..MirjamV RS les 11..
Risicosignalering leerjaar 1
Les 11 Contracturen
Academie voor zorg en Welzijn
Opleiding tot verzorgende/verpleegkunde
Lesduur is: 60 minOnderdelen in deze les
Risicosignalering leerjaar 1
Les 11 Contracturen
Academie voor zorg en Welzijn
Opleiding tot verzorgende/verpleegkunde
Lesdoelen
• Aan het einde van de les ben je op de hoogte van het
ziektebeeld contracturen
• Aan het einde van de les ben je op de hoogte van de oorzaken
die kunnen leiden tot contracturen
• Aan het einde van de les ben je op de hoogte van
de preventieve maatregelen die je als zorgprofessional kan nemen
Wist je dat?
Onder ouderen (met name ouderen in de verpleeghuizen) heeft 15 tot 75% contracturen
Je gaat hier als zorgprofessional dus zeker mee te maken krijgen
Hierom is het van belang dat je het risico op een contractuur kan signaleren en zoveel mogelijk kan voorkomen
Wat is een contractuur?
Een botbreuk
Een blijvende verkorting van spieren of pezen
Een ontsteking van een spier
Een kneuzing
Definitie contractuur
Een contractuur is een niet normale stand (dwangstand) van een gewricht of lichaamsdeel.
Dit ontstaat wanneer een gewicht langdurig in een bepaalde stand blijft staan, waardoor er een verkorting van spieren en pezen kan ontstaan.
Flexiecontractuur: Het gewricht staat Extensiecontractuur: Het gewricht staat
in buigstand. in strekstand.
Wat is de belangrijkste oorzaak van een contractuur?
Veel sporten
Te weinig drinken
Langdurige immobiliteit
Koorts
Wie heeft een verhoogd risico op een contractuur?
Een patiënt die 3 weken bedrust heeft.
Iemand die dagelijks wandelt.
Een gezonde jongere.
Iemand met een verkoudheid.
Oorzaken van een contractuur kunnen zijn:
1) Immobiliteit; een langdurige zelfde stand zonder activiteit waardoor spieren
en pezen korter worden. Vaak een gevolg van:
Lang in bed liggen
Weinig bewegen
2) Neurologische aandoeningen
CVA
Verlamming
3) Pijn of verkeerde houding
Arm of been altijd in dezelfde stand
Geen goede ondersteuning in bed
Wat wordt bedoeld met een spitsvoet?
De voet staat naar binnen gedraaid waardoor iemand over de buitenkant van de voet loopt.
De voet is gezwollen door vochtophoping in het onderbeen.
De voet staat plat op de grond doordat de voetboog is ingezakt.
De voet staat zo dat de tenen naar beneden wijzen en de hiel niet goed op de grond kan komen.
Spitsvoet
De voet staat zo dat de tenen naar beneden wijzen en de hiel niet goed op de grond kan komen.
Waardoor kan een spitsvoet ontstaan bij een bedlegerige patiënt?
Doordat de patiënt te veel loopt zonder goede schoenen.
Doordat de voeten langdurig naar beneden hangen, waardoor spieren en pezen verkorten.
Doordat de patiënt te veel drinkt, waardoor de voeten gaan zwellen.
Doordat de patiënt zijn benen te vaak optrekt in bed.
Wat kan een zorgprofessional doen om een spitsvoet bij een bedlegerige patiënt te voorkomen?
De voeten ondersteunen in een rechte stand, bijvoorbeeld met een voetplank of kussen.
Het voeteneinde van het beddengoed losjes instoppen.
De patiënt zo min mogelijk laten bewegen om vermoeidheid te voorkomen.
Strakke sokken aantrekken zodat de voet niet kan bewegen.
Een contractuur kan ontstaan door langdurig in dezelfde houding te liggen.
Juist
Onjuist
Wat is een voorbeeld van een preventieve maatregel die je als zorgprofessional toe kunt passen om een contractuur te voorkomen?
Alleen medicatie geven.
De patiënt zo veel mogelijk laten rusten.
Bewegen stimuleren.
Wachten tot de fysiotherapeut komt.
Op welke manieren kunnen jullie bewegen stimuleren bij zowel een bedlegerige als een actieve zorgvrager?
Wie kan er betrokken worden wanneer er sprake is van contracturen?
Verpleegkunde
Fysiotherapeut
Gipskamer
Ergotherapeut
Preventie en behandelen van een contractuur
Doorbewegen, zowel met jou als zorgverlener als met een fysiotherapeut!
Spalk aanmeten
Een contractuur is altijd volledig te genezen.
Niet waar
Waar
Wat is het belangrijkste bij contracturen?
Afwachten.
Alleen rapporteren.
Vroeg signaleren en voorkomen.
Alleen een spalk inzetten.
Waarom is een vroege signalering bij beginnende contractururvorming belangrijk?
Omdat contracturen altijd operatief behandeld moeten worden.
Omdat vroege interventie verkorting van weefsel nog kan beperken.
Omdat pijn het belangrijkste gevolg is.
Omdat contracturen besmettelijk zijn.
Oefenopdracht
De versteende hand
Indien tijd over...
Bedenk voor jezelf welke acties je in kan zetten bij de volgende casussen om contracturen te voorkomen. Zet je antwoord(en) in het woordweb.
Mevrouw de Jong ligt veel op bed na een ingrijpende operatie. Wat kan jij als zorgprofessional doen om contracturen te voorkomen?
Meneer van 't Hart heeft een CVA gehad en hierdoor een slappe arm rechts. Waar moet jij op letten?
Zijn de leerdoelen behaald?
• Je hebt kennis over het ziektebeeld contracturen
• Je bent op de hoogte van de oorzaken die kunnen
leiden tot contracturen
• Je kent de preventieve maatregelen bij contracturen
Zijn er nog vragen?
Volgende week gaan we het hebben over obstipatie
