormende lagen.
voorbeeld : Een gletsjerrivier heeft een groter debiet in de zomer omdat de temperatuur hoger is, waardoor het ijs van de gletsjer smelt en in de rivier stroomt.
Dit vindt plaats tussen de landschapsvormende lagen van water en klimaat.
Deze slide heeft geen instructies
Relatie tussen landschapselementen
versterkend
verzwakkend
conflicterend
Deze slide heeft geen instructies
Een McDonalds vestigt zich vaak naast een grote snelweg.
Verticale relatie
Horizontale relatie
Deze slide heeft geen instructies
Een McDonalds vestigt zich vaak naast een grote snelweg.
versterkende relatie
verzwakkende relatie
conflicterende relatie
Deze slide heeft geen instructies
Leem is een vruchtbare bodem om aan landbouw te doen.
Verticale relatie
Horizontale relatie
Deze slide heeft geen instructies
Akkers liggen vaak rond een landbouwbedrijf.
Verticale relatie
Horizontale relatie
Deze slide heeft geen instructies
Van de bergen
naar de zee
Deze slide heeft geen instructies
Bron
Monding
Een rivier begint bij de bron.
De rivier stroomt naar de zee. Bij de zee is de monding.Hier stopt de rivier.
Deze slide heeft geen instructies
Bovenloop - middenloop - benedenloop
Wat zie je aan het reliëf van deze afbeelding? (eigen verwoording)
Op welk deel van de Rhone zou je best kunnen raften? Hoe komt dat? (Link reliëf - stroomsnelheid)
We kunnen rivieren indelen in 3 grote lopen: bovenloop, middenloop, benedenloop.
Maar wie kan dit beter uitleggen dan graaf Geo?
Sleep de drie woorden naar de juiste plek.
Bovenloop
benedenloop
Middenloop
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de juiste stroomsnelheid van het water?
traag
snel
gemiddeld
Deze slide heeft geen instructies
Debiet & regiem
Debiet
Regiem:
Deze slide heeft geen instructies
Debiet & regiem
Debiet: hoeveelheid water die op een bepaald punt door de rivier stroomt in m3 per seconde
Regiem: schommeling in waterafvoer in de loop van een jaar
Deze slide heeft geen instructies
Hoogteverschil per km
Hoogteverschil tussen 2 punten
Schommelingen in het debiet
De hoeveelheid water die op een bepaald punt in de rivier stroomt
Verval
Verhang
Debiet
Regiem
Deze slide heeft geen instructies
Stroomgebied
Al het water dat in een gebied valt
de rivier en zijrivieren
De grens van een stroomgebied = waterscheiding
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Bron
Benedenloop
Bovenloop
Monding
Middenloop
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Week 2
Het reliëf
Deze slide heeft geen instructies
Reliëf waarnemen
Een landschap kan verschillen door
=> reliëf
Reliëf bestaat uit reliëfelementen
=> de 4 H's
Deze slide heeft geen instructies
Reliëf
Deze slide heeft geen instructies
De eerste H: horizonlijn
Deze slide heeft geen instructies
De Horizon
Vlak
Golvend
Gebroken
Deze slide heeft geen instructies
Tweede H: helling
Deze slide heeft geen instructies
HELLING
Deze slide heeft geen instructies
Matig
Deze slide heeft geen instructies
Derde H : hoogteverschil
Deze slide heeft geen instructies
Het hoogteverschil
Het hoogteverschil is het verschil in hoogte tussen het laagste en het hoogste punt van het landschap.
Klein hoogteverschil
Matig hoogteverschil
Groot hoogteverschil
Deze slide heeft geen instructies
Groot
Deze slide heeft geen instructies
Reliëfvormen
Er bestaan 4 reliëfvormen:
- Vlakte
- Plateau
- Heuvels
- Gebergte
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Vierde H : hoogte
Deze slide heeft geen instructies
Hoe kun je op deze kaart zien wat de hoogte is?
