De folder
De folder
Open met herkenbare voorbeelden: brievenbus, winkel, gemeentehuis, apotheek. Laat leerlingen beseffen dat zij folders vaak al kennen uit het dagelijks leven.
Lesdoel
Ik kan uitleggen wat een folder is en het verschil noemen tussen reclamefolders en informatiefolders.
Deze slide heeft geen instructies
Waar kom jij folders vaak tegen?
Gebruik de antwoorden als start: brievenbus, winkel, apotheek, gemeentehuis of andere plekken uit het dagelijks leven.
Wat is een folder?
Een folder is een korte tekst met informatie over een onderwerp.
Je komt folders vaak tegen:
in de brievenbus
in winkels
op het gemeentehuis
bij de arts of apotheek
bij hulporganisaties
Benadruk dat 'folder' hier een tekstsoort is binnen Nederlands: leerlingen leren doel, vorm en kenmerken herkennen.
Vorm van een folder
Een folder is vaak gemaakt als:
een krantje
een boekje
De vorm helpt om informatie snel te laten zien.
Leg uit dat de vorm kan verschillen, maar dat het doel van de tekst belangrijker is dan het uiterlijk alleen.
Twee soorten folders
Je kunt folders grofweg verdelen in twee soorten:
reclamefolders
informatiefolders
Soms wil een folder je vooral iets laten doen. Soms wil een folder je vooral iets uitleggen.
Gebruik hier de kernwoorden activeren en informeren mondeling, zodat leerlingen die later herkennen.
Reclamefolders
Reclamefolders zie je vaak van winkels.
Ze laten zien:
welke aanbiedingen er zijn
welke producten je kunt kopen
Deze slide heeft geen instructies
Doel van reclamefolders
Het doel van een reclamefolder is activeren.
De winkel wil dat jij:
naar de winkel komt
producten koopt
De folder probeert je dus over te halen.
Koppel activeren aan gedrag: de lezer moet iets gaan doen. Dat maakt het verschil met alleen informeren duidelijk.
Kenmerken van reclamefolders
Reclamefolders zijn vaak:
opvallend
kleurrijk
met weinig tekst
De aandacht gaat snel naar prijzen, aanbiedingen en producten.
Laat leerlingen bedenken waarom weinig tekst handig is: de lezer moet in korte tijd verleid worden.
Subjectief
Een reclamefolder is vaak subjectief.
Dat betekent:
er zit een mening in
de schrijver wil iets aanprijzen
de tekst is niet neutraal
Geef mondeling eenvoudige voorbeelden van woorden met een mening, zoals 'voordelig', 'geweldig' of 'de beste'.
Wat is het doel van een reclamefolder?
informeren
activeren
uitleggen
waarschuwen
Controleert het kernverschil tussen reclame en informatie. 'Uitleggen' is een plausibele misvatting door de algemene term folder.
Maak de tekst compleet
Een reclamefolder wil je vaak activeren. Zo'n folder is vaak subjectief. Je ziet er vaak aanbiedingen in en meestal staat er weinig tekst in.
De drie kernwoorden uit dit blok komen terug: activeren, subjectief en weinig tekst.
Folders van hulporganisaties
Ook folders van hulporganisaties willen vaak activeren.
De lezer moet bijvoorbeeld:
lid worden
geld geven
de organisatie steunen
Maak duidelijk dat niet alleen winkels activerende folders gebruiken. Zo verbreed je het begrip reclame/overhalen zonder van het onderwerp af te dwalen.
Persoonlijke verhalen
In folders van hulporganisaties staan vaak persoonlijke verhalen.
Die verhalen laten zien dat mensen het moeilijk hebben.
Zo probeert de folder de lezer te raken en in actie te laten komen.
Benadruk dat emotie hier een middel is om te activeren. Houd het op A1-niveau: verhaal → gevoel → actie.
Meer tekst in deze folders
In dit soort folders staat meestal meer tekst dan in een reclamefolder van een winkel.
De folder legt meer uit over:
het probleem
de mensen
de hulp die nodig is
Deze slide heeft geen instructies
Waarom staan persoonlijke verhalen in deze folders?
voor grapjes
voor meer regels
om te raken
om te testen
Verwijst naar folders van hulporganisaties: verhaal -> gevoel -> actie.
Maak de tekst compleet
Folders van hulporganisaties willen de lezer vaak activeren. Daarom staat er vaak meer tekst in dan in een winkelfolder. Ook lees je soms een persoonlijk verhaal van iemand.
Laat leerlingen het verschil zien tussen winkelreclame en activerende folders van hulporganisaties.
Informatiefolders
Informatiefolders kom je tegen:
bij de apotheek
op het gemeentehuis
Deze folders geven vooral duidelijke informatie.
