Blok 4 Tweede Wereldoorlog
Blok 4 Tweede Wereldoorlog
Tweede Wereldoorlog
Op je tafel:
Werkboek M&M
Etui
Laptop
Zit je klaar?
Bekijk het plaatje op blz. 76
Lees het tekstblokje op blz. 76
Inleiding
In het Limburgse IJsselstein ligt de grootste militaire begraafplaats van Nederland. Er liggen Duitse soldaten begraven die hier vochten in de Tweede Wereldoorlog
Er liggen meer dan 30.000 soldaten begraven
Inleiding
In de Tweede Wereldoorlog zijn in totaal 55 miljoen mensen omgekomen. De helft daarvan was soldaat
In 1939 begon Duitsland onder leiding van Adolf Hitler de oorlog
De Tweede Wereldoorlog duurde tot 1945
Uitleg opzet aankomende tijd
We gaan in dit hoofdstuk anders te werk dan in andere hoofdstukken.
Normaal gesproken legde ik uit, maakten jullie aantekeningen, gingen jullie aan het werk in het werkboek en sloten we het hoofdstuk af met een toets.
Gaandeweg het hoofdstuk maakte ik een padlet.
Uitleg opzet aankomende tijd
In dit laatste hoofdstuk van het jaar doen we het anders. Jullie maken nu zelf de padlet over dit hoofdstuk!
Ik begin mijn lessen steeds met een stuk uitleg over een onderwerp. Jullie maken aantekeningen.
Daarna maken jullie je padlet een stukje verder. Je krijgt van mij precies te horen wat erin moet staan.
Uitleg opzet aankomende tijd
Om aan de slag te kunnen met een padlet, moet je eerst een account maken.
Er is hiervoor een stappenplan gemaakt en dat moeten jullie eerst stap voor stap volgen.
Let goed op en sla geen stappen over!
Uitleg opzet aankomende tijd
Ga naar www.padlet.com
Klik op 'aanmelden'
Gebruik je Outlookmail van school (die met je studentnummer)
Je krijgt een verificatiecode in je Outlookmail
Ga naar DCTerraconnect en open je Outlookmail
Knip en plak de verificatiecode op de website van Padlet
Kies het wachtwoord: Terra12345
Kies voor 'student'
Kies voor de gratis optie
Kies voor de optie 'kolommen' en ga aan de slag!
Uitleg opzet aankomende tijd
Begin je lege padlet met de volgende 4 kolommen (door op 'sectie toevoegen' te klikken):
Begrippen - Personen - Jaartallen - Van alles wat
Gaandeweg de lessen ga je je padlet steeds verder vullen met tekst, woorden en misschien ook filmpjes. Je krijgt nu het eerste stukje kennisoverdracht.
Van kunstenaar tot politicus
De jonge Oostenrijker Adolf Hitler kon goed tekenen en schilderen
Hij wilde kunstenaar worden. Op zijn achttiende verhuisde hij naar Wenen om naar de kunstacademie te gaan
Maar hij zakte twee keer voor het toelatingsexamen en moest zijn droom opgeven
Adolf Hitler schilderde vooral gebouwen, zoals het Weense operagebouw in 1912
Van kunstenaar tot politicus
Hij had nog een droom: hij wilde bij Duitsland horen, omdat hij zich Duitser voelde
Daarom verhuisde hij in 1913 naar München. Toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak, meldde hij zich bij het Duitse leger
Hitler wilde niet voor Oostenrijk vechten, dat toen nog een groot land was met veel verschillende volken
Van kunstenaar tot politicus
Hitler vond het soldatenleven geweldig en hij was diep teleurgesteld toen de Duitse regering zich in 1918 overgaf aan de Geallieerden
Er waren miljoenen Duitse soldaten gewond geraakt of gesneuveld. Net als veel Duitsers voelde Hitler zich verraden!
Hoe kon Duitsland de oorlog verliezen, terwijl er geen vijandige soldaat op Duits grondgebied was geweest?
Van kunstenaar tot politicus
Toch had de regering geen keus, want als er doorgevochten was, was het Duitse leger totaal verslagen met nog veel meer doden als gevolg!
