Normen en waarden
Respect
Ik luister en laat anderen uitpraten;
Ik ben positief en accepteer anderen zoals ze zijn;
Bij vraag of opmerking; hand opsteken en wachten tot ik iets mag zeggen.
Veiligheid
Ik blijf van anderen en hun spullen af.
Verantwoordelijkheid
Ik heb mijn spullen voor elkaar of geef dit op tijd aan;
Ik ben eerlijk en los problemen op door in gesprek te gaan.
Normen en waarden
Respect
Ik luister en laat anderen uitpraten;
Ik ben positief en accepteer anderen zoals ze zijn;
Bij vraag of opmerking; hand opsteken en wachten tot ik iets mag zeggen.
Veiligheid
Ik blijf van anderen en hun spullen af.
Verantwoordelijkheid
Ik heb mijn spullen voor elkaar of geef dit op tijd aan;
Ik ben eerlijk en los problemen op door in gesprek te gaan.
Welkom klas 2G1
Fijn dat je er bent :)
Zoek rustig je plekje volgens de plattegrond
En pak alvast je boek voor je.
Vandaag:
Herhaling H2.1
Werktijd
Bespreken opdrachten
Quiz
Afsluiting
Huiswerk:
H2.2 leren + Herhaling opdr. 1-4
In 1815 werden Nederland en België één land:
het Koninkrijk der Nederlanden
Koning Willem I was het:
staatshoofd
Nederland werd een koninkrijk met een grondwet, een:
constitutionele monarchie
Willem I was de regeringsleider, hij regeerde samen met de:
ministers
Het bestuur van Nederland vanaf 1815 1/2
Het parlement of Staten-Generaal bestaat uit:
Eerste Kamer
Tweede Kamer
Belangrijkste taak van het Parlement:
Stemmen over wetten zodat deze wel of niet uitgevoerd worden.
Het bestuur van Nederland vanaf 1815 2/2
Mensen waren ontevreden:
Rijke ondernemers wilden meer inspraak en meer vrijheid in de politiek.
liberalen
Anderen wilden dat de macht bij de koning en de adel bleef:
conservatieven
In 1830 werd België een eigen koninkrijk na een opstand tegen koning Willem I.
De grondwet van 1848 1/2
In 1848 Grondwet van Thorbecke:
meer vrijheden voor burgers
parlement meer macht
koning mocht zich niet meer met
de politiek bemoeien
parlement bepaalde wie er in de regering zat
Eerste Kamer werd door volksvertegenwoordigers van de provincies gekozen
Nederland is nog geen democratie:
alleen rijke mannen mochten stemmen
De grondwet van 1848 2/2
Nederland werd een industriële samenleving.
De mensen:
woonden in steden
werkten in fabrieken
Arbeiders en hun kinderen hadden slechte:
werkomstandigheden
leefomstandigheden
Dit noemen we:
de sociale kwestie
Wonen en werken in de industriële samenleving
Door de industrialisatie maakten de fabriekseigenaren veel winst.
Maar de arbeiders werkten lang voor weinig geld.
Arbeiders wilden onderhandelen met werkgevers:
vakbonden
Rond 1860:
onderzoek naar werk- en leef-omstandigheden
wetten die het leven van arbeiders beter maakten
kinderen mochten niet meer werken (Kinderwetje en leerplichtwet)
Veranderingen in de samenleving
Werktijd
Wat: H2.1 Herhaling opdr. 1 - 3 (blz. 56) + Nakijken
H2.2 Herhaling opdr. 1 - 4
Hoe: Dit doe je individueel, zachtjes overleggen mag.
Hulp: - Gebruik het boek.
- Vraag hulp aan je buurman/vrouw of aan mij.
Tijd: 15 minuten de tijd
Klaar: Laat je werk controleren door de lerares.
Maak daarna de vragen van de Herhaling H2.2
Hoe heet Nederland vanaf 1815?
Een parlementaire democratie
Een constitutionele monarchie
Een absolute monarchie
Een republiek
Wie had veel macht in Nederland onder koning Willem I?