Deze slide heeft geen instructies
Hoogtelijnen
Een hoogtelijn is een lijn die plaatsten verbindt die op gelijke hoogte liggen. Het getal in de hoogtelijn geeft aan hoe hoog een bepaalde plaats is ten opzichte van het zeepeil.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Hoogtezones
Op basis van de hoogteligging deelt men het reliëf in in drie zones:
0m - 200m: Laagland
200m - 2000m: Middelland
2000m+: Hoogland
Deze slide heeft geen instructies
0-200m
200 - 2000m
>2000m
laagland
middelland
hoogland
Deze slide heeft geen instructies
Bekijk de afbeelding en bepaal de reliëfvorm (Toubkal 4167m)
plateau
hoogplateau
hooggebergte
middelgebergte
Deze slide heeft geen instructies
Bekijk de afbeelding en bepaal de reliëfvorm (Kempenbroek 35-45m)
vlakte
hoogvlakte
laagvlakte
heuvelland
Deze slide heeft geen instructies
Sleepvraag
laagplateau
hoogvlakte
heuvel
hoogplateau
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
- Zeer zwaar
- Basalt
- 8 km dik
Oceanische Korst
Deze slide heeft geen instructies
- Lichter dan oceanische korst
- Graniet
- 40 tot 80 km dik
Continentale Korst
Deze slide heeft geen instructies
Platen bewegen = platentektoniek
Circa 1915: Alfred Wegener: De continenten zaten vast!
Deze slide heeft geen instructies
Plaatgrenzen
Naar elkaar toe, omhoog
Naar elkaar toe, onder elkaar
Langs elkaar
Uit elkaar
Gevolg:
gebergte;
gebergte, vulkaan, trog, aardbeving
aardbeving
mid-oceanische rug
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Epicentrum en hypocentrum
Op de plek waar twee aardplaten elkaar raken, ontstaat de beving. We noemen dit het hypocentrum. Een ander woord is aardbevingshaard.
De plek aan het aardoppervlak waar we de aardbeving het sterkste voelen, heet het epicentrum. Op een kaart zie je vaak het epicentrum.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Magma
Kraterpijp
Lava
Aswolk
Krater
Deze slide heeft geen instructies
Zet de begrippen op de juiste plek
Trog
Oceanische plaat
Vulkaan
Magma
Continentale plaat
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Tsunami: sleep de juiste omschrijvingen in de afbeelding
ondiepe kust: afnemende snelheid, hogere golf
onderzeese aardbeving (zeebeving)
golven, zeer hoge snelheid. Tot 800 km/uur
Deze slide heeft geen instructies
Hoe noem je de buitenste laag van de aarde?
Buiten aarde
Continent
Aardkorst
Platentektoniek
Deze slide heeft geen instructies
Schaal om de kracht van een aardbeving aan te geven.
Schokkende of trillende beweging van een gedeelte van de aardkorst.
De kennis over de bewegingen van platen.
Berg die is ontstaan door het naar buiten stromen van lava.
Ramp veroorzaakt door de natuur met veel slachtoffers en grote schade.
Schaal van Richter
Aardbeving
Platentektoniek
Vulkaan
Plaatgrenzen
Natuurramp
Deze slide heeft geen instructies
Week 3
Weer en klimaat
Deze slide heeft geen instructies
Weerselementen
neerslag, temperatuur, windrichting, windsnelheid en luchtdruk
1040 hPa
temperatuur
windsnelheid
neerslag
windrichting
luchtdruk
Deze slide heeft geen instructies
Windrichting
Luchtdruk
Neerslag
Temperatuur
Windsnelheid
Barometer
Pluviometer
Anemometer
Thermometer
Windvaan
Deze slide heeft geen instructies
WEER EN KLIMAAT
Deze slide heeft geen instructies
Weer
-> dat wat vandaag of in de nabije toekomst zal zijn. Voorbeeld: Vandaag en morgen zal de zon schijnen.
