Opdracht 10 - Tekstsoort: de folder

De folder

1 / 34
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsVoortgezet speciaal onderwijsLeerroute 2

In deze les zitten 34 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

De folder

Open met herkenbare voorbeelden: brievenbus, winkel, gemeentehuis, apotheek. Laat leerlingen beseffen dat zij folders vaak al kennen uit het dagelijks leven.

Lesdoel

Ik kan uitleggen wat een folder is en het verschil noemen tussen reclamefolders en informatiefolders.

Deze slide heeft geen instructies

Waar kom jij folders vaak tegen?

Gebruik de antwoorden als start: brievenbus, winkel, apotheek, gemeentehuis of andere plekken uit het dagelijks leven.

Wat is een folder?

Een folder is een korte tekst met informatie over een onderwerp.


Je komt folders vaak tegen:

  • in de brievenbus

  • in winkels

  • op het gemeentehuis

  • bij de arts of apotheek

  • bij hulporganisaties

Benadruk dat 'folder' hier een tekstsoort is binnen Nederlands: leerlingen leren doel, vorm en kenmerken herkennen.

Vorm van een folder

Een folder is vaak gemaakt als:

  • een krantje

  • een boekje


De vorm helpt om informatie snel te laten zien.

Leg uit dat de vorm kan verschillen, maar dat het doel van de tekst belangrijker is dan het uiterlijk alleen.

Twee soorten folders

Je kunt folders grofweg verdelen in twee soorten:

  • reclamefolders

  • informatiefolders


Soms wil een folder je vooral iets laten doen. Soms wil een folder je vooral iets uitleggen.

Gebruik hier de kernwoorden activeren en informeren mondeling, zodat leerlingen die later herkennen.

Reclamefolders

Reclamefolders zie je vaak van winkels.


Ze laten zien:

  • welke aanbiedingen er zijn

  • welke producten je kunt kopen

Deze slide heeft geen instructies

Doel van reclamefolders

Het doel van een reclamefolder is activeren.


De winkel wil dat jij:

  • naar de winkel komt

  • producten koopt


De folder probeert je dus over te halen.

Koppel activeren aan gedrag: de lezer moet iets gaan doen. Dat maakt het verschil met alleen informeren duidelijk.

Kenmerken van reclamefolders

Reclamefolders zijn vaak:

  • opvallend

  • kleurrijk

  • met weinig tekst


De aandacht gaat snel naar prijzen, aanbiedingen en producten.

Laat leerlingen bedenken waarom weinig tekst handig is: de lezer moet in korte tijd verleid worden.

Subjectief

Een reclamefolder is vaak subjectief.


Dat betekent:

  • er zit een mening in

  • de schrijver wil iets aanprijzen

  • de tekst is niet neutraal

Geef mondeling eenvoudige voorbeelden van woorden met een mening, zoals 'voordelig', 'geweldig' of 'de beste'.

Wat is het doel van een reclamefolder?

A

informeren

B

activeren

C

uitleggen

D

waarschuwen

Controleert het kernverschil tussen reclame en informatie. 'Uitleggen' is een plausibele misvatting door de algemene term folder.

Maak de tekst compleet

Een reclamefolder wil je vaak activeren. Zo'n folder is vaak subjectief. Je ziet er vaak aanbiedingen in en meestal staat er weinig tekst in.

activeren
subjectief
weinig tekst
informeren
objectief
veel tekst
neutraal

De drie kernwoorden uit dit blok komen terug: activeren, subjectief en weinig tekst.

Folders van hulporganisaties

Ook folders van hulporganisaties willen vaak activeren.


De lezer moet bijvoorbeeld:

  • lid worden

  • geld geven

  • de organisatie steunen

Maak duidelijk dat niet alleen winkels activerende folders gebruiken. Zo verbreed je het begrip reclame/overhalen zonder van het onderwerp af te dwalen.

Persoonlijke verhalen

In folders van hulporganisaties staan vaak persoonlijke verhalen.


Die verhalen laten zien dat mensen het moeilijk hebben.

Zo probeert de folder de lezer te raken en in actie te laten komen.

Benadruk dat emotie hier een middel is om te activeren. Houd het op A1-niveau: verhaal → gevoel → actie.

Meer tekst in deze folders

In dit soort folders staat meestal meer tekst dan in een reclamefolder van een winkel.


De folder legt meer uit over:

  • het probleem

  • de mensen

  • de hulp die nodig is

Deze slide heeft geen instructies

Waarom staan persoonlijke verhalen in deze folders?

A

voor grapjes

B

voor meer regels

C

om te raken

D

om te testen

Verwijst naar folders van hulporganisaties: verhaal -> gevoel -> actie.

Maak de tekst compleet

Folders van hulporganisaties willen de lezer vaak activeren. Daarom staat er vaak meer tekst in dan in een winkelfolder. Ook lees je soms een persoonlijk verhaal van iemand.

activeren
meer tekst
persoonlijk verhaal
informeren
weinig tekst
aanbieding
logo

Laat leerlingen het verschil zien tussen winkelreclame en activerende folders van hulporganisaties.

