Revolutie in architectuur: van functionalistisch bouwen tot de ruimtevaartstijl

• newEditor
• Tekenen
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 5

Revolutie in de architectuur (1890-2000)

Een nieuwe stijl voor een nieuwe tijd

Veranderde maatschappij - nieuwe bouwstijlen

herhalen van bouwstijlen is liegen

nieuwe materialen en technieken

Functionele en betaalbare bouw is

nodig geworden

Nieuwe materialen & technieken

Belangrijk gevolg

Bouwinnovaties

Meer licht, lucht en ruimte in gebouwen; steden konden de hoogte in door sterke, lichte constructies.

- Gewapend beton - Glas, giet- en smeedijzer - Elektrische lift Daardoor ontstaan flatgebouwen en hoogbouw.

Voorloper: Louis Sullivan

Sullivan (1894-96, VS) ontwierp het
Guaranty Building: stalen skelet, los
van historische stijlen.
Motto: 'Form follows function',
ornamenten zijn overbodig.

Europese stromingen: Bauhaus & De Stijl

Bauhaus (Duitsland) en De Stijl (Nederland) leggen de nadruk op eenvoud, functie, geometrie en betaalbaarheid. Voorbeelden: Van Nellefabriek, Unité d'Habitation.

van Nelle fabriek

Architecten: Johannes Brinkman & Leendert van der Vlugt
Bouwjaar: 1925–1931
🔹 Paddenstoelkolommen (constructie)

• Kolommen met verbrede kop (als een paddenstoel).

• Dragen vloeren zonder dikke balken.

• Zorgen voor open, flexibele plattegronden.

• Efficiënte verdeling van krachten.

Form follows function

Gebouw volgt de weg (gebogen vorm)

• De gevel buigt mee met de omliggende infrastructuur.

• Zorgt voor dynamiek in het ontwerp.

Licht, lucht, ruimte

Lichte vliesgevel

• Gevel is niet dragend.

• Veel glas → maximale lichtinval.

• Transparantie en hygiëne belangrijk voor fabriek.

• Skeletbouw van beton met glazen gevels.

Unité d’Habitation

Architect: Le Corbusier
Bouwjaar: 1947–1952
Locatie: Marseille
Proporties gebaseerd op menselijke maat.

• Harmonie tussen architectuur en lichaam.

🔹 Brutalisme

• Ruw beton (béton brut).

• Constructie zichtbaar gelaten.

Gestapelde stad

• Appartementen als “straten” in de lucht.

• Interne gangen om de drie verdiepingen.

• Collectieve voorzieningen (winkel, dakterras, sport).

👉 Idee: verticale stad waarin wonen, werken en recreatie samenkomen.

Art deco: luxe en geometrie

Vanaf 1910 (tot 1940) ontstaat art deco met luxe, glanzende materialen, veel geometrie en opvallende vormen.

Voorbeeld: Chrysler Building NY.

Na 1945: massabouw en goed wonen

Na WOII ontstaan veel moderne, functionele woningen.
Stichting Goed Wonen promoot lichte, moderne interieurs met glas, metaal en riet.
Donkere, drukke meubels verdwijnen.