Blok 10 Oorlog en vrede - hoofdstuk 4 - Tweede Wereldoorlog - lessen CONCEPT


Blok 4 Tweede Wereldoorlog

1 / 85
volgende
Slide 1: Slide
newEditorMens & MaatschappijMiddelbare schoolvmbo k, g, tLeerjaar 2

In deze les zitten 85 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 100 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les


Blok 4 Tweede Wereldoorlog

Tweede Wereldoorlog

Op je tafel:

  • Werkboek M&M

  • Etui

  • Laptop


Zit je klaar?

  • Bekijk het plaatje op blz. 76

  • Lees het tekstblokje op blz. 76



Inleiding

  • In het Limburgse IJsselstein ligt de grootste militaire begraafplaats van Nederland. Er liggen Duitse soldaten begraven die hier vochten in de Tweede Wereldoorlog

  • Er liggen meer dan 30.000 soldaten begraven

Inleiding

  • In de Tweede Wereldoorlog zijn in totaal 55 miljoen mensen omgekomen. De helft daarvan was soldaat

  • In 1939 begon Duitsland onder leiding van Adolf Hitler de oorlog

  • De Tweede Wereldoorlog duurde tot 1945

Uitleg opzet aankomende tijd

We gaan in dit hoofdstuk anders te werk dan in andere hoofdstukken.


Normaal gesproken legde ik uit, maakten jullie aantekeningen, gingen jullie aan het werk in het werkboek en sloten we het hoofdstuk af met een toets.


Gaandeweg het hoofdstuk maakte ik een padlet.

Uitleg opzet aankomende tijd

In dit laatste hoofdstuk van het jaar doen we het anders. Jullie maken nu zelf de padlet over dit hoofdstuk!


Ik begin mijn lessen steeds met een stuk uitleg over een onderwerp. Jullie maken aantekeningen.


Daarna maken jullie je padlet een stukje verder. Je krijgt van mij precies te horen wat erin moet staan.


Uitleg opzet aankomende tijd

Om aan de slag te kunnen met een padlet, moet je eerst een account maken.


Er is hiervoor een stappenplan gemaakt en dat moeten jullie eerst stap voor stap volgen.


Let goed op en sla geen stappen over!


Uitleg opzet aankomende tijd

  1. Ga naar www.padlet.com

  2. Klik op 'aanmelden'

  3. Gebruik je Outlookmail van school (die met je studentnummer)

  4. Je krijgt een verificatiecode in je Outlookmail

  5. Ga naar DCTerraconnect en open je Outlookmail

  6. Knip en plak de verificatiecode op de website van Padlet

  7. Kies het wachtwoord: Terra12345

  8. Kies voor 'student'

  9. Kies voor de gratis optie

  10. Kies voor de optie 'kolommen' en ga aan de slag!


Uitleg opzet aankomende tijd

Begin je lege padlet met de volgende 4 kolommen (door op 'sectie toevoegen' te klikken):


Begrippen - Personen - Jaartallen - Van alles wat


Gaandeweg de lessen ga je je padlet steeds verder vullen met tekst, woorden en misschien ook filmpjes. Je krijgt nu het eerste stukje kennisoverdracht.

Van kunstenaar tot politicus

  • De jonge Oostenrijker Adolf Hitler kon goed tekenen en schilderen

  • Hij wilde kunstenaar worden. Op zijn achttiende verhuisde hij naar Wenen om naar de kunstacademie te gaan

  • Maar hij zakte twee keer voor het toelatingsexamen en moest zijn droom opgeven

Adolf Hitler schilderde vooral gebouwen, zoals het Weense operagebouw in 1912


Van kunstenaar tot politicus

  • Hij had nog een droom: hij wilde bij Duitsland horen, omdat hij zich Duitser voelde

  • Daarom verhuisde hij in 1913 naar München. Toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak, meldde hij zich bij het Duitse leger

  • Hitler wilde niet voor Oostenrijk vechten, dat toen nog een groot land was met veel verschillende volken

Van kunstenaar tot politicus

  • Hitler vond het soldatenleven geweldig en hij was diep teleurgesteld toen de Duitse regering zich in 1918 overgaf aan de Geallieerden

  • Er waren miljoenen Duitse soldaten gewond geraakt of gesneuveld. Net als veel Duitsers voelde Hitler zich verraden!

  • Hoe kon Duitsland de oorlog verliezen, terwijl er geen vijandige soldaat op Duits grondgebied was geweest?

Van kunstenaar tot politicus

  • Toch had de regering geen keus, want als er doorgevochten was, was het Duitse leger totaal verslagen met nog veel meer doden als gevolg!