Hitler geloofde de regering niet en wilde deze ‘verraders’ laten boeten voor hun daden
En hij wilde dat het Duitse volk weer trots was op het vaderland
Van kunstenaar tot politicus
Daarom werd Hitler politicus
Hij werd lid van de Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij (NSDAP)
Het nationaalsocialisme of nazisme was een extreme vorm van het nationalisme
De nazi’s geloofden dat een sterke leider Duitsland weer groot en machtig kon maken
Woordkaartje 1
Nationaalsocialisme
= politieke stroming met racistische en antisemitische idealen en een sterke leider
Een stukje tekst vertaald uit Mein Kampf. Adolf Hitler schreef dat boek in 1925
Aan de slag!
Ga aan de slag met je padlet:
Begrip: nationaalsocialisme
Begrip: antisemitisme
Personen: Adolf Hitler
Ben je klaar?
Zorg voor een pakkende titel, een duidelijk stukje tekst onder de titel (waarin je beschrijft waar je padlet over gaat) en een bijpassende achtergrond
Tweede Wereldoorlog
Op je tafel:
Werkboek M&M
Etui
Laptop
Zit je klaar?
Pak je padlet erbij en vergelijk die met je buurman of buurvrouw
Economische crisis
Door de afspraken in het Verdrag van Versailles na de Eerste Wereldoorlog raakte Duitsland in een economische crisis
Het land moest gebieden met veel grondstoffen en industrie afstaan aan Frankrijk en Polen
Economische crisis
Bovendien moest de Duitse regering de oorlogsschade van de overwinnaars vergoeden
De Duitse regering had daardoor enorme schulden en kon geen producten maken om geld mee te verdienen
Economische crisis
Om die schulden toch te kunnen betalen, drukte de Duitse regering papiergeld bij
Zo kwam er meer geld, maar er werden niet meer producten gemaakt
Met het extra geld kon je dus niet meer kopen
Economische crisis
Het geld werd daardoor minder waard
Dat noem je inflatie
Woordkaartje 2
Inflatie
= geld wordt steeds minder waard
Economische crisis
Toen Duitsland de vergoeding voor de oorlogsschade echt niet langer kon betalen, bezette Frankrijk het Ruhrgebied, het belangrijkste Duitse industriegebied
Dat veroorzaakte een nóg grotere inflatie: hyperinflatie
Woordkaartje 3
Hyperinflatie
= ongekend hoge en snelle inflatie waarbij geld heel snel minder waard wordt
Economische crisis
Duitse regering liet nog meer geld drukken, waardoor het geld bijna niets meer waard was
De mensen liepen met tassen vol geld over straat om boodschappen te doen. Ze wilden snel hun geld uitgeven, want het geld werd per minuut minder waard
Een brood kostte 233 miljard mark!
Economische crisis
De Verenigde Staten besloten om Duitsland te helpen om de schulden af te betalen
Daardoor ging het iets beter met de Duitse economie
Maar in 1929 stortten in New York de aandelenkoersen in...
Economische crisis
Alle aandelen waren in één klap niets meer waard
Bedrijven gingen failliet en er was wereldwijd grote werkloosheid
Ook in Duitsland
Aan de slag!
Ga aan de slag met je padlet:
Begrip: inflatie
Begrip: hyperinflatie
Jaartal: 24 oktober 1929
Personen: Adolf Hitler (aanvullen)
Ben je klaar?
Zorg voor een pakkende titel, een duidelijk stukje tekst onder de titel (waarin je beschrijft waar je padlet over gaat) en een bijpassende achtergrond
Tweede Wereldoorlog
Op je tafel:
Werkboek M&M
Etui
Zit je klaar?
Pak je padlet erbij en vergelijk die met je buurman of buurvrouw
Tweede Wereldoorlog
Vanmorgen hebben we het gehad over inflatie, hyperinflatie en de economische crisis.
Naar aanleiding hiervan kijken we een aflevering van Welkom in de jaren '20 en '30.
Tweede Wereldoorlog
Op je tafel:
Werkboek M&M
Etui
Zit je klaar?
Pak je padlet erbij en vergelijk die met je buurman of buurvrouw
Een sterke leider
In 1922 greep Benito Mussolini met geweld de macht in Italië
Mussolini was een extreemnationalistische dictator, iemand die alle macht had
Volgens zijn politieke ideeën moest een sterke leider Italië groot en machtig maken
Woordkaartje 4
Dictator
= alleenheerser die in een land alle macht in handen heeft.Alleenheen een land alle macht in handen heeft.
