WF mentorles tegen pesten

• newEditor
• Mentorles
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 2,3

Wat gaan we doen vandaag?

Na deze les weet je;

Wat het verschil is tussen plagen en pesten.

Wat voor soort pesters er zijn

Wat je er tegen kan doen.

Welke woorden passen voor jou bij pesten?

Gebruik de woordwolk om voorkennis op te halen. Vraag eventueel door op woorden als 'grapje', 'bang', 'buitensluiten' en 'online'.

Wat is pesten?

Pesten is iemand bewust pijn doen of buitensluiten.

Kenmerken van pesten:

• het gebeurt vaker

• iemand wil zich beter voelen

• het slachtoffer kan zich moeilijk verdedigen

• het is niet grappig voor allebei

Benadruk dat pesten niet alleen slaan of schelden is. Ook negeren, roddelen en online kwetsen vallen eronder als het bewust en herhaald gebeurt.

Plagen?

Bij plagen lachen beide mensen meestal mee en stopt het als iemand het niet leuk vindt.

Pesten?

Bij pesten is het doel om iemand te kwetsen, bang te maken of buiten te sluiten.

Plagen en pesten lijken soms op elkaar, maar ze zijn niet hetzelfde.

Veel leerlingen noemen alles al snel 'grapjes'. Leg uit dat het gevoel en de positie van de ander belangrijk zijn bij het verschil.

Verschillen duidelijk naast elkaar

Pesten

• vaak ongelijkwaardig

• gebeurt herhaaldelijk

• bedoeld om te kwetsen

• één persoon voelt zich onveilig

• stoppen is moeilijker

Plagen

• vaak gelijkwaardig

• meestal kort

• bedoeld als grap

• het blijft voor beide kanten oké

• je kunt er makkelijker mee stoppen

Gebruik concrete schoolvoorbeelden: een eenmalige grap onder vrienden tegenover iemand steeds uitlachen in de pauze.

Welke vormen van pesten zijn er?

Vormen van pesten

Pesten kan op verschillende manieren:

• verbaal: uitschelden, bedreigen, bijnamen

• fysiek: duwen, slaan, spullen afpakken

• sociaal: negeren, buitensluiten, roddelen

• online: gemene berichten, foto's delen, groepsapps

Koppel terug aan de definitie: ook online pesten is echt pesten, ook als het buiten schooltijd gebeurt. De gevolgen kunnen op school juist goed zichtbaar worden.

Heb je weleens met pesten te maken gehad? Welke vorm?

De leider

De leider begint vaak zelf met pesten.

• wil controle of status

• kiest bewust een doelwit

• moedigt anderen aan

• bepaalt vaak de sfeer in de groep

Leg uit dat deze leerling soms populair lijkt, maar die populariteit kan gebouwd zijn op angst of groepsdruk.

De meeloper

De meeloper doet mee, ook al is dat niet altijd uit eigen initiatief.

• wil bij de groep horen

• lacht mee of helpt mee

• zegt soms niets uit angst

• houdt het pesten toch in stand

Maak duidelijk dat 'niks doen' of meelachen ook invloed heeft. De meeloper versterkt de positie van de leider.

De pester op afstand

Sommige pesters blijven op de achtergrond.

• verspreiden roddels

• sturen online berichten

• sluiten iemand stil uit

• doen alsof zij er niets mee te maken hebben

Deze vorm is voor leerlingen soms moeilijker te herkennen, juist omdat ze minder zichtbaar is dan fysiek of open verbaal pesten.

Welke rol begint vaak zelf met pesten?

A

De meeloper

B

Het slachtoffer

C

De leider

D

De vriend

Laat leerlingen de drie rollen goed uit elkaar houden.

Welke rol pest vaak op een minder zichtbare manier?

A

De leider

B

De meeloper

C

De pester op afstand

D

Het slachtoffer

De afleider 'meeloper' is bewust plausibel, omdat die ook minder opvallend kan lijken.

Waarom doet een meeloper soms mee?

Bespreek dat een meeloper vaak wil horen bij de groep, mee lacht, soms niets zegt uit angst en zo het pesten toch in stand houdt.

Gevolgen voor het slachtoffer

Pesten heeft vaak grote gevolgen:

• verdriet, schaamte of angst

• minder zelfvertrouwen

• slechter kunnen concentreren

• buikpijn of hoofdpijn

• minder zin om naar school te gaan

Noem dat klachten soms niet meteen zichtbaar zijn. Een leerling kan stil worden, vaker ziek zijn of zich terugtrekken.

Gevolgen voor de groep

Pesten raakt niet alleen het slachtoffer.

• de sfeer wordt onveilig

• klasgenoten durven minder te zeggen

• vertrouwen in elkaar neemt af

• leren en samenwerken gaan slechter

Verbind dit aan mentorles: een klas functioneert beter als leerlingen zich veilig voelen. Sociale veiligheid is dus een groepszaak.

Gevolgen voor de pester

Ook voor de pester heeft dit gevolgen.

• anderen kunnen minder vertrouwen voelen

• ruzies en straf komen vaker voor

• de pester leert ongezond gedrag aan

• relaties met anderen kunnen verslechteren

Blijf feitelijk en moraliserend niet te veel. Het punt is: pestgedrag schaadt niet alleen anderen, maar ook de ontwikkeling van de pester zelf.

Wat kan een gevolg van pesten voor de groep zijn?

A

Meer vertrouwen

B

Veilige sfeer

C

Betere samenwerking

D

Onveilige sfeer

Controleert of leerlingen zien dat pesten niet alleen het slachtoffer raakt.

Stelling;

Ik kan beter niets doen, anders word ik straks gepest

A

Eens

B

Oneens

Stelling;

Ik durf niets te zeggen als er iemand gepest wordt

A

Eens

B

Oneens

Stelling;

Tegen een beetje plagen moet iedereen gewoon kunnen

A

Eens

B

Oneens

Wat als je gepest wordt?

Praat erover, met je ouders, mentor, klasgenoten

Zie je dat iemand wordt gepest? Zeg er wat van!

Of zeg het tegen je mentor.......