KZM Les 2

• newEditor
• Latijn
• Secundair onderwijs
• Algemeen secundair onderwijs
• Domeinoverschrijdend

Latijn = Het Engels van vroeger?

KZM Les 2

Lesverloop

1. Voorstelling: Latijn in jouw omgeving

2. De verspreiding van het Latijn

3. De invloed van het Latijn op de Romaanse talen

4. Kennismaking met het Latijn als taal

Doelstellingen

• Uitleggen waarom het Latijn zich zo wijd verspreid heeft.

• Verbanden leggen tussen het Latijn en de Romaanse talen.

• Eenvoudige Latijnse woorden en zinnen herkennen en begrijpen.

En de winnaar(s) is / zijn ...

Maurits!

1. Voorstelling: Latijn in jouw omgeving

1. Voorstelling: Latijn in jouw omgeving

A. Wat heb je gevonden?

B. Waar heb je het gevonden?

C. Wat is de link met Latijn?

2. De verspreiding van het Latijn

Zet onderstaande fasen in de juiste volgorde.

1. Latijn

2. Romeinse expansie

3. Latijn wordt gesproken in verschillende gebieden

4. Gesproken Latijn verandert doorheen de eeuwen

5. Verschillende Romaanse talen

Latijn

Romeinse expansie

Latijn wordt gesproken in verschillende gebieden

Gesproken Latijn verandert doorheen de eeuwen

Verschillende Romaanse talen

Fasen in de ontwikkeling van het Latijn

1. Latijn

2. Romeinse expansie

3. Latijn wordt gesproken in verschillende gebieden

4. Gesproken Latijn verandert doorheen de eeuwen (contact met "inheemse" talen)

5. Verschillende Romaanse talen

Waarom wordt het Engels vandaag door zoveel mensen gesproken?

Waarom wordt het Engels vandaag door zoveel mensen gesproken?

• Lingua franca

• Kolonisatie

• Amerikaanse culturele en wetenschappelijke dominantie

• ...

https://www.youtube.com/shorts/9W7CAazaIPc

Val van het West-Romeinse Rijk?

A

1492

B

476

C

650

D

1453

Betekende de val van het West-Romeinse Rijk het einde van het Latijn?

A

JA

B

NEE

C

Answer C

D

Answer D

De val van het West-Romeinse Rijk betekende NIET het einde van het Latijn

Waarom niet?

Waarom werd / wordt het Latijn door zoveel mensen gesproken / gebruikt?

Waarom werd / wordt het Latijn door zoveel mensen gesproken / gebruikt?

https://www.youtube.com/shorts/xFVjBC2FNXA

Tussentijdse conclusie

Latijn = wijdverspreid

→ Grote invloed!

3. De invloed van het Latijn op de Romaanse talen

Opdracht

1. Leg de woorden bij de bijhorende taal

2. Verdeel de talen in twee groepen

Welke talen?

Op welke talen heeft het Latijn de grootste invloed gehad?

A

Frans - Nederlands - Italiaans

B

Frans - Spaans - Italiaans - Portugees

C

Duits - Engels - Nederlands

D

Portugees - Spaans

Welke talen "horen bij elkaar"?

Welke talen "horen bij elkaar"?

Welke talen? Welke talen "horen bij elkaar"?

Germaanse talen

Romaanse talen

Ned Eng Dui Fra Spa It Port

Hoe komt dit?

Hoe komt dit?

Gallië/Zuid-Europa

→ sterke Romeinse invloed

→ Latijn wordt volkstaal

→ Romaanse talen

Germania (= gebied Germaanse stammen)

→ minder Romeinse invloed (meer verzet)

→ Germaans blijft volkstaal

→ Germaanse talen

4. Kennismaking met het Latijn als taal

4. Kennismaking met het Latijn als taal

• Enkele stellingen

• Uitspraak

• Kennismakingsspelletjes

• Heel kort: uitleg over grammatica

• Mini-tekst

Kenmerken van het Latijn als taal?

Enkele stellingen ...

Het Latijn heeft naamvallen.

A

JUIST

B

FOUT

C

Answer C

D

Answer D

Het Latijn heeft geen lidwoorden.

A

JUIST

B

FOUT

C

Answer C

D

Answer D

In het Latijn is er - zoals in het Nederlands - een vaste woordvolgorde.

A

JUIST

B

FOUT

C

Answer C

D

Answer D

Het Latijn gebruikt niet hetzelfde alfabet als het Nederlands.

A

JUIST

B

FOUT

C

Answer C

D

Answer D

Eerste kennismaking met het Latijn

A. Salve!
B. Quid agis?
A. Bene. Et tu?
B. Ego quoque bene.

Een kort intermezzo: Latijns woordspel

3

minute

00

second

add30s

Een kort intermezzo: Latijnse woordzoeker

5

minute

00

second

add30s

Latijnse grammatica (1)

• 6 naamvallen (nominatief, accusatief, genitief, datief, ablatief, vocatief)

Latijnse grammatica (2)

• Geen lidwoorden

• Bv. Feles dormit. (Een kat slaapt. vs. De kat slaapt.)

• Hoe maak je het onderscheid tussen bepaald en onbepaald?

Latijnse grammatica (2)

• Geen lidwoorden

• Bv. Feles dormit. (Een kat slaapt. vs. De kat slaapt.)

• Hoe maak je het onderscheid tussen bepaald en onbepaald? → Kijk naar de context!

Latijnse grammatica (3)

• Het onderwerp wordt meestal niet uitgedrukt

• Hoe weet je om welke persoon het gaat?

Latijnse grammatica (3)

• Het onderwerp wordt meestal niet uitgedrukt

• Hoe weet je om welke persoon het gaat? → Kijk naar de uitgang van het werkwoord!

Latijnse tekst: Het verhaal van de Minotaurus

Latijnse tekst

1.      Wat zou het Latijnse woord exitum in deze zin betekenen? (r. 2)

A

het monster

B

de uitgang

C

het gevaar

D

de weg

2. Wat zou het Latijnse werkwoord habitare betekenen? (r. 2-3)

3. Welke drie zaken komen we te weten over de Minotaurus in dit tekstfragment?

Latijnse tekst

Latijnse tekst

5.      Wat eist koning Minos? (r. 5)

A

Hij eist elke zeven jaar één jongen en één meisje.

B

Hij eist elk jaar veertien jongens.

C

Hij eist zeven jongens of zeven meisjes, maar niet allebei.

D

Hij eist elk jaar zeven jongens en zeven meisjes.

6.      Naar welk(e) Latijns woord(en) verwijst eos? (r. 5)

A

septem iuvenes septemque virgines

B

Minos

C

postulat

D

milites

7. Welke twee zaken komen we te weten over Theseus? (r. 6-7)

8. Wie is Ariadne?

A

De zus van Minos

B

De zus van Theseus

C

De dochter van Minos

D

De dochter van Theseus

Latijnse tekst

Latijnse tekst

9. Wat betekent amat in deze tekst? (r. 8)

A

Ariadne haat Theseus.

B

Ariadne ziet Theseus.

C

Ariadne houdt meteen van Theseus.

D

Ariadne helpt Theseus.

10. Wat zegt Ariadne tegen Theseus? (r. 8-9)

A

“Ik kan jou redden als jij mij naar Athene brengt.”

B

“Ik kan jou naar Athene brengen als jij mij redt.”

C

“Ik wil met jou naar Athene gaan, maar ik kan je niet redden.”

D

“Ik kan je redden als jij mij naar het paleis brengt.”