De Tweede Kamer
De Eerste Kamer
De koning
De burgers
Welke groep mocht in 1815 stemmen voor de Tweede Kamer?
Alleen vrouwen
Iedereen ouder dan 18 jaar
Mannen die belasting betaalden
Alle mannen en vrouwen
Wat gebeurde er in 1848 onder koning Willem II?
Nederland werd een republiek
Het parlement kreeg meer macht
De Eerste Kamer werd afgeschaft
De koning kreeg nog meer macht
Wat wilden de liberalen in de 19e eeuw?
Meer vrijheden en meer invloed voor het parlement
Meer macht voor de koning
De sociale kwestie moet worden afgeschaft
Alles moest blijven zoals het was
Wat werd de 'sociale kwestie' genoemd?
De koning en parlement
De slechte leef- en werkomstandigheden van de arbeiders
Het gebrek aan vrijheid in Nederland
De strijd tussen liberalen en conservatieven
Wat was een van de maatregelen die de overheid nam om de werkomstandigheden te verbeteren?
Het Kinderwetje
Het recht voor vrouwen om te stemmen
De oprichting van vakbonden
De afschaffing van belasting
Wat deden arbeiders om betere werkomstandigheden te bereiken?
Ze verkozen hun eigen koning
Ze richtten politieke partijen op
Ze stichtten vakbonden
Ze gingen in opstand tegen de koning
Wie benoemde de leden van de Eerste Kamer in Nederland onder koning Willem I?
De Tweede Kamer
De koning
De minister-president
De burgers
Wie benoemde de leden van de Eerste Kamer in Nederland onder koning Willem II?
De Tweede Kamer
De koning
De provinciale Staten
De burgers
Werktijd
Wat: H2.2 Herhaling opdr. 1 t/m 4 (blz. 64)
Hoe: Dit doe je individueel, zachtjes overleggen mag.
Hulp: - Gebruik het boek.
- Vraag hulp aan je buurman/vrouw.
- Vraag hulp van mij.
Tijd: 15 minuten de tijd
Klaar: Laat je werk controleren door de lerares.
Maak daarna de vragen van de Herhaling (opdr. 1-2)
Afsluiting
Huiswerk; H2.2 leren + Herhaling opdr. 1-4
Ruim je spullen op in je tas en zet je tafel netjes recht neer.
Wacht rustig tot ik zeg dat je mag gaan.
Dan sta je op, schuif je je stoel aan en verlaat je rustig het lokaal.
Welkom klas 2G1
Fijn dat je er bent :)
Zoek rustig je plekje volgens de plattegrond
En pak alvast je boek voor je.
Vandaag:
Herhaling H2.2
Werktijd
Bespreken opdrachten
Quiz
Afsluiting
Huiswerk:
H2.2 leren + Herhaling opdr. 1-4
1815 kiesrecht voor:
mannen met een hoog inkomen
1848 - 1917:
kregen meer mannen kiesrecht
In 1917 alle volwassen mannen:
algemeen kiesrecht
In 1919 vrouwen:
actief kiesrecht
Toen alle burgers kiesrecht kregen, werd Nederland een:
parlementaire democratie
Uitbreiding van het kiesrecht
Na het Kinderwetje (1874) kregen arbeiderskinderen basisonderwijs, alleen kinderen van rijken konden doorleren.
De overheid richtte daarom openbare scholen op, zodat:
iedereen kon leren lezen, schrijven en rekenen
de armen betere banen konden krijgen
de armen hun achterstand konden wegwerken = emancipatie
Strijd over het onderwijs 1/2
Katholieken en protestanten (confessionelen) richten eigen scholen op die geen geld van de overheid kregen:
bijzondere scholen
De confessionele politieke partijen vonden dat de overheid ook de bijzondere scholen moest financieren.
Vanaf 1917 krijgen alle scholen financiële steun van de overheid:
de onderwijswet
Strijd over het onderwijs 2/2
Socialisten streefden naar meer gelijkheid voor de arbeiders:
emanciperen
Ze wilden de sociale wetten uitbreiden.
