Les 2: Spelling van de hoofdletters

• newEditor
• Nederlands
• Secundair onderwijs

Spelling van de hoofdletters

Lesdoelen

- Je kan hoofdletters correct gebruiken aan het begin van een zin en bij aanhalingen.

- Je kan persoonsnamen en aardrijkskundige namen correct schrijven met hoofdletter.

- Je kan namen van talen, feestdagen, instellingen en belangrijke gebeurtenissen correct met hoofdletter schrijven.

- Je kan herkennen wanneer een woord géén hoofdletter krijgt (bv. dagen, maanden, windstreken, perioden).

- Je kan het verschil uitleggen tussen soortnamen en eigennamen en dit correct toepassen.

Mist er in deze zin een hoofdletter? Ik vertrek pas in juni.

A

JA

B

NEE

C

D

Mist er in deze zin een hoofdletter? In de middeleeuwen werd dit kasteel gebouwd.

A

JA

B

NEE

C

D

Mist er in deze zin een hoofdletter? Het schip voer naar het oosten van het land.

A

JA

B

NEE

C

D

Mist er in deze zin een hoofdletter? Tijdens de kerstvakantie gaan we skiën.

A

JA

B

NEE

C

D

Mist er in deze zin een hoofdletter? Het christendom is wereldwijd verspreid.

A

JA

B

NEE

C

D

Je schrijft een kleine letter …

- bij eigennamen die soortnamen geworden zijn  (saxofoon,  pizza margherita) 

- bij seizoenen, dagen, maanden en windstreken (herfst, zaterdag, juli, oosten)

- bij afleidingen en samenstellingen van feestdagen (kerstbal, paasei)

- bij historische periodes, stromingen en godsdiensten (middeleeuwen, de romantiek, christendom)

Kies de juiste schrijfwijze

A

italiaan

B

Italiaan

C

D

Kies de juiste schrijfwijze

A

kerstmis

B

Kerstmis

C

D

Kies de juiste schrijfwijze

A

de islam

B

de Islam

C

D

Kies de juiste schrijfwijze

A

de planeet mars

B

de planeet Mars

C

D

Kies de juiste schrijfwijze

A

een limburgs accent

B

een Limburgs accent

C

D

Kies de juiste schrijfwijze

A

de maan

B

de Maan

C

D

Kies de juiste schrijfwijze

A

vrijdag

B

Vrijdag

C

D

Kies de juiste schrijfwijze

A

een cola

B

een Cola

C

D

Kies de juiste schrijfwijze

A

kerstvakantie

B

Kerstvakantie

C

D

Kies de juiste schrijfwijze

A

het communisme

B

het Communisme

C

D

Kies de juiste schrijfwijze

A

de golfoorlog

B

de Golfoorlog

C

D

Kies de juiste schrijfwijze

A

moederdag

B

Moederdag

C

D

Kies de juiste schrijfwijze

A

een kerstman

B

een Kerstman

C

D

Kies de juiste schrijfwijze

A

de maand maart

B

de maand Maart

C

D

Kies de juiste schrijfwijze

A

winter

B

Winter

C

D

Je schrijft een hoofdletter …

- bij persoonsnamen (Kristl Van der Heyden) 

- bij aardrijkskundige namen en afleidingen (de Schelde, West-Vlaams, Leuvenaar) 

- bij talen, dialecten en feestdagen (Frans, Brabants, Pasen) 

- bij instellingen, kranten, firma’s, voertuigen (het Museum voor Schone Kunsten, de Eurostar, Het Nieuwsblad) 

- bij historische gebeurtenissen (Tweede Wereldoorlog)

Je schrijft een hoofdletter …

- bij sommige titels (Hare Majesteit, Zijne Excellentie) 

- bij namen van sterren, sterrenbeelden, planeten en satellieten (Mars, Spoetnik)

- bij namen van het opperwezen  (God, Allah, Jehova, Hij beschermt ons.)

- bij letteraanduidingen die verwijzen naar de vorm (O-benen, T-shirt)

Aandacht

Hoofdletter bij sterren en planeten,
MAAR maan, aarde en zon niet. 

Hoofdletter aan het begin van een zin,
MAAR niet bij een getal (23 leerlingen zitten in de klas.)
MAAR niet bij een apostrofe ('s Morgens eet ik niets.)

Alleen als het voorwerp het product is van de arbeid of creativiteit van de genoemde persoon, behouden we de hoofdletter. Dat geldt bijvoorbeeld voor schilderijen, boeken, kledingstukken of voorwerpen die een persoonsnaam als merknaam hebben.

bv. een colbert, brailleschrift, een sint-bernardshond, röntgenstralen

Maar:

een Rubens, een Mariabeeld, de Nobelprijs

Aandacht

Een afleiding van een persoonsnaam krijgt een kleine letter.Een afleiding* van een persoonsnaam krijgt een kleine letter.

Alleen als het voorwerp het product is van de arbeid of creativiteit van de genoemde persoon, behouden we de hoofdletter. Dat geldt bijvoorbeeld voor schilderijen, boeken, kledingstukken of voorwerpen die een persoonsnaam als merknaam hebben. (een Rubens, een Mariabeeld, de Nobelprijs)

Naam van een krant of tijdschrift

A

kleine letter

B

hoofdletter

C

D

Talen en dialecten

A

kleine letter

B

hoofdletter

C

D

Hoofdletter of niet? skype

A

kleine letter

B

hoofdletter

C

D

Een windstreek schrijf je met een hoofdletter?

A

JA

B

NEE

C

D

Een godsdienst schrijf je met een hoofdletter.

A

JA

B

NEE

C

D

Welke woord krijgt een hoofdletter?

A

het zuiden

B

antwerpen

C

kerstbal

D

januari

Welk woord moet met een hoofdletter geschreven worden?

A

moslim

B

vasten

C

ramadan

D

offerfeest

Een historische gebeurtenis schrijf je met een hoofdletter.

A

JA

B

NEE

C

D

Een uniek hemellichaam schrijf je met een hoofdletter.

A

JA

B

NEE

C

D

Welk(e) woord(en) heeft/hebben een hoofdletter nodig? Nieuwe smartphone samsung geliefd bij jongeren

Welk(e) woord(en) heeft/hebben een hoofdletter nodig? Verkleedwinkels in aalst zien omzet stijgen tijdens carnaval en halloween

Welk(e) woord(en) heeft/hebben een hoofdletter nodig? Met uitsterven bedreigd op de belgische scholen: de coopertest

Welk(e) woord(en) heeft/hebben een hoofdletter nodig? In reims kun je de heerlijkste champagne proeven.