  • Hitler geloofde de regering niet en wilde deze ‘verraders’ laten boeten voor hun daden

  • En hij wilde dat het Duitse volk weer trots was op het vaderland

Van kunstenaar tot politicus

  • Daarom werd Hitler politicus

  • Hij werd lid van de Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij (NSDAP)

  • Het nationaalsocialisme of nazisme was een extreme vorm van het nationalisme

  • De nazi’s geloofden dat een sterke leider Duitsland weer groot en machtig kon maken

Woordkaartje 1

Nationaalsocialisme


= politieke stroming met racistische en antisemitische idealen en een sterke leider

Een stukje tekst vertaald uit Mein Kampf. Adolf Hitler schreef dat boek in 1925


Aan de slag!

Ga aan de slag met je padlet:

  • Begrip: nationaalsocialisme

  • Begrip: antisemitisme

  • Personen: Adolf Hitler


Ben je klaar?

  • Zorg voor een pakkende titel, een duidelijk stukje tekst onder de titel (waarin je beschrijft waar je padlet over gaat) en een bijpassende achtergrond

Tweede Wereldoorlog

Op je tafel:

  • Werkboek M&M

  • Etui

  • Laptop


Zit je klaar?

  • Pak je padlet erbij en vergelijk die met je buurman of buurvrouw

Economische crisis

  • Door de afspraken in het Verdrag van Versailles na de Eerste Wereldoorlog raakte Duitsland in een economische crisis

  • Het land moest gebieden met veel grondstoffen en industrie afstaan aan Frankrijk en Polen

Economische crisis

  • Bovendien moest de Duitse regering de oorlogsschade van de overwinnaars vergoeden

  • De Duitse regering had daardoor enorme schulden en kon geen producten maken om geld mee te verdienen

Economische crisis

  • Om die schulden toch te kunnen betalen, drukte de Duitse regering papiergeld bij

  • Zo kwam er meer geld, maar er werden niet meer producten gemaakt

  • Met het extra geld kon je dus niet meer kopen

Economische crisis

  • Het geld werd daardoor minder waard

  • Dat noem je inflatie

Woordkaartje 2

Inflatie


= geld wordt steeds minder waard

Economische crisis

  • Toen Duitsland de vergoeding voor de oorlogsschade echt niet langer kon betalen, bezette Frankrijk het Ruhrgebied, het belangrijkste Duitse industriegebied

  • Dat veroorzaakte een nóg grotere inflatie: hyperinflatie

Woordkaartje 3

Hyperinflatie


= ongekend hoge en snelle inflatie waarbij geld heel snel minder waard wordt

Economische crisis

  • Duitse regering liet nog meer geld drukken, waardoor het geld bijna niets meer waard was

  • De mensen liepen met tassen vol geld over straat om boodschappen te doen. Ze wilden snel hun geld uitgeven, want het geld werd per minuut minder waard

  • Een brood kostte 233 miljard mark!

Economische crisis

  • De Verenigde Staten besloten om Duitsland te helpen om de schulden af te betalen

  • Daardoor ging het iets beter met de Duitse economie

  • Maar in 1929 stortten in New York de aandelenkoersen in...

Economische crisis

  • Alle aandelen waren in één klap niets meer waard

  • Bedrijven gingen failliet en er was wereldwijd grote werkloosheid

  • Ook in Duitsland

Aan de slag!

Ga aan de slag met je padlet:

  • Begrip: inflatie

  • Begrip: hyperinflatie

  • Jaartal: 24 oktober 1929

  • Personen: Adolf Hitler (aanvullen)


Ben je klaar?

  • Zorg voor een pakkende titel, een duidelijk stukje tekst onder de titel (waarin je beschrijft waar je padlet over gaat) en een bijpassende achtergrond

Tweede Wereldoorlog

Op je tafel:

  • Werkboek M&M

  • Etui


Zit je klaar?

  • Pak je padlet erbij en vergelijk die met je buurman of buurvrouw

Tweede Wereldoorlog

Vanmorgen hebben we het gehad over inflatie, hyperinflatie en de economische crisis.


Naar aanleiding hiervan kijken we een aflevering van Welkom in de jaren '20 en '30.

Tweede Wereldoorlog

Op je tafel:

  • Werkboek M&M

  • Etui


Zit je klaar?

  • Pak je padlet erbij en vergelijk die met je buurman of buurvrouw

Een sterke leider

  • In 1922 greep Benito Mussolini met geweld de macht in Italië

  • Mussolini was een extreemnationalistische dictator, iemand die alle macht had

  • Volgens zijn politieke ideeën moest een sterke leider Italië groot en machtig maken

Woordkaartje 4

Dictator


= alleenheerser die in een land alle macht in handen heeft.Alleenheen een land alle macht in handen heeft.

