2.3 Fit worden en fit blijven

2.3 Fit worden en fit blijven

Learning objective

1 / 22
volgende
Slide 1: Slide
newEditorVerzorgingMiddelbare schoolvmboLeerjaar 1

In deze les zitten 22 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 30 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

2.3 Fit worden en fit blijven

Learning objective

Wanneer vind jij iemand fit?

Je leer vandaag:

  • Wat conditie is en welke vijf eigenschappen samen je conditie bepalen.

  • Wat je rusthartslag en maximale hartslag vertellen over je lichaam en getraindheid.

  • Hoe je lichaam na een training herstelt en sterker wordt en waarom voldoende rust belangrijk is.

Wat betekent het om fit te zijn?

Als je een goede conditie hebt, kun je lichamelijke activiteiten goed uitvoeren. Maar conditie is meer dan alleen lang kunnen sporten zonder moe te worden. Ook kracht, snelheid, lenigheid en het goed uitvoeren van bewegingen spelen een rol. Door op de juiste manier te trainen én voldoende te herstellen, kun je je conditie verbeteren.

Conditie is meer dan uithoudingsvermogen

Met conditie bedoelen we hoe lichamelijk fit je bent. Je conditie bestaat uit vijf verschillende eigenschappen.

Deze vijf eigenschappen noemen we de grondmotorische eigenschappen.

Samen vormen ze CLUKS:

C – Coördinatie
L – Lenigheid
U – Uithoudingsvermogen
K – Kracht
S – Snelheid

De vijf grondmotorische eigenschappen

Coördinatie
Je spieren en zenuwen werken goed samen om bewegingen nauwkeurig uit te voeren.

Lenigheid
Je kunt je gewrichten en spieren goed bewegen en buigen.

Uithoudingsvermogen
Je kunt een lichamelijke inspanning langere tijd volhouden.

Kracht
Je spieren kunnen weerstand overwinnen.

Snelheid
Je kunt een beweging in korte tijd uitvoeren.

Sleepvraag






Een sprint van 50 meter

Een bal precies naar een medespeler passentoe

Je veters strikken zonder je knieën te buigen.

30 minuten blijven hardlopen

Een zware tas optillen

Hartslag en conditie

  • Je hartslag is het aantal keren dat je hart per minuut klopt.

  • Als je helemaal ontspannen bent, noemen we dit je rusthartslag.

  • Tijdens het sporten hebben je spieren meer zuurstof nodig. Je hart gaat daarom sneller kloppen en pompt meer bloed naar je spieren.

  • Een goed getraind hart kan per hartslag meer bloed rondpompen. Daardoor hebben goed getrainde mensen vaak een lagere rusthartslag

Je hartslag

Rusthartslag en conditieniveau tabel








bpm = beats per minute = slagen per minuut

Maximale hartslag

Een eenvoudige schatting is:

220 − je leeftijd = maximale hartslag


Voorbeeld:
Een leerling van 15 jaar:

220 − 15 = ongeveer 205 slagen per minuut

Sara is 12 jaar. Wat is haar geschatte maximale hartslag?

A

198 slagen per minuut

B

202 slagen per minuut

C

208 slagen per minuut

D

220 slagen per minuut

Waarom hebben goed getrainde mensen vaak een lagere rusthartslag?

A

Hun hart hoeft minder bloed rond te pompen.

B

Hun hart kan per slag meer bloed rondpompen.

C

Hun spieren hebben geen zuurstof nodig.

D

Hun hart is kleiner geworden.

Wat denk jij dat jouw rusthartslag is?

1

Lager dan 60 bpm

2

60–70 bpm

3

71–90 bpm

4

Hoger dan 90 bpm

5

Geen idee

Trainen en herstellen

Wat gebeurt er na een training?


  • Tijdens een zware training krijgen je spieren een trainingsprikkel.

  • Door de belasting kunnen kleine beschadigingen in je spiervezels ontstaan. Dit noemen we micro-spierschade.

  • Na de training heeft je lichaam tijd nodig om te herstellen. Rust, slaap en gezonde voeding helpen hierbij.

  • Na voldoende herstel kan je lichaam beter voorbereid zijn op een volgende training.

Supercompensatie

Door herstel kun je sterker worden

Na een training is je lichaam tijdelijk vermoeid. Tijdens de hersteltijd herstelt je lichaam.