Klimaat
-> berekent de gemiddelde toestand van temperatuur en neerslag over 30 jaar
Deze slide heeft geen instructies
Klimaatzones
We onderscheiden drie grote klimaatzones op basis van temperatuur:
Koud
Gematigd
Warm
Deze slide heeft geen instructies
Warme klimaatzone
Maandtemperatuur altijd hoger dan 18°C.
- Woestijnen
- Tropische savanne
- Tropisch regenwoud
Deze slide heeft geen instructies
Gematigde klimaatzone
Maandtemperatuur ligt bij minstens 1 maand tussen 10°C en 18°C
Deze slide heeft geen instructies
Koude klimaatzone
Maandtemperatuur ligt altijd lager dan 10°C
Deze slide heeft geen instructies
Het klimaat bepalen met een klimatogram
Deze slide heeft geen instructies
Op basis van temperatuur én neerslag
Deze slide heeft geen instructies
Afhankelijkheid van de temperatuur door de ligging
ten opzichte van de breedteligging
Deze slide heeft geen instructies
Hoe verder
van de evenaar verwijderd
hoe kouder
het gemiddeld wordt.
Deze slide heeft geen instructies
Welke locatie ligt het dichtst bij de evenaar?
locatie 1 locatie 2
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Afhankelijkheid van de temperatuur door de ligging
ten opzichte van de afstand tot de oceaan of zee
Deze slide heeft geen instructies
Zeewater onderdrukt de koudste en warmste temperaturen.
Deze slide heeft geen instructies
Welke locatie ligt het dichtst bij de zee?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Afhankelijkheid van de temperatuur door de ligging
ten opzichte van de hoogteligging
Deze slide heeft geen instructies
Hoe hoger een gebied ligt, hoe kouder:
ongeveer 0.6 °C kouder per 100 m hoger!
Deze slide heeft geen instructies
Welke locatie ligt het hoogst?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Afhankelijkheid van de neerslag door de ligging
ten opzichte van de breedteligging
Deze slide heeft geen instructies
Hoe dichter het gebied bij de keerkringen ligt, hoe droger.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Afhankelijkheid van de neerslag door de ligging
ten opzichte van de afstand tot de oceaan of zee
Deze slide heeft geen instructies
Hoe dichter bij de zee, hoe meer neerslag.
Deze slide heeft geen instructies
Klimatogram
temperatuur- en neerslaggegevens over een periode van gemiddeld 30 jaar.
Deze slide heeft geen instructies
Bepaal het klimaattype. Gebruik je determineertabel.
Deze slide heeft geen instructies
Warm gematigd met natte winter
Deze slide heeft geen instructies
Bepaal het klimaattype. Gebruik je determineertabel.
Deze slide heeft geen instructies
koud gematigd
Deze slide heeft geen instructies
Week 4
Vegetatie
Deze slide heeft geen instructies
klimaat en vegetatie
Deze slide heeft geen instructies
groeivoorwaarden
WELKE zijn de twee noodzakelijke criteria voor planten om goed te groeien?
Deze slide heeft geen instructies
groeivoorwaarden
De twee noodzakelijke criteria voor planten om goed te groeien:
Temperatuur = 10°C of hoger (vanaf 18 graden is ideaal)
Het moet een natte maand zijn = meer dan dubbel zoveel neerslag als de gemiddelde temperatuur
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Verbind het vegetatieype
met de bijhorende foto
Text
tropisch regenwoud
savanne
taiga
toendra
Deze slide heeft geen instructies
Zoek in je atlas het klimaattype en vegetatietype van :
Koeweit
Deze slide heeft geen instructies
Zoek in je atlas het klimaattype en vegetatietype van :
Koeweit (atlas p. 110 voor ligging, p. 106 voor klimaat/vegetatie + legende achterflap)
klimaattype : gematigd altijd droog klimaat
vegetatietype :
Deze slide heeft geen instructies
Zoek in je atlas het klimaattype en vegetatietype van :
Koeweit
klimaattype : gematigd altijd droog klimaat
vegetatietype : woestijnen en halfwoestijnen van de (sub)tropen
Deze slide heeft geen instructies
Week 5
Bodem en ondergrond
Deze slide heeft geen instructies
Landschappen
Hoe worden landschappen gevormd door erosie, verwering en sedimentatie?