Een sterke leider

  • Zo’n politiek systeem met een sterke, nationalistische leider heet fascisme

  • Veel Italianen vereerden Mussolini als een soort god

Woordkaartje 5

Fascisme


= politiek systeem met een sterke, nationalistische leider

Een sterke leider

  • Dat wilde Hitler ook!

  • In 1924 probeerde hij met geweld de macht in Duitsland te grijpen, maar dat mislukte

  • Hij moest het daarom op een andere manier proberen

Een sterke leider

  • Hitlers politieke partij, de NSDAP, moest de grootste partij van Duitsland worden met Hitler als Führer of leider

  • De NSDAP maakte veel propaganda: met posters, films en radioberichten verspreidde de nazipartij haar ideeën

Woordkaartje 6

Propaganda


= reclame voor extreme politieke ideeën en activiteiten

Propaganda van Hitler

Slide tekst

Een sterke leider

  • Door de grote werkloosheid waren veel Duitsers heel ontevreden over hun regering

  • Ze luisterden naar de toespraken van Hitler

  • Zijn manier van vertellen maakte een diepe indruk op de mensen

Een sterke leider

  • Hitler gaf de Duitse regering de schuld van de grote werkloosheid

  • Hij beloofde de mensen werk en dat Duitsland weer een machtig land zou worden

Een sterke leider

  • Bij de verkiezingen in 1932 werd de NSDAP de grootste politieke partij en in 1933 werd Hitler rijkskanselier, een soort minister-president

  • Een jaar later werd hij dictator

  • Duitsland veranderde van een democratie in een dictatuur

Aan de slag!

Ga aan de slag met je padlet:

  • Begrip: dictator

  • Begrip: fascisme

  • Begrip: propaganda

  • Personen: Benito Mussolini

  • Van alles wat: NSDAP


Ben je klaar?

  • Vergelijk je padlet met je buurman of buurvrouw. Help elkaar en vul aan!

Tweede Wereldoorlog

Op je tafel:

  • Werkboek M&M

  • Etui


Zit je klaar?

  • Pak je padlet erbij en vergelijk die met je buurman of buurvrouw

Nazi-Duitsland

  • Het leven van de Duitsers veranderde toen Hitler de macht kreeg

  • De nazi’s werden de baas van alle organisaties en verenigingen. Er waren geen vrijheid van meningsuiting en persvrijheid meer

  • Alles stond in het teken van Hitler en de nazipartij

Nazi-Duitsland

  • Alle jongens waren verplicht lid van de Hitlerjugend en alle meisjes van de Bund Deutscher Mädel

  • Jongens leerden vechten en sporten, meisjes leerden over opvoeding en het huishouden

Nazi-Duitsland

  • Vrouwen moesten thuisblijven en zo veel mogelijk kinderen krijgen

  • De nazipartij herhaalde in de propaganda dat communisten, Joden en kunst slecht waren

  • Veel communisten, kunstenaars en Joden ontvluchtten Duitsland daarom.

Nazi-Duitsland

  • Mensen die kritiek hadden op de nazi’s durfden dat niet hardop te zeggen, omdat iemand hen dan misschien verraadde aan de geheime politie

  • Als straf belandden ze dan in een concentratiekamp, waar mensen werden gevangengehouden, mishandeld of zelfs gedood

Woordkaartje 7

Concentratiekamp


= Gevangenkamp waar mensen moeten werken en worden mishandeld, vaak tot de dood erop volgt

Nazi-Duitsland

  • De meeste Duitsers waren heel tevreden over Hitler, want hij hield zijn woord

  • Hij verscheurde het Verdrag van Versailles, waaraan iedereen een hekel had

Nazi-Duitsland

  • Hij betaalde de oorlogsschade niet langer, bouwde het leger weer op, liet wapen- en autofabrieken bouwen en verbeterde de infrastructuur door wegen en vliegvelden aan te leggen

  • Zo kwamen er veel banen en daalde de werkloosheid spectaculair

Nazi-Duitsland

  • Om hun gehoorzaamheid aan Hitler te laten zien, groetten Duitsers hem met de Hitlergroet

  • In 1933 werd deze groet verplicht

  • Men zei daarbij de woorden 'Heil Hitler' of 'Sieg Heil'

Leefruimte voor de Duitsers

  • Hitler wilde het grondgebied van Duitsland vergroten. Hij wilde:

    • de gebieden terug die Duitsland door het Verdrag van Versailles was kwijtgeraakt