Noem dat de lezer hier meestal snel iets moet kunnen opzoeken of begrijpen.
Voorbeelden van informatie
Een informatiefolder legt bijvoorbeeld uit:
wat je moet doen bij voetschimmel
hoe je een nieuw paspoort aanvraagt
De belangrijkste informatie staat kort bij elkaar.
Gebruik deze voorbeelden om te laten zien dat het om praktische hulp gaat in het dagelijks leven.
Doel van informatiefolders
Het doel van een informatiefolder is informeren.
Mensen kunnen snel lezen:
wat er aan de hand is
wat ze moeten doen
waar ze op moeten letten
Zet hier eventueel het contrast nog eens mondeling neer: activeren = iets laten doen, informeren = iets duidelijk maken.
Objectief
Een informatiefolder is meestal objectief.
Dat betekent:
de schrijver geeft geen mening
de tekst blijft neutraal
de informatie moet betrouwbaar zijn
Wijs erop dat objectief niet betekent 'saai', maar 'zonder mening'.
Uiterlijk van informatiefolders
Informatiefolders:
bevatten vaak veel tekst
zien er vaak serieus uit
De nadruk ligt op duidelijke uitleg.
Deze slide heeft geen instructies
Wat past bij een informatiefolder?
kleurrijk en kort
aanbiedingen en prijs
objectief en serieus
mening en actie
Toetst de combinatie van doel, toon en uiterlijk van informatiefolders.
Maak de tekst compleet
Een informatiefolder wil vooral informeren. De tekst is meestal objectief en geeft geen mening. Vaak bevat zo'n folder veel tekst en ziet hij er serieus uit.
Kernwoorden van dit blok: informeren, objectief en veel tekst.
Wat staat er op een folder?
Op een folder staat vaak:
een titel of onderwerp
een naam of logo
soms een datum
Zo weet je waar de informatie vandaan komt.
Leg uit dat bronherkenning belangrijk is: wie heeft de folder gemaakt?
Titel en afzender
Bij reclamefolders zie je vaak de naam van de winkel.
Bij informatiefolders zie je vaak het onderwerp, bijvoorbeeld:
Verkoudheid
De identificatieplicht
Ook staat er vaak een logo van de instelling op.
Gebruik de term 'afzender' mondeling als nuttig begrip, maar houd de slide eenvoudig.
Waarom is de datum belangrijk?
Soms staat er een datum op de folder.
Dan kun je zien:
wanneer de tekst is geschreven
of de informatie recent is
of de informatie misschien al ouder is
Koppel dit aan betrouwbaarheid: vooral bij informatie van gemeente of apotheek is recente informatie belangrijk.
Reclame of informatie?
Let op deze verschillen:
reclamefolder → activeren, subjectief, weinig tekst
informatiefolder → informeren, objectief, vaak meer tekst
Zo kun je de tekstsoort beter herkennen.
Dit is de samenvattende contrastslede waarop de centrale vraag landt: hoe herken je wat voor folder je leest?
Waarom is een datum op een folder handig?
voor de prijs
voor de kleur
voor recentheid
voor het logo
Leerlingen koppelen datum aan hoe nieuw of oud de informatie is.
Maak de tekst compleet
Op een folder staat vaak een titel of onderwerp. Ook zie je vaak een naam of logo. Soms staat er een datum op, zodat je weet of de informatie recent is.
Controleert herkenningspunten van de afzender en de actualiteit van de informatie.
Wat heb jij geleerd over folders?
Bespreek of leerlingen iets noemen als: verschil tussen reclamefolder en informatiefolder, activeren/informeren, subjectief/objectief, veel of weinig tekst.
Wat hielp jou het best vandaag?
Laat leerlingen kort terugkijken op hun eigen leren. Mogelijke punten: voorbeelden, verschillen, kernwoorden, samenvattingsslide.
Begrippen
folder - korte tekst met informatie over een onderwerp
reclamefolder - folder die je iets wil laten kopen
informatiefolder - folder die vooral uitleg en informatie geeft
activeren - zorgen dat iemand iets gaat doen
informeren - duidelijke informatie geven
subjectief - met een mening erin
objectief - zonder mening, neutraal
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
aanbieding - product voor een lagere prijs
hulporganisatie - organisatie die mensen helpt
persoonlijk verhaal - verhaal van iemand zelf over zijn of haar situatie
logo - teken van een winkel, organisatie of instelling
instelling - organisatie, bijvoorbeeld gemeente of apotheek
recent - van kort geleden
afzender - degene die de folder heeft gemaakt of verstuurd
Deze slide heeft geen instructies