Een sterke leider
Zo’n politiek systeem met een sterke, nationalistische leider heet fascisme
Veel Italianen vereerden Mussolini als een soort god
Woordkaartje 5
Fascisme
= politiek systeem met een sterke, nationalistische leider
Een sterke leider
Dat wilde Hitler ook!
In 1924 probeerde hij met geweld de macht in Duitsland te grijpen, maar dat mislukte
Hij moest het daarom op een andere manier proberen
Een sterke leider
Hitlers politieke partij, de NSDAP, moest de grootste partij van Duitsland worden met Hitler als Führer of leider
De NSDAP maakte veel propaganda: met posters, films en radioberichten verspreidde de nazipartij haar ideeën
Woordkaartje 6
Propaganda
= reclame voor extreme politieke ideeën en activiteiten
Propaganda van Hitler
Slide tekst
Een sterke leider
Door de grote werkloosheid waren veel Duitsers heel ontevreden over hun regering
Ze luisterden naar de toespraken van Hitler
Zijn manier van vertellen maakte een diepe indruk op de mensen
Een sterke leider
Hitler gaf de Duitse regering de schuld van de grote werkloosheid
Hij beloofde de mensen werk en dat Duitsland weer een machtig land zou worden
Een sterke leider
Bij de verkiezingen in 1932 werd de NSDAP de grootste politieke partij en in 1933 werd Hitler rijkskanselier, een soort minister-president
Een jaar later werd hij dictator
Duitsland veranderde van een democratie in een dictatuur
Aan de slag!
Ga aan de slag met je padlet:
Begrip: dictator
Begrip: fascisme
Begrip: propaganda
Personen: Benito Mussolini
Van alles wat: NSDAP
Ben je klaar?
Vergelijk je padlet met je buurman of buurvrouw. Help elkaar en vul aan!
Tweede Wereldoorlog
Op je tafel:
Werkboek M&M
Etui
Zit je klaar?
Pak je padlet erbij en vergelijk die met je buurman of buurvrouw
Nazi-Duitsland
Het leven van de Duitsers veranderde toen Hitler de macht kreeg
De nazi’s werden de baas van alle organisaties en verenigingen. Er waren geen vrijheid van meningsuiting en persvrijheid meer
Alles stond in het teken van Hitler en de nazipartij
Nazi-Duitsland
Alle jongens waren verplicht lid van de Hitlerjugend en alle meisjes van de Bund Deutscher Mädel
Jongens leerden vechten en sporten, meisjes leerden over opvoeding en het huishouden
Nazi-Duitsland
Vrouwen moesten thuisblijven en zo veel mogelijk kinderen krijgen
De nazipartij herhaalde in de propaganda dat communisten, Joden en kunst slecht waren
Veel communisten, kunstenaars en Joden ontvluchtten Duitsland daarom.
Nazi-Duitsland
Mensen die kritiek hadden op de nazi’s durfden dat niet hardop te zeggen, omdat iemand hen dan misschien verraadde aan de geheime politie
Als straf belandden ze dan in een concentratiekamp, waar mensen werden gevangengehouden, mishandeld of zelfs gedood
Woordkaartje 7
Concentratiekamp
= Gevangenkamp waar mensen moeten werken en worden mishandeld, vaak tot de dood erop volgt
Nazi-Duitsland
De meeste Duitsers waren heel tevreden over Hitler, want hij hield zijn woord
Hij verscheurde het Verdrag van Versailles, waaraan iedereen een hekel had
Nazi-Duitsland
Hij betaalde de oorlogsschade niet langer, bouwde het leger weer op, liet wapen- en autofabrieken bouwen en verbeterde de infrastructuur door wegen en vliegvelden aan te leggen
Zo kwamen er veel banen en daalde de werkloosheid spectaculair
Nazi-Duitsland
Om hun gehoorzaamheid aan Hitler te laten zien, groetten Duitsers hem met de Hitlergroet
In 1933 werd deze groet verplicht
Men zei daarbij de woorden 'Heil Hitler' of 'Sieg Heil'
Leefruimte voor de Duitsers
Hitler wilde het grondgebied van Duitsland vergroten. Hij wilde:
de gebieden terug die Duitsland door het Verdrag van Versailles was kwijtgeraakt
alle etnische Duitsers verenigen in één groot land
grondstoffen hebben voor de Duitse industrie
Levensruimte voor de Duitsers
In 1938 dwong hij Oostenrijk als eerste land om onderdeel te worden van Duitsland
Daarna bezette het Duitse leger grensgebieden, waar veel Duitssprekende mensen woonden