    • alle etnische Duitsers verenigen in één groot land

    • grondstoffen hebben voor de Duitse industrie

Levensruimte voor de Duitsers

  • In 1938 dwong hij Oostenrijk als eerste land om onderdeel te worden van Duitsland

  • Daarna bezette het Duitse leger grensgebieden, waar veel Duitssprekende mensen woonden

  • Omdat de Duitsers nog meer leefruimte nodig hadden, wilde Hitler meer gebieden in Oost-Europa veroveren

Leefruimte voor de Duitsers

  • Polen, Russen en andere volken die daar woonden, waren geen Ariërs

  • Daarom vond hij hen minderwaardig en moesten zij als slaven worden behandeld

Leefruimte voor de Duitsers

  • In 1939 viel het Duitse leger Polen binnen. Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk hadden steeds niets gedaan, maar nu vonden ze dat Hitler moest stoppen

  • Zij verklaarden Duitsland de oorlog en zo begon de Tweede Wereldoorlog

Leefruimte voor de Duitsers

  • In het begin ging het snel: in een hoog tempo veroverden de Duitse soldaten België, Nederland en een deel van Frankrijk

Leefruimte voor de Duitsers

  • In 1941 viel Hitler ook de Sovjet-Unie aan met de volle inzet van het Duitse leger

  • Hij hoopte met een overwinning zoveel indruk te maken op het Verenigd Koninkrijk dat dit land hem niet durfde aan te vallen

Leefruimte voor de Duitsers

  • Bovendien wilde Hitler de grote graanvelden in het zuidwesten van de Sovjet-Unie gebruiken om zijn soldaten en de Duitsers thuis te voeden

  • Toen de graanopbrengsten dat jaar tegenvielen, besloot Hitler om miljoenen Russen geen eten meer te geven

  • Hij liet ze doodhongeren

Aan de slag!

Ga aan de slag met je padlet:

  • Begrip: concentratiekamp

  • Van alles wat: Hitlerjugend

  • Van alles wat: Hitlergroet

  • Jaartal: 1933

  • Jaartal: 1939

  • Jaartal: 1941


Ben je klaar?

  • Vergelijk je padlet met je buurman of buurvrouw. Help elkaar en vul aan!

Tweede Wereldoorlog

Op je tafel:

  • Werkboek M&M

  • Etui


Zit je klaar?

  • Pak je padlet erbij en vergelijk die met je buurman of buurvrouw

Tijdlijn Eerste Wereldoorlog

Overzicht tijdlijn (schrijf mee!):

  1. Rond 1900 zijn er veel spanningen in Europa.

  2. Landen sluiten bondgenootschappen. Bondgenoten beloven elkaar steun als een van hen wordt aangevallen.

  3. Duitsland is een bondgenoot van Oostenrijk-Hongarije.

  4. In 1914 wordt de Oostenrijkse kroonprins in Bosnië vermoord door een Servische nationalist.

  5. Oostenrijk-Hongarije verklaart de oorlog aan Servië.

  6. Rusland gaat Servië helpen en stuurt een leger.

  7. Duitsland steunt Oostenrijk-Hongarije en verklaart de oorlog aan Rusland.

Tijdlijn Eerste Wereldoorlog

  1. Duitsland is bang voor een tweefrontenoorlog: tegen Frankrijk en tegen Rusland.

  2. Volgens het Von Schlieffenplan moest Duitsland eerst Frankrijk snel verslaan.

  3. Duitsland valt Frankrijk aan volgens het Von Schlieffenplan.

  4. Duitse troepen gaan de grens van het Neutrale België over op weg naar Frankrijk.

  5. Het Verenigd Koninkrijk verklaart Duitsland de oorlog om België te steunen.

Loopgraven

  • Duitsland rekende erop dat de Russen veel tijd nodig hadden om hun soldaten naar de grens te brengen

  • Rusland is immers een groot land

  • Maar elf dagen nadat Duitsland België was binnengevallen, staken de Russische legers de Duitse oostgrens over!