Socialisten die de samenleving radicaal wilden veranderen noem je:
communisten
Strijd voor gelijkheid 1/2
Er ontstonden zo vijf stromingen:
liberalen
conservatieven
confessionelen
socialisten
communisten
Strijd voor gelijkheid 2/2
Vrouwen:
mochten geen hoger onderwijs volgen
kregen vaak minder betaald
mochten niet stemmen
moesten als getrouwde vrouwen vaak toestemming aan hun echtgenoot vragen
1870 vrouwen verzetten zich tegen deze discriminatie, ze wilden emancipatie. Zij heten:
feministen
Er bleef ongelijkheid, ondanks recht op hoger onderwijs en vrouwen-kiesrecht.
De positie van vrouwen
Werktijd
Wat: H2.2 Herhaling opdr. 1 - 4 (blz. 64) + Nakijken
H2.3 Herhaling opdr. 1 - 4 (blz. 72)
Hoe: Dit doe je individueel, zachtjes overleggen mag.
Hulp: - Gebruik het boek.
- Vraag hulp aan je buurman/vrouw of aan mij.
Tijd: 15 minuten de tijd
Klaar: Laat je werk controleren door de lerares.
Maak daarna de vragen van de Herhaling H2.4
Lesson title
Learning objective
Wie hadden in Nederland voor 1848 kiesrecht?
Alleen vrouwen
Alle mannen
Alleen de rijke mannen die belasting betaalden
Alle mensen boven de 21 jaar
Wanneer kregen alle vrouwen kiesrecht in Nederland?
1870
1919
1848
1917
Wat gebeurde er in Nederland tussen 1848 en 1917?
Het mannenkiesrecht werd in stappen uitgebreid
Nederland werd een koninkrijk
De monarchie werd afgeschaft
Het vrouwenkiesrecht werd ingevoerd
Wat richtte de overheid op om de bevolking te laten ontwikkelen?
Universiteiten
Politieke partijen
Openbare scholen
Wat wilden confessionelen in Nederland (katholieken en protestanten)?
Meer vrijheid voor vrouwen
Dat de overheid ook voor hun scholen zou betalen
Dat de overheid de arbeiders zou steunen
De afschaffing van belastingen
Wie zorgde voor de eerste sociale wetten in Nederland?
Confessionelen
Socialisten
Liberalen
Communisten
Wat wilden socialisten in Nederland?
De afschaffing van de monarchie
Meer gelijkheid en rechten voor arbeiders
De invoering van vrouwenkiesrecht
Minder invloed van de overheid
Wat wilden communisten in Nederland?
De samenleving radicaal veranderen
Meer scholen voor arbeiders
Kiesrecht voor vrouwen
Niks veranderen
Wat deden feministen vanaf 1870 in Nederland?
Ze streden voor gelijke rechten voor mannen en vrouwen
Ze voerden actie voor het recht om te stemmen
Ze streden tegen de invoering van sociale wetten
Ze zorgden voor de afschaffing van belastingen
Werktijd
Wat: H2.3 Herhaling opdr. 1 t/m 4 (blz. 72)
Hoe: Dit doe je individueel, zachtjes overleggen mag.
Hulp: - Gebruik het boek.
- Vraag hulp aan je buurman/vrouw.
- Vraag hulp van mij.
Tijd: 15 minuten de tijd
Klaar: Laat je werk controleren door de lerares.
Maak daarna de vragen van de Herhaling (opdr. 1-2)
Afsluiting
Huiswerk; H2.3 leren + Herhaling opdr. 1-4
Ruim je spullen op in je tas en zet je tafel netjes recht neer.
Wacht rustig tot ik zeg dat je mag gaan.
Dan sta je op, schuif je je stoel aan en verlaat je rustig het lokaal.
Welkom klas 2G1
Fijn dat je er bent :)
Zoek rustig je plekje volgens de plattegrond
En pak alvast je boek voor je.