Deze slide heeft geen instructies
Verwering
Deze slide heeft geen instructies
Verwering
Het uiteenvallen of afbreken van stenen en rotsen
(door EXOGENE KRACHTEN
= de invloed van temperatuur, water en plantenwortels)
Deze slide heeft geen instructies
1. Mechanische verwering:
stenen vallen uit elkaar in kleinere stukken,
ze brokkelen/pulveren af.
2. Chemische verwering:
samenstelling van het gesteente verandert door invloed van water en zuren.
Deze slide heeft geen instructies
Chemische verwering:
het gesteente reageert met regenwater en zuren die in het water opgelost zijn (zo ontstaan bv. grotten)
Hoe WARMER het klimaat, hoe MEER chemische verwering.
Mechanische verwering
bevriezen van water in de spleten
Biologische verwering
- duwen van de plantenwortels - sappen van wortels zetten
tussen gesteente en spleten chemische reacties in gang
Deze slide heeft geen instructies
Jong gebergte
Oud gebergte
Scherpe punten
Afgevlakte heuvels door verwering en erosie
Deze slide heeft geen instructies
Chemische Verwering
Mechanische Verwering
Deze slide heeft geen instructies
Erosie en sedimentatie
Deze slide heeft geen instructies
Erosie
Water/ijs/wind snijdt een weg door het landschap; bodem wordt meegevoerd (transport)
Bewegend water & lucht
neemt deeltjes mee!
Deze slide heeft geen instructies
Sedimentatie
Sedimentatie = Het neerleggen van deeltjes.
Deze slide heeft geen instructies
Erosie in een rivier
Voor erosie in een rivier is de stroomsnelheid belangrijk:
hoe steiler de rivier afloopt, hoe sneller de rivier stroomt
=> meer erosie!
Deze slide heeft geen instructies
Transport
In de middenloop van de rivier worden gesteenten getransporteerd. Het water stroomt niet meer snel genoeg om te eroderen, maar wel om het materiaal te vervoeren.
De snelheid van het transport is afhankelijk van een TWEE factoren:
snelheid van de stroming.
korrelgrootte van het gesteente.
Deze slide heeft geen instructies
Erosie
Erosie & sedimentatie
Sedimentatie
Deze slide heeft geen instructies
Ruwe krachtige rivier
Steile hellingen
Veel erosie
V-dal
Meander
Flauwe hellingen
Veel transport van erosiemateriaal
vlak landschap
Rustige rivier
Veel sedimentatie
Delta
Deze slide heeft geen instructies
Samenvatting:
Verwering: Gesteente wordt afgebroken, maar blijft op dezelfde plaats
Chemische verwering (oplossen, bijvoorbeeld in water)
Mechanische verwering (in stukken breken)
Vorst (water zet uit, breekt steen in stukken)
Krimp/uitzetten (door temperatuurverschillen)
Plantenwortels die het uit elkaar drukken
Erosie: slijtage van een vast oppervlak waarbij deeltjes verplaatsen en/of verdwijnen (TRANSPORT).
Sedimentatie: neerleggen van deeltjes op de bodem.
Deze slide heeft geen instructies
Erosie
Verwering
Deze slide heeft geen instructies
Bodem en ondergrond
De bodem is het bovenste, losse deel van de aardkorst dat belangrijk is voor de plantengroei. Planten groeien met hun wortels in de bodem.
De ondergrond is het deel van de aardkorst dat onder de bodem ligt. Als die uit vaste gesteenten bestaat, moet die eerst veranderen in losse gesteenten zodat daarin een bodem kan ontstaan
Deze slide heeft geen instructies
losse gesteenten
vaste gesteenten
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Korrelgrootte en doorlaatbaarheid
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