Duitse soldaten op weg naar Rusland

Loopgraven

  • Duitsland moest daardoor toch op twee fronten tegelijk vechten (in Frankrijk en Rusland tegelijk)

  • Het Duitse leger hield de Russen wel tegen

Loopgraven

  • Aan het front in België en Frankrijk ging het ook niet zoals gepland. Daar wonnen de Duitsers helemaal niet

  • De soldaten groeven loopgraven, van waaruit ze elkaar beschoten

Loopgraven

  • Soldaten die uit de loopgraven kwamen om aan te vallen, werden massaal neergeschoten door de tegenstander

  • Dan vluchtten ze terug hun loopgraaf in

  • Ze vochten ook man tegen man en met moderne wapens zoals tanks, vlammenwerpers en gifgasgranaten

Loopgraven

  • Beide partijen veroverden weinig grondgebied, maar er vielen heel veel slachtoffers

Loopgraven

  • Voor de soldaten was de oorlog verschrikkelijk. Ze sliepen in de loopgraven in de open lucht en boekten geen vooruitgang

  • Ze hadden weinig overzicht over het verloop van de oorlog. Daarvoor waren ze afhankelijk van hun bazen

  • Velen van hen kregen last van het Shellshocksyndroom

Aan de slag!

Ga aan de slag met:

  • Opdracht 13 en 14


Ben je klaar?

  • Maak het startblad verder af

  • Maak je tijdlijn over de Eerste Wereldoorlog verder af (voeg ook tekeningen toe!)

  • Leer de woordkaartjes

  • Maak een begin met het maken van een samenvatting

Nederland

Op je tafel:

  • Werkboek M&M

  • Etui


Zit je klaar?

  • Zet uitroeptekens voor de volgende opdrachten in je werkboek: 2/3/4/6/7/8/10/13/14/15/17/18/20


Je moet deze opdrachten leren voor de toets!

Vlaamse velden

  • Een legerarts schreef tijdens de Eerste Wereldoorlog een gedicht over de klaprozen die op oorlogsgraven bloeiden

  • De klaproos werd daardoor het symbool voor de Eerste Wereldoorlog

Vlaamse velden

  • De klaproos zou groeien op plaatsen waar iemand vermoord was en lang dachten mensen dat dat de reden was waarom er zoveel klaprozen op slagvelden groeiden

  • Toch klopte dat niet

Vlaamse velden

  • Het Belgische en Franse landschap met groene heuvels was veranderd in een maanlandschap met loopgraven en verbrande bossen

  • Door de granaten waren de akkers omgewoeld en ernstig vervuild

  • Klaprozen groeien goed op plekken waar andere planten niet kunnen groeien

Vlaamse velden

  • In veel landen staat de klaproos nu symbool voor de kracht en schoonheid die kan groeien uit complete verwoesting

  • Om de slachtoffers van de oorlog te herdenken leggen veel mensen een krans van klaprozen bij de graven

Einde aan de oorlog

  • Lang was het onduidelijk wie de oorlog zou winnen

  • Dat veranderde toen de Verenigde Staten in 1917 gingen meedoen aan de strijd

  • De Verenigde Staten verklaarden Duitsland de oorlog, omdat een Duitse onderzeeboot een Amerikaans schip tot zinken had gebracht

Einde aan de oorlog

  • In het oosten was het Duitse leger sterker dan de tegenstander. Dat kwam door de onrust in Rusland

  • Daar vond de Russische Revolutie plaats, woedde een burgeroorlog en werd de nieuwe Sovjet-Unie opgericht

  • Om de binnenlandse problemen aan te kunnen, sloot het land in 1917 vrede met Duitsland

Einde aan de oorlog

  • Door de hulp van de Amerikaanse soldaten waren de Geallieerden aan het westfront zo veel sterker dan de uitgeputte Duitse legers, dat Duitsland zich overgaf en vroeg om een wapenstilstand

  • In de Franse stad Versailles werden vredesafspraken gemaakt

Einde aan de oorlog

  • Duitsland kreeg strenge regels:

    • mocht maar een klein leger hebben

    • moest de volledige oorlogsschade terugbetalen aan Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk

    • raakte al zijn koloniën kwijt en ook delen van Duitsland in Europa

Einde aan de oorlog

  • De Duitsers vonden dat zij veel te hard werden gestraft

  • Hier werden de zaadjes gepland die later zouden uitgroeien tot nog een grote oorlog...


Einde aan de oorlog

  • Oostenrijk-Hongarije werd ook gestraft voor de oorlog. Het land werd opgesplitst in vier landen: Oostenrijk, Hongarije, Tsjechoslowakije en Joegoslavië

  • Polen werd weer een zelfstandige staat

  • Bovendien kregen de Sovjet-Unie en Italië gebieden van het vroegere Oostenrijk-Hongarije

  • De kaart van Europa zag er heel anders uit


Aan de slag!

Ga aan de slag met:

  • Opdracht 15, 17, 18, 19, 20 en 21


Ben je klaar?

  • Kijk alle opdrachten van dit hoofdstuk na. Aankomende donderdag hebben we de toets en je moet hiervoor de opdrachten ook leren. Leer geen foute antwoorden!