Vandaag:
Uitleg H2.3
Werktijd
Bespreken opdrachten
Quiz
Afsluiting
Huiswerk:
H2.3 + H2.1 leren
Als Nederlander +18 jaar mag je:
elke 4 jaar stemmen om 150 leden van de Tweede Kamer te kiezen
meedoen als kandidaat (passief stemrecht) van een politieke partij
Hoe meer stemmen een politieke partij krijgt, hoe:
meer leden in de Tweede Kamer
Tweede Kamerleden van één politieke partij noemen we een
fractie
De Tweede Kamer
De partij met de meeste stemmen zoekt na de verkiezingen partijen die met hen willen samenwerken.
Samen hebben ze een meerderheid nodig (minimaal 76 zetels)
Zijn ze het eens? Dan schrijven ze een regeerakkoord & vormen samen de regeringspartijen.
De andere partijen zijn de coalitiepartijen.
De Tweede Kamer
Zetelverdeling kabinet-Schoof
De belangrijkste minister is de:
minister-president of
premier of
regeringsleider
Elke minister is het hoofd van een ministerie, dat is:
een afdeling van de overheid die over één onderwerp gaat
Onderministers die voor een deelonderwerp verantwoordelijk zijn noemen we:
staatssecretarissen
Ministers en staatssecretarissen
Van plan tot wet
Een wet wordt pas aangenomen als de Tweede Kamer en Eerste Kamer ermee instemmen.
Regering
Tweede Kamer
Eerste Kamer
Koning
Wet wordt ingevoerd
Alle ministers en staatssecretarissen samen met de koning noemen we het:
kabinet
Wat doet het kabinet?
het land besturen
nieuwe wetten invoeren
bestaande wetten veranderen
De koning:
is het staatshoofd
moet elke wet als laatste ondertekenen
De regering - kabinet
De regering
In het kabinet zitten ministers en staatssecretarissen die elk een eigen taak hebben.
Bijvoorbeeld:
Onderwijs
Defensie
Buitenlandse Zaken
Regering
De koning en alle ministers.
Kabinet
Het dagelijks bestuur van ons land. Het bestaat uit ministers en staatssecretarissen.
Hoe kunnen burgers invloed uitoefenen? Door:
te stemmen bij verkiezingen
demonstraties te houden
handtekeningen te verzamelen
Bij meer dan 40.000 handtekeningen over een onderwerp, moet de Tweede Kamer het bespreken:
burgerinitiatief
Media zijn ook belangrijk:
controleren de regering
vertellen wat er gebeurt
burgers baseren hun menig erop
Invloed van de burgers
Werktijd
Wat: H2.3 Herhaling opdr. 1 - 4 (blz. 72)
Hoe: Dit doe je individueel, zachtjes overleggen mag.
Hulp: - Gebruik het boek.
- Vraag hulp aan je buurman/vrouw of aan mij.
Tijd: 15 minuten de tijd
Klaar: Laat je werk controleren door de lerares.
Maak daarna de vragen van de Herhaling H2.4
Wie kiezen de leden van de Tweede Kamer?
De ministers
De burgers
De koning
De regering
Wat is een fractie in de Tweede Kamer?
De regeringsleider
De ministers
Een groep Kamerleden van dezelfde politieke partij
De leden van de Eerste Kamer
Wat doen de leden van de Tweede Kamer?
Ze kiezen de ministers
Ze zijn verantwoordelijk voor de economie
Ze zorgen voor de beveiliging van het land
Ze controleren de regering en maken soms wetten
Wat gebeurt er tijdens de formatie?
De regering maakt nieuwe wetten
Politieke partijen spreken af wie de ministers en staatssecretarissen worden
De koning maakt zijn plannen bekend
Burgers kiezen hun vertegenwoordigers
Wat is de taak van de minister-president?
Hij vertegenwoordigt de koning
Hij maakt de wetten
Hij is de regeringsleider
Hij is de voorzitter van de Tweede Kamer
Wie moeten een wet goedkeuren voordat deze kan worden ingevoerd?