Omdat de Duitsers nog meer leefruimte nodig hadden, wilde Hitler meer gebieden in Oost-Europa veroveren
Leefruimte voor de Duitsers
Polen, Russen en andere volken die daar woonden, waren geen Ariërs
Daarom vond hij hen minderwaardig en moesten zij als slaven worden behandeld
Leefruimte voor de Duitsers
In 1939 viel het Duitse leger Polen binnen. Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk hadden steeds niets gedaan, maar nu vonden ze dat Hitler moest stoppen
Zij verklaarden Duitsland de oorlog en zo begon de Tweede Wereldoorlog
Leefruimte voor de Duitsers
In het begin ging het snel: in een hoog tempo veroverden de Duitse soldaten België, Nederland en een deel van Frankrijk
Leefruimte voor de Duitsers
In 1941 viel Hitler ook de Sovjet-Unie aan met de volle inzet van het Duitse leger
Hij hoopte met een overwinning zoveel indruk te maken op het Verenigd Koninkrijk dat dit land hem niet durfde aan te vallen
Leefruimte voor de Duitsers
Bovendien wilde Hitler de grote graanvelden in het zuidwesten van de Sovjet-Unie gebruiken om zijn soldaten en de Duitsers thuis te voeden
Toen de graanopbrengsten dat jaar tegenvielen, besloot Hitler om miljoenen Russen geen eten meer te geven
Hij liet ze doodhongeren
Aan de slag!
Ga aan de slag met je padlet:
Begrip: concentratiekamp
Van alles wat: Hitlerjugend
Van alles wat: Hitlergroet
Jaartal: 1933
Jaartal: 1939
Jaartal: 1941
Ben je klaar?
Vergelijk je padlet met je buurman of buurvrouw. Help elkaar en vul aan!
Tweede Wereldoorlog
Op je tafel:
Werkboek M&M
Etui
Zit je klaar?
Pak je padlet erbij en vergelijk die met je buurman of buurvrouw
Tijdlijn Eerste Wereldoorlog
Overzicht tijdlijn (schrijf mee!):
Rond 1900 zijn er veel spanningen in Europa.
Landen sluiten bondgenootschappen. Bondgenoten beloven elkaar steun als een van hen wordt aangevallen.
Duitsland is een bondgenoot van Oostenrijk-Hongarije.
In 1914 wordt de Oostenrijkse kroonprins in Bosnië vermoord door een Servische nationalist.
Oostenrijk-Hongarije verklaart de oorlog aan Servië.
Rusland gaat Servië helpen en stuurt een leger.
Duitsland steunt Oostenrijk-Hongarije en verklaart de oorlog aan Rusland.
Tijdlijn Eerste Wereldoorlog
Duitsland is bang voor een tweefrontenoorlog: tegen Frankrijk en tegen Rusland.
Volgens het Von Schlieffenplan moest Duitsland eerst Frankrijk snel verslaan.
Duitsland valt Frankrijk aan volgens het Von Schlieffenplan.
Duitse troepen gaan de grens van het Neutrale België over op weg naar Frankrijk.
Het Verenigd Koninkrijk verklaart Duitsland de oorlog om België te steunen.
Loopgraven
Duitsland rekende erop dat de Russen veel tijd nodig hadden om hun soldaten naar de grens te brengen
Rusland is immers een groot land
Maar elf dagen nadat Duitsland België was binnengevallen, staken de Russische legers de Duitse oostgrens over!
Duitse soldaten op weg naar Rusland
Loopgraven
Duitsland moest daardoor toch op twee fronten tegelijk vechten (in Frankrijk en Rusland tegelijk)
Het Duitse leger hield de Russen wel tegen
Loopgraven
Aan het front in België en Frankrijk ging het ook niet zoals gepland. Daar wonnen de Duitsers helemaal niet
De soldaten groeven loopgraven, van waaruit ze elkaar beschoten
Loopgraven
Soldaten die uit de loopgraven kwamen om aan te vallen, werden massaal neergeschoten door de tegenstander
Dan vluchtten ze terug hun loopgraaf in
Ze vochten ook man tegen man en met moderne wapens zoals tanks, vlammenwerpers en gifgasgranaten
Loopgraven
Beide partijen veroverden weinig grondgebied, maar er vielen heel veel slachtoffers
Loopgraven
Voor de soldaten was de oorlog verschrikkelijk. Ze sliepen in de loopgraven in de open lucht en boekten geen vooruitgang
Ze hadden weinig overzicht over het verloop van de oorlog. Daarvoor waren ze afhankelijk van hun bazen
Velen van hen kregen last van het Shellshocksyndroom
Aan de slag!
