Test WB - vmk-23-13_Aanpak_van_risicovolle_situaties
Onderdelen in deze les
Welkom
Procestechniek
2026
Leerdoelen
Deelkern 1. Ongevallen en bijna-ongevallen
Deelkern 2. Risico’s en risicovolle situaties
Deelkern 3. Het ontstaan van risicovolle situaties
Deelkern 4. Preventie van risicovolle situaties
Zelftoets
Inhoudsopgave
Leerdoelen
Ongevallen en bijna-ongevallen
Deelkern 1.
Deze kern gaat over:
Tegengaan van ongevallen en het aanpakken van risicovolle situaties
Wat is een ongeval?
Wat is het verschil tussen letsel en schade?
Je spreekt van schade als er sprake is van beschadigen van goederen materiaal en materieel of indirect zoals, imagoschade of
productie- en omzetschade
Je spreekt van letsel als er sprake is van verwonding bij personen.
Ongevallen en bijna-ongevallen
Deelkern 1.
Wat is materiaal?
De grondstof
Het gereedschap
Wat is materieel?
De machines
De voertuigen
Bedrijfsauto
Heftruck
Shovel
Hijskraan
Motoren
Pompen
Hout
Cement
Bakstenen
Gereedschap
Slangen
studiemateriaal
Ongevallen en bijna-ongevallen
Imago schade
Volkswagen – Sjoemelsoftware
-Er waren 11miljoen voertuigen bij betrokken.
-Vertrouwen bij consumenten en overheden en betaalde uiteindelijk meer dan €30 miljard aan boetes, compensaties en herstelkosten
Mars – PE-plastic in de reep (polyethyleen)
Snoepfabrikant Mars kwam begin 2016 in de problemen nadat in een Duitse Marsreep stukjes plastic werden aangetroffen.
Mars in 55 landen miljoenen repen Mars, Snickers en Milky Way uit de schappen te halen. Geschatte schade: €100 miljoen.
Deelkern 1.
Imago schade kan een merk/bedrijf 3 tot 4 jaar achtervolgen.
Ongevallen en bijna-ongevallen
Een bijna-ongeval is een plotseling
optredende ongewenste gebeurtenis met kans
op letsel of schade.
Bijna-ongevallen
Vaak word dit in het bedrijfsleven een near miss genoemd
Dat ging maar net goed
Een afwijking van de normale situatie
Geen gevolgen
Deelkern 1.
Ongevallen en bijna-ongevallen
Uit onderzoek blijkt dat aan ieder dodelijk ongeval 30.000 onveilige
handelingen of situaties vooraf zijn gegaan. Dus 90 doden per jaar zijn
Het is dus van groot belang om te leren van ongevallen (ongeacht de afloop), zodat deze in de toekomst te voorkomen zijn.
De driehoek van Heinrich,
De piramide van Heinrich,
De veiligheidspiramide,
De ongevalsdriehoek
De ijsbergmode
Een belangrijke stap hierbij is het registreren van ongevallen en het analyseren van de
cijfers.
Deelkern 1.
Ongevallen en bijna-ongevallen
Deelkern 1.
De arboregelgeving stelt eisen aan het voorkomen van ongevallen.
In de Arbo regelgeving vind je deze eisen terug.
Risico’s en risicovolle situaties
Deelkern 2.
Om ongevallen te kunnen voorkomen is het van belang om risico’s te
beheersen. Maar wat is een risico?
Risico’s
Risico (R) = Kans (K) × Effect (E)
Een risico is een onzekere gebeurtenis die een negatief of soms positief gevolg kan hebben voor iets wat je wilt bereiken.
Hoe meten we dit?
Risico’s en risicovolle situaties
Deelkern 2.
Risico’s
Een Risico (R) = Kans (K) x Effect (E)
(R) = (K) x (E)
Kans = Kans (K) zegt iets over de
mate van waarschijnlijkheid dat een
bepaalde gebeurtenis zal plaatsvinden.
Effect (E) zegt iets over de omvang
van de gevolgen
Risico’s en risicovolle situaties
Deelkern 2.
Risico beheersing
Wat is een risicomatrix en waarom gebruiken?
Het doel van het invullen van een risicomatrix is om
risico’s op de werkplek te herkennen,
te beoordelen en vervolgens om beheersmaatregelen te nemen.
Een Risico (R) = Kans (K) x Effect (E)
(R) = (K) x (E)
Vaak wordt dit ingevuld in een risicomatrix
Risico’s en risicovolle situaties
Deelkern 2.
Het ontstaan van risicovolle situaties
Deelkern 3.
Risico factoren
Het risico op de werkplek hangt af van een aantal factoren, zoals:
■ de aard van de werkzaamheden
■ de werkplek of de omgeving van de werkplek
■ gebruikte arbeidsmiddelen
■ gebruikte producten en materialen
■ het gedrag van de werknemer
Het ontstaan van risicovolle situaties
Deelkern 3.
Werknemers moeten de risico’s leren kennen en hier bewust mee omgaan
De werkplek of de omgeving van de werkplek
Werken in een kantoor heeft andere risico’s dan werken op een
chemische plant.
De aard van de werkzaamheden
Het soort werk dat iemand doet, bepaalt in belangrijke mate de risico’s.
Het ontstaan van risicovolle situaties
Deelkern 3.
Gebruikte arbeidