Profielboek Hoofdstuk 2.4
COPD en astma
Profielboek Hoofdstuk 2.4
COPD en astma
Lesdoelen
Je kunt uitleggen wat de mogelijke oorzaken zijn van COPD en astma en hoe je ze kunt herkennen
Je kunt uitleggen wat jouw rol is bij zorg en preventie
Je leert:
- wat de mogelijke oorzaken kunnen zijn van COPD en astma
- hoe je symptomen van COPD en astma kunt herkennen
- wat jouw rol is bij zorg en preventie
Inleiding
Als helpende speel je een belangrijke rol bij de ondersteuning van cliënten met COPD of astma.
Als helpende lever je een bijdrage aan het schoon en stofvrij houden van de leefomgeving van de cliënt.
Als helpende moedig je een gezonde leefstijl aan.
Daarom is kennis hebben van COPD en astma als helpende belangrijk.
Het ademhalingssysteem
Is belangrijk voor de toevoer van zuurstof naar het lichaam en de afvoer van afvalstoffen.
Longziektes zoals COPD en astma hebben een grote impact op het ademhalingssysteem.
Longziektes kunnen zorgen voor vermoeidheid en benauwdheid. Dit kan het dagelijks functioneren sterk beïnvloeden.
COPD en astma zijn de twee meest voorkomende longziektes.
COPD (Chronic Obstructive Pulmonary Diseas)
Videofragment: Wat is COPD? (± 1.51 minuut)
COPD (Chronic Obstructive Pulmonary Diseas)
Verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem
Bij COPD vernauwen de luchtwegen zich langzaam en raken ze beschadigd. Ademen wordt moeilijker, omdat er minder zuurstof is. Dit leidt tot blijvende problemen, zoals:
benauwdheid;
hoesten;
te veel slijmproductie
kortademigheid
vermoeidheid;
weinig spierkracht;
Gewichtsverandering.
De meeste mensen krijgen pas na hun 40ste levensjaar COPD.
COPD
Oorzaken van COPD:
roken of rook van anderen inademen
astma, longontsteking en ander longziektes
erfelijkheid
inademen van schadelijke stoffen, zoals houtstof, lijm, verfdampen(
luchtvervuiling (bijvoorbeeld door het inademen van fijnstof)
Chronische bronchitis en longemfyseem
Chronische bronchitis
Bij chronische bronchitis zijn de vertakkingen van de luchtpijpen (de bronchiën) steeds ontstoken. Hierdoor wordt er meer slijm aangemaakt, waardoor ademhalen lastiger wordt.
Longemfyseem
Bij longemfyseem gaan er langzaam longblaasjes verloren. Dit kan tot benauwdheid leiden.
Astma
Chronische ontstekingsziekte van de kleine luchtwegbuisjes in de longen.
Is vaak erfelijk
Kan op elke leeftijd ontstaan, maar begint meestal in de kindertijd
Verschijnselen (symptomen) van astma:
benauwdheid
piepende ademhaling
hoesten
De verschijnselen (symptomen) van astma ontstaan doordat de luchtwegen overgevoelig reageren op bepaalde prikkels of triggers zoals:
stof
dierenhaar
huisstofmijt (klein beestje dat in alle huizen voorkomt)
pollen (poeder afkomstig van planten, ook: stuifmeel)
sommige voedingsmiddelen
Huisstofmijt
Pollen
Astma
Astma-aanval
Als de longen geprikkeld worden door stoffen waar je gevoelig voor bent, ontstaat er een astma-aanval. Er gebeurt dan het volgende:
De slijmvliezen in neus, keel en longen zwellen op;
De slijmvliezen maken dan meer vocht en slijm dan anders;
De spiertjes die om de luchtwegen heen zitten, raken verkrampt en trekken samen;
Ze maken de luchtwegen smaller. Ademen wordt moeilijker;
De longen raken overvol met lucht, die niet genoeg ververst wordt.
Bij een astma-aanval kan iemand minder lucht in- en uitademen dan anders. Dit is niet direct gevaarlijk, maar het gevoel kan wel beangstigend zijn.
Tussen de aanvallen door kan iemand met astma volledig klachtenvrij zijn.
Behandeling COPD en Astma
Mensen met COPD en Astma gebruiken vaak medicatie.
Met behulp van een inhalator wordt de medicatie rechtstreeks naar de luchtwegen gebracht, waar het de symptomen verlicht.
Er zijn verschillende soorten inhalatoren, waaronder ontstekingsremmers en luchtwegverwijders
Zorg en preventie
Iemand met astma kan het beste triggers vermijden om een aanval te voorkomen.
COPD- en astma-patiënten wordt sterk aangeraden om te stoppen met roken en blootstelling aan irriterende stoffen te minimaliseren.
Als helpende lever je een bijdrage aan het schoon en stofvrij houden van de leefomgeving van de cliënt.
Als helpende moedig je een gezonde leefstijl aan.
Moeilijke woorden en Begrippen
Impact
COPD
Vernauwen
Chronische bronchitis
Bronchiën
Longemfyseem
Longblaasjes
Astma
Triggers
Slijmvliezen
Beangstigend
Inhalator