Alleen de Tweede Kamer
De Tweede en de Eerste Kamer
Alleen de regering
De Tweede Kamer en de koning
Wat is de rol van de koning in de politiek?
Hij is het staatshoofd, maar gebruikt zijn macht niet
Hij maakt wetten
Hij kiest de ministers
Hij bestuurt het land samen met de regering
Hoe kunnen burgers invloed uitoefenen op de politiek?
Door te stemmen
Door wetten te maken
Via de media
Via demonstraties en het burgerinitiatief
Waarom zijn de media belangrijk in de politiek?
Ze organiseren verkiezingen
Ze geven informatie door tussen politici en burgers
Ze bepalen wie de ministers worden
Ze maken de wetten
Afsluiting
Huiswerk; Leren H2.31 en H2.3
Ruim je spullen op in je tas en zet je tafel netjes recht neer.
Wacht rustig tot ik zeg dat je mag gaan.
Dan sta je op, schuif je je stoel aan en verlaat je rustig het lokaal.
Welkom klas 2G1
Fijn dat je er bent :)
Zoek rustig je plekje volgens de plattegrond
En pak alvast je boek voor je.
Vandaag:
Belangrijke onderdelen
Werktijd
Bespreken opdrachten
Afsluiting
Huiswerk:
Toets H2.1 + H2.3 leren
Oorzaak - gevolg
Oorzaak = waarom iets gebeurt
Gevolg = wat gebeurt er na de gebeurtenis/situatie
Situatie: Ik heb mijn huiswerk niet gemaakt
Oorzaak: ik was gebeten door de hond van de buren en moest een tetanusprik halen.
Gevolg: mijn leraar is niet blij en ik kan nu niet goed meedoen met de les.
Belangrijke onderdelen
Begrippenlijst!
Grondwet 1848 (!)
Sociale kwestie
Kinderwetje van Van Houten
Fractie
Kabinet - regering
Democratie
Minister-president
Van plan tot wet
Werktijd
Wat: H2.3 Herhaling opdr. 1 - 4 (blz. 72) + nakijken
Opdracht grondwet 1848
Hoe: Dit doe je individueel, zachtjes overleggen mag.
Hulp: - Gebruik het boek.
- Vraag hulp aan je buurman/vrouw of aan mij.
Tijd: 15 minuten de tijd
Klaar: Laat je werk controleren door de lerares.
Ga daarna leren voor de toets
Bespreken opdrachten
Samen kijken we de opdrachten na.
Wil je antwoord geven? Steek dan je hand omhoog.
Luister stil naar het antwoord van anderen.
Verbeter je antwoorden in je boek.
Afsluiting
Huiswerk; Leren H2.1 en H2.3
Ruim je spullen op in je tas en zet je tafel netjes recht neer.
Wacht rustig tot ik zeg dat je mag gaan.
Dan sta je op, schuif je je stoel aan en verlaat je rustig het lokaal.
Slide titel
Slide tekst
Ministers en staatssecretarissen
Ministers krijgen ondersteuning van duizenden ambtenaren. Ook hebben de meeste ministers hulp van een staatssecretaris.
Staats-secretaris
Een onderminister die verantwoordelijk is voor een deel van de taken van een minister.
Staatssecretaris Idsinga (NSC) van Financiën.
Invloed van de burgers
Hoe? Door:
te stemmen bij verkiezingen
demonstraties te houden
handtekeningen te verzamelen
Inspraak tijdens vergaderingen
Bij meer dan 40.000 handtekeningen over een onderwerp, moet de Tweede Kamer het bespreken: burgerinitiatief
De regering of het kabinet?
In het kabinet zitten ministers en staatssecretarissen die elk een eigen taak hebben.
Bijvoorbeeld:
Onderwijs
Defensie
Buitenlandse Zaken
Regering
De koning en alle ministers.
Kabinet
Het dagelijks bestuur van ons land. Het bestaat uit ministers en staatssecretarissen.
De media
Media zijn ook belangrijk:
controleren de regering
vertellen wat er gebeurt
burgers baseren hun mening erop