Informatiefolders

Informatiefolders kom je tegen:

  • bij de apotheek

  • op het gemeentehuis


Deze folders geven vooral duidelijke informatie.

Noem dat de lezer hier meestal snel iets moet kunnen opzoeken of begrijpen.

Voorbeelden van informatie

Een informatiefolder legt bijvoorbeeld uit:

  • wat je moet doen bij voetschimmel

  • hoe je een nieuw paspoort aanvraagt


De belangrijkste informatie staat kort bij elkaar.

Gebruik deze voorbeelden om te laten zien dat het om praktische hulp gaat in het dagelijks leven.

Doel van informatiefolders

Het doel van een informatiefolder is informeren.


Mensen kunnen snel lezen:

  • wat er aan de hand is

  • wat ze moeten doen

  • waar ze op moeten letten

Zet hier eventueel het contrast nog eens mondeling neer: activeren = iets laten doen, informeren = iets duidelijk maken.

Objectief

Een informatiefolder is meestal objectief.


Dat betekent:

  • de schrijver geeft geen mening

  • de tekst blijft neutraal

  • de informatie moet betrouwbaar zijn

Wijs erop dat objectief niet betekent 'saai', maar 'zonder mening'.

Uiterlijk van informatiefolders

Informatiefolders:

  • bevatten vaak veel tekst

  • zien er vaak serieus uit


De nadruk ligt op duidelijke uitleg.

Deze slide heeft geen instructies

Wat past bij een informatiefolder?

A

kleurrijk en kort

B

aanbiedingen en prijs

C

objectief en serieus

D

mening en actie

Toetst de combinatie van doel, toon en uiterlijk van informatiefolders.

Maak de tekst compleet

Een informatiefolder wil vooral informeren. De tekst is meestal objectief en geeft geen mening. Vaak bevat zo'n folder veel tekst en ziet hij er serieus uit.

informeren
objectief
veel tekst
activeren
subjectief
weinig tekst
kleurrijk

Kernwoorden van dit blok: informeren, objectief en veel tekst.

Wat staat er op een folder?

Op een folder staat vaak:

  • een titel of onderwerp

  • een naam of logo

  • soms een datum


Zo weet je waar de informatie vandaan komt.

Leg uit dat bronherkenning belangrijk is: wie heeft de folder gemaakt?

Titel en afzender

Bij reclamefolders zie je vaak de naam van de winkel.


Bij informatiefolders zie je vaak het onderwerp, bijvoorbeeld:

  • Verkoudheid

  • De identificatieplicht


Ook staat er vaak een logo van de instelling op.

Gebruik de term 'afzender' mondeling als nuttig begrip, maar houd de slide eenvoudig.

Waarom is de datum belangrijk?

Soms staat er een datum op de folder.


Dan kun je zien:

  • wanneer de tekst is geschreven

  • of de informatie recent is

  • of de informatie misschien al ouder is

Koppel dit aan betrouwbaarheid: vooral bij informatie van gemeente of apotheek is recente informatie belangrijk.

Reclame of informatie?

Let op deze verschillen:

  • reclamefolder → activeren, subjectief, weinig tekst

  • informatiefolder → informeren, objectief, vaak meer tekst


Zo kun je de tekstsoort beter herkennen.

Dit is de samenvattende contrastslede waarop de centrale vraag landt: hoe herken je wat voor folder je leest?

Waarom is een datum op een folder handig?

A

voor de prijs

B

voor de kleur

C

voor recentheid

D

voor het logo

Leerlingen koppelen datum aan hoe nieuw of oud de informatie is.

Maak de tekst compleet

Op een folder staat vaak een titel of onderwerp. Ook zie je vaak een naam of logo. Soms staat er een datum op, zodat je weet of de informatie recent is.

titel
logo
datum
aanbieding
winkel
verhaal
prijs

Controleert herkenningspunten van de afzender en de actualiteit van de informatie.

Wat heb jij geleerd over folders?

Bespreek of leerlingen iets noemen als: verschil tussen reclamefolder en informatiefolder, activeren/informeren, subjectief/objectief, veel of weinig tekst.

Wat hielp jou het best vandaag?

Laat leerlingen kort terugkijken op hun eigen leren. Mogelijke punten: voorbeelden, verschillen, kernwoorden, samenvattingsslide.

Begrippen

folder - korte tekst met informatie over een onderwerp

reclamefolder - folder die je iets wil laten kopen

informatiefolder - folder die vooral uitleg en informatie geeft

activeren - zorgen dat iemand iets gaat doen

informeren - duidelijke informatie geven

subjectief - met een mening erin

objectief - zonder mening, neutraal

Deze slide heeft geen instructies

Begrippen

aanbieding - product voor een lagere prijs

hulporganisatie - organisatie die mensen helpt

persoonlijk verhaal - verhaal van iemand zelf over zijn of haar situatie

logo - teken van een winkel, organisatie of instelling

instelling - organisatie, bijvoorbeeld gemeente of apotheek

recent - van kort geleden

afzender - degene die de folder heeft gemaakt of verstuurd

Deze slide heeft geen instructies