Les 2 Bloedafname

Klinische chemie

Bloedafname

1 / 17
volgende
Slide 1: Tekstslide
Nieuwe lesbewerkerBiologieMBOStudiejaar 2

In deze les zitten 17 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Klinische chemie

Bloedafname

Planning

  • België vs Nederland

  • Bloedafname

  • Soorten bloedbuizen

  • Pre-analytische fouten

Leerdoelen

Na deze les;


  • ken je enkele termen in het Nederlands en Vlaams;

  • weet je waar bloedafnames gedaan worden;

  • weet je welke soort bloedbuizen er zijn;

  • in welke volgorde de buizen worden afgenomen;

  • welke additieven in de buis zitten;

  • kun je enkele pre-analytische fouten benoemen.

België vs Nederland

Qua termen verschillen de ziekenhuizen in België soms van Nederland. Een analist in België wordt bijvoorbeeld een laborant genoemd.


Zoek eens op wat de Belgische term is voor:

  • Monster


  • Cito


  • Bezinking


  • Diff

Van medisch analisten wordt ook verwacht dat ze avond- en nachtdiensten draaien. Waarom is dat nodig denk je?

Wat wordt bedoeld met een cito?

Kent een microbiologisch- of pathologisch lab ook cito's?

Bloedafname

Bloedafname kan worden gedaan:


  • bij de prikpost in het ziekenhuis

  • in de kliniek aan het bed

  • bij huisartsen

  • bij trombosediensten

  • op locatie (denk bijv. aan jullie bloedafname van hepatitis B)

Bloedafname formulier

De (huis)arts doet een aanvraag voor bloedafname.


Bij de prikpost:

  • Aanmelden

  • Formulier met bloedafname + buizen

  • Controle naam + geboortedatum


Aandachtspunten:

  • Stuwing

  • Voldoende vulling

  • Mengen




Soorten buizen

De bloedbuizen worden in vaste volgorde afgenomen

  • Bloedgasspuit bevat ook heparine > bloedgassen

  • Zwarte dop > citraat > bezinking






Additieven uitgelegd

Anti-stollingsmiddelen:

  • Kalium-EDTA > vangt metaal-ionen weg. Waaronder Ca2+-ionen (een stollingsfactor)

  • Citraat > bindt ook calciumionen

  • Heparine > hecht zich aan antitrombine (stollingsremmer) waardoor de werking veel actiever wordt

  • Oxalaat > in glucose buis als anti-stollingsmiddel


Stolactivator

  • SST (serum separator tube) > bevat vaak silica om de stolling te versnellen


Glycolyseremmer

  • NaF > zorgt dat de cel glucose niet meer kan gebruiken


Zet de buizen in juiste volgorde van afname

1

Groen

2

Grijs

3

Geel 

4

Paars

Invuloefening

Een man van 25 komt op de spoedeisende hulp met heftige buikpijn, de man is ook wat suf.

De spoedeisende hulparts laat bloed afnemen. Welke buizen moet hij pakken? Vul dit in.

  1. Bloedbeeld, Hb Paars

  2. Glucose Grijs

  3. Nier- en leverfunctie Groen

Paars
Grijs
Groen
Licht blauw
Zwart

Je ontvangt een paarse buis (EDTA) op het laboratorium voor een kaliumbepaling. De uitslag is extreem hoog (8,5 mmol/l), wat normaal gesproken levensgevaarlijk is. De patiënt ziet er echter kerngezond uit en voelt zich prima.Vraag: Waarom is deze uitslag waarschijnlijk vals hoog en wat heeft dit met het additief in de paarse buis te maken?

Pre-analytische fouten

Er kunnen voordat de analyse wordt ingezet best heel wat fouten ontstaan. Dit zijn pre-analytische fouten.


  • Verkeerde patiënt

  • Afname in de verkeerde volgorde

  • Afname in infuusarm

  • Stuwing

  • Te laat op het lab

  • Onjuist gemengd > te hard of te zacht

  • Lichtgevoelige stoffen blootgesteld aan licht

Bloed kan om een aantal redenen hemolytisch zijn. Welke ken je?

Vragen?