Bij voldoende herstel kan je lichaam zich aanpassen aan de training en tijdelijk boven het oude prestatieniveau uitkomen.


Dit noemen we supercompensatie.


Training ↓ → herstel ↑ → supercompensatie ↑ → volgende training

Zet in de juiste volgorde

1

Supercompensatie

2

Trainingsprikkel

3

Herstel

4

Je lichaam kan een volgende training beter aan

5

Vermoeidheid / kleine spierschade

Wat gebeurt er als je te weinig rust?

Meer trainen betekent niet automatisch dat je fitter wordt.

Als je steeds zwaar traint zonder voldoende herstel, krijgt je lichaam niet genoeg tijd om zich te herstellen.

Dit kan leiden tot:

  • vermoeidheid;

  • slechtere prestaties;

  • overbelasting;

  • meer kans op blessures;

  • uiteindelijk overtraining.

Voor het opbouwen van conditie heb je dus training én herstel nodig.

Luca wil snel fitter worden. Daarom traint hij zeven dagen per week zwaar. Hij heeft steeds meer spierpijn en zijn prestaties worden slechter.

Wat kan Luca het beste doen?

A

Nog zwaarder trainen

B

Twee keer per dag trainen

C

Voldoende rust en hersteltijd nemen

D

Alleen zijn maximale hartslag trainen

Waar word je volgens jou fitter van?

1

Vooral veel trainen

2

Vooral veel rusten

3

De juiste balans tussen trainen en herstellen

4

Alleen gezond eten

Om te onthouden

  • Je rusthartslag is je hartslag wanneer je lichaam ontspannen is.

  • Een getraind hart kan meer bloed per slag rondpompen.

  • Goed getrainde mensen hebben daardoor vaak een lagere rusthartslag.

  • Tijdens inspanning gaat je hartslag omhoog.

  • Je maximale hartslag kun je ongeveer schatten met:

220 − leeftijd

Hartslag en conditie

Conditie en CLUKS

Je conditie bestaat uit vijf grondmotorische eigenschappen:

  • Coördinatie – bewegingen goed uitvoeren

  • Lenigheid – soepel kunnen bewegen

  • Uithoudingsvermogen – inspanning lang volhouden

  • Kracht – weerstand overwinnen

  • Snelheid – snel een beweging uitvoeren

Samen noemen we deze eigenschappen CLUKS.

Om te onthouden

Trainen en herstellen

  • Een training geeft je lichaam een trainingsprikkel.

  • Zware belasting kan micro-spierschade veroorzaken.

  • Je lichaam heeft daarna hersteltijd nodig.

  • Door herstel en supercompensatie kan je prestatieniveau verbeteren.

  • Te weinig rust kan leiden tot overbelasting en overtraining.


Goed trainen = inspanning + herstel.

Begrippen

Conditie – De mate waarin je lichamelijk fit bent. Conditie bestaat uit coördinatie, lenigheid, uithoudingsvermogen, kracht en snelheid.

Grondmotorische eigenschappen – De vijf lichamelijke eigenschappen die samen CLUKS vormen.

Rusthartslag – Het aantal keren dat je hart per minuut klopt wanneer je ontspannen bent.

Maximale hartslag – Het hoogste aantal hartslagen per minuut dat je hart ongeveer kan bereiken bij zeer zware inspanning.

Hart- en vaatstelsel – Het hart en de bloedvaten die samen zorgen voor de bloedsomloop.

Trainingsprikkel – De belasting van je lichaam tijdens een training waardoor je lichaam zich moet aanpassen.

Begrippen

Micro-spierschade – Kleine beschadigingen in spiervezels die door zware belasting kunnen ontstaan.

Spiervezels – De cellen waaruit je spieren zijn opgebouwd.

Hersteltijd – De tijd die je lichaam nodig heeft om na inspanning te herstellen.

Supercompensatie – Het proces waarbij je lichaam na training en voldoende herstel tijdelijk beter voorbereid is op een volgende inspanning.

Overbelasting – Je lichaam zwaarder belasten dan het voldoende kan herstellen.

Overtraining – Langdurige vermoeidheid en slechtere prestaties doordat training en herstel niet goed in balans zijn.

Prestatieniveau – Het niveau waarop je lichamelijk kunt presteren.