Oefenen_signaalwoorden_verbanden_1
Signaalwoorden & verbanden
Oefenen: welk signaalwoord hoort bij welk verband?
Onderdelen in deze les
Signaalwoorden & verbanden
Oefenen: welk signaalwoord hoort bij welk verband?
Overzicht: verbanden en signaalwoorden
Opsomming
en, ook, bovendien, daarnaast, ten eerste, verder
Tegenstelling
maar, echter, daarentegen, toch, in tegenstelling tot
Toegeving
hoewel, weliswaar, ondanks, al
Oorzaak-gevolg
doordat, daardoor, zodat, als gevolg van
Reden
omdat, want, daarom, namelijk
Doel
om … te, opdat, met als doel, daartoe
Voorwaarde
als, indien, mits, tenzij, op voorwaarde dat
Voorbeeld
bijvoorbeeld, zoals, ter illustratie, zo
Vergelijking
net als, evenals, zoals, vergeleken met
Tijd
toen, nadat, eerst, vervolgens, daarna
Toelichting
dat wil zeggen, met andere woorden, namelijk
Conclusie / samenvatting
dus, kortom, concluderend, samenvattend
2
Zo pak je het aan
1
Zoek het signaalwoord
Welk woord verbindt de twee zinsdelen?
2
Kijk naar de betekenis
Wat is de relatie tussen de delen: reden, tijd, tegenstelling…?
3
Controleer met een ander woord
Vervang het signaalwoord door een woord uit hetzelfde verband. Klopt de zin nog?
3
Vraag 1: welk verband?
Messi speelde zijn laatste wedstrijd in Rosario, want daar begon zijn carrière.
A
Oorzaak-gevolg
B
Reden
C
Doel
D
Tegenstelling
4
Antwoord vraag 1
B. Reden
"Want" geeft een reden: waarom speelde hij daar? Je kunt ook "omdat" zeggen.
A
Oorzaak-gevolg
B
Reden
C
Doel
D
Tegenstelling
5
Vraag 2: welk verband?
Het ijsblok smelt doordat de zon op de aanhangwagen schijnt.
A
Reden
B
Tijd
C
Oorzaak-gevolg
D
Voorwaarde
6
Antwoord vraag 2
C. Oorzaak-gevolg
"Doordat" geeft een oorzaak: er is geen bewuste keuze. Het ijs kiest er niet voor om te smelten.
A
Reden
B
Tijd
C
Oorzaak-gevolg
D
Voorwaarde
7
Vraag 3: welk verband?
Je mag de toets herkansen, mits je de opdracht op tijd inlevert.
A
Voorwaarde
B
Toegeving
C
Doel
D
Opsomming
8
Antwoord vraag 3
A. Voorwaarde
"Mits" = alleen als. Er wordt een voorwaarde gesteld.
A
Voorwaarde
B
Toegeving
C
Doel
D
Opsomming
9
Vraag 4: welk verband?
Ise wil een rustige kampeervakantie, Ursula daarentegen beleeft het liefst een woest avontuur.
A
Vergelijking
B
Toelichting
C
Opsomming
D
Tegenstelling
10
Welk verband zie je in deze zin? Ise wil een rustige kampeervakantie, Ursula daarentegen beleeft het liefst een woest avontuur.
Toelichting
Tegenstelling
Opsomming
Vergelijking
Welke zin bevat een tegenstelling?
Ik pak een tent en een slaapzak.
Hij bleef thuis, want hij was moe.
Sara houdt van rust, maar Sem van drukte.
Wij gaan kamperen, bijvoorbeeld in Drenthe.
Antwoord vraag 4
D. Tegenstelling
"Daarentegen" zet twee dingen tegenover elkaar.
A
Vergelijking
B
Toelichting
C
Opsomming
D
Tegenstelling
11
Vraag 5: welk verband?
Hoewel het gedicht over voetbal gaat, is het eigenlijk een afscheidsgedicht.
A
Tegenstelling
B
Toegeving
C
Reden
D
Voorwaarde
12
Antwoord vraag 5
B. Toegeving
"Hoewel" geeft iets toe en zet er iets tegenover. Dat heet toegeving, een bijzondere vorm van tegenstelling.
A
Tegenstelling
B
Toegeving
C
Reden
D
Voorwaarde
13
Vraag 6: welk verband?
De dichter gebruikt veel klankspel, zoals alliteratie en assonantie.
A
Vergelijking
B
Voorbeeld
C
Opsomming
D
Toelichting
14
Antwoord vraag 6
B. Voorbeeld
Hier noemt "zoals" voorbeelden van klankspel. Je kunt het vervangen door "bijvoorbeeld".
A
Vergelijking
B
Voorbeeld
C
Opsomming
D
Toelichting
15
Vraag 7: welk verband?
Messi beweegt zoals een tangodanser: soepel en onvoorspelbaar.
A
Voorbeeld
B
Tijd
C
Vergelijking
D
Reden
16
Antwoord vraag 7
C. Vergelijking
Hier vergelijkt "zoals" Messi met een tangodanser. Je kunt het vervangen door "net als".
A
Voorbeeld
B
Tijd
C
Vergelijking
D
Reden
17
Vraag 8: welk verband?
Ze las eerst het gedicht; vervolgens zocht ze de stijlfiguren.
A
Opsomming
B
Tijd
C
Conclusie
D
Gevolg
18
Antwoord vraag 8
B. Tijd
"Vervolgens" geeft de volgorde in de tijd aan: eerst dit, daarna dat.
A
Opsomming
B
Tijd
C
Conclusie
D
Gevolg
19
Vraag 9: welk verband?
We besparen water om droogte te voorkomen.
A
Doel
B
Reden
C
Voorwaarde
D
Oorzaak-gevolg
20
Antwoord vraag 9
A. Doel
"Om … te" geeft een doel: wat wil je bereiken?
A
Doel
B
Reden
C
Voorwaarde
D
Oorzaak-gevolg
21
Vraag 10: welk verband?
Het gedicht heeft geen vast metrum en geen eindrijm. Kortom, het is vrij vers.
A
Toelichting
B
Conclusie / samenvatting
C
Opsomming
D
Tegenstelling
22
Antwoord vraag 10
B. Conclusie / samenvatting
"Kortom" vat samen en trekt een conclusie.
A
Toelichting
B
Conclusie / samenvatting
C
Opsomming
D
Tegenstelling
23
Koppel het signaalwoord aan het verband
1. bovendien
A. Tijd
2. echter
B. Doel
3. doordat
C. Voorbeeld
4. want
D. Opsomming
5. opdat
E. Conclusie / samenvatting
6. tenzij
F. Reden
7. bijvoorbeeld
G. Vergelijking
8. evenals
H. Tegenstelling
9. nadat
I. Voorwaarde
10. kortom
J. Oorzaak-gevolg
Schrijf op: 1 = ?, 2 = ?, …
24
Antwoorden: koppel het signaalwoord
1. bovendien
→
Opsomming
2. echter
→
Tegenstelling
3. doordat
→
Oorzaak-gevolg
4. want
→
Reden
5. opdat
→
Doel
6. tenzij
→
Voorwaarde
7. bijvoorbeeld
→
Voorbeeld
8. evenals
→
Vergelijking
9. nadat
→
Tijd
10. kortom
→
Conclusie / samenvatting
25
Sleepvraag
Voeg tekst toe
Voeg tekst toe
Voeg tekst toe
Voeg tekst toe
Vul het juiste signaalwoord in
want
bijvoorbeeld
toch
zodat
als
1
Het regende hard, ………… ging de wedstrijd gewoon door.
2
………… je je huiswerk niet maakt, moet je het na schooltijd inhalen.
3
Messi schiet bijna altijd met links, ………… hij is linksbenig.
4
Hij trainde elke dag, ………… hij steeds beter werd.
5
De dichter gebruikt veel beeldspraak, ………… personificatie.
26
Antwoorden: vul het signaalwoord in
1
Het regende hard, toch ging de wedstrijd gewoon door. (Tegenstelling)
2
Als je je huiswerk niet maakt, moet je het na schooltijd inhalen. (Voorwaarde)
3
Messi schiet bijna altijd met links, want hij is linksbenig. (Reden)
4
Hij trainde elke dag, zodat hij steeds beter werd. (Oorzaak-gevolg)
5
De dichter gebruikt veel beeldspraak, bijvoorbeeld personificatie. (Voorbeeld)
27
Goed gedaan!
Tip: twijfel je? Vervang het signaalwoord door een ander woord uit hetzelfde verband.