Ga aan de slag met:
Opdracht 13 en 14
Ben je klaar?
Maak het startblad verder af
Maak je tijdlijn over de Eerste Wereldoorlog verder af (voeg ook tekeningen toe!)
Leer de woordkaartjes
Maak een begin met het maken van een samenvatting
Nederland
Op je tafel:
Werkboek M&M
Etui
Zit je klaar?
Zet uitroeptekens voor de volgende opdrachten in je werkboek: 2/3/4/6/7/8/10/13/14/15/17/18/20
Je moet deze opdrachten leren voor de toets!
Vlaamse velden
Een legerarts schreef tijdens de Eerste Wereldoorlog een gedicht over de klaprozen die op oorlogsgraven bloeiden
De klaproos werd daardoor het symbool voor de Eerste Wereldoorlog
Vlaamse velden
De klaproos zou groeien op plaatsen waar iemand vermoord was en lang dachten mensen dat dat de reden was waarom er zoveel klaprozen op slagvelden groeiden
Toch klopte dat niet
Vlaamse velden
Het Belgische en Franse landschap met groene heuvels was veranderd in een maanlandschap met loopgraven en verbrande bossen
Door de granaten waren de akkers omgewoeld en ernstig vervuild
Klaprozen groeien goed op plekken waar andere planten niet kunnen groeien
Vlaamse velden
In veel landen staat de klaproos nu symbool voor de kracht en schoonheid die kan groeien uit complete verwoesting
Om de slachtoffers van de oorlog te herdenken leggen veel mensen een krans van klaprozen bij de graven
Einde aan de oorlog
Lang was het onduidelijk wie de oorlog zou winnen
Dat veranderde toen de Verenigde Staten in 1917 gingen meedoen aan de strijd
De Verenigde Staten verklaarden Duitsland de oorlog, omdat een Duitse onderzeeboot een Amerikaans schip tot zinken had gebracht
Einde aan de oorlog
In het oosten was het Duitse leger sterker dan de tegenstander. Dat kwam door de onrust in Rusland
Daar vond de Russische Revolutie plaats, woedde een burgeroorlog en werd de nieuwe Sovjet-Unie opgericht
Om de binnenlandse problemen aan te kunnen, sloot het land in 1917 vrede met Duitsland
Einde aan de oorlog
Door de hulp van de Amerikaanse soldaten waren de Geallieerden aan het westfront zo veel sterker dan de uitgeputte Duitse legers, dat Duitsland zich overgaf en vroeg om een wapenstilstand
In de Franse stad Versailles werden vredesafspraken gemaakt
Einde aan de oorlog
Duitsland kreeg strenge regels:
mocht maar een klein leger hebben
moest de volledige oorlogsschade terugbetalen aan Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk
raakte al zijn koloniën kwijt en ook delen van Duitsland in Europa
Einde aan de oorlog
De Duitsers vonden dat zij veel te hard werden gestraft
Hier werden de zaadjes gepland die later zouden uitgroeien tot nog een grote oorlog...
Einde aan de oorlog
Oostenrijk-Hongarije werd ook gestraft voor de oorlog. Het land werd opgesplitst in vier landen: Oostenrijk, Hongarije, Tsjechoslowakije en Joegoslavië
Polen werd weer een zelfstandige staat
Bovendien kregen de Sovjet-Unie en Italië gebieden van het vroegere Oostenrijk-Hongarije
De kaart van Europa zag er heel anders uit
Aan de slag!
Ga aan de slag met:
Opdracht 15, 17, 18, 19, 20 en 21
Ben je klaar?
Kijk alle opdrachten van dit hoofdstuk na. Aankomende donderdag hebben we de toets en je moet hiervoor de opdrachten ook leren. Leer geen foute antwoorden!