Klinische chemie
Bloedafname
Klinische chemie
Bloedafname
Planning
België vs Nederland
Bloedafname
Soorten bloedbuizen
Pre-analytische fouten
Leerdoelen
Na deze les;
ken je enkele termen in het Nederlands en Vlaams;
weet je waar bloedafnames gedaan worden;
weet je welke soort bloedbuizen er zijn;
in welke volgorde de buizen worden afgenomen;
welke additieven in de buis zitten;
kun je enkele pre-analytische fouten benoemen.
België vs Nederland
Qua termen verschillen de ziekenhuizen in België soms van Nederland. Een analist in België wordt bijvoorbeeld een laborant genoemd.
Zoek eens op wat de Belgische term is voor:
Monster
Cito
Bezinking
Diff
Van medisch analisten wordt ook verwacht dat ze avond- en nachtdiensten draaien. Waarom is dat nodig denk je?
Wat wordt bedoeld met een cito?
Kent een microbiologisch- of pathologisch lab ook cito's?
Bloedafname
Bloedafname kan worden gedaan:
bij de prikpost in het ziekenhuis
in de kliniek aan het bed
bij huisartsen
bij trombosediensten
op locatie (denk bijv. aan jullie bloedafname van hepatitis B)
Bloedafname formulier
De (huis)arts doet een aanvraag voor bloedafname.
Bij de prikpost:
Aanmelden
Formulier met bloedafname + buizen
Controle naam + geboortedatum
Aandachtspunten:
Stuwing
Voldoende vulling
Mengen
Soorten buizen
De bloedbuizen worden in vaste volgorde afgenomen
Bloedgasspuit bevat ook heparine > bloedgassen
Zwarte dop > citraat > bezinking
Additieven uitgelegd
Anti-stollingsmiddelen:
Kalium-EDTA > vangt metaal-ionen weg. Waaronder Ca2+-ionen (een stollingsfactor)
Citraat > bindt ook calciumionen
Heparine > hecht zich aan antitrombine (stollingsremmer) waardoor de werking veel actiever wordt
Oxalaat > in glucose buis als anti-stollingsmiddel
Stolactivator
SST (serum separator tube) > bevat vaak silica om de stolling te versnellen
Glycolyseremmer
NaF > zorgt dat de cel glucose niet meer kan gebruiken
Zet de buizen in juiste volgorde van afname
Invuloefening
Een man van 25 komt op de spoedeisende hulp met heftige buikpijn, de man is ook wat suf.
De spoedeisende hulparts laat bloed afnemen. Welke buizen moet hij pakken? Vul dit in.
Bloedbeeld, Hb Paars
Glucose Grijs
Nier- en leverfunctie Groen
Je ontvangt een paarse buis (EDTA) op het laboratorium voor een kaliumbepaling. De uitslag is extreem hoog (8,5 mmol/l), wat normaal gesproken levensgevaarlijk is. De patiënt ziet er echter kerngezond uit en voelt zich prima.Vraag: Waarom is deze uitslag waarschijnlijk vals hoog en wat heeft dit met het additief in de paarse buis te maken?
Pre-analytische fouten
Er kunnen voordat de analyse wordt ingezet best heel wat fouten ontstaan. Dit zijn pre-analytische fouten.
Verkeerde patiënt
Afname in de verkeerde volgorde
Afname in infuusarm
Stuwing
Te laat op het lab
Onjuist gemengd > te hard of te zacht
Lichtgevoelige stoffen blootgesteld aan licht
Bloed kan om een aantal redenen hemolytisch zijn. Welke ken je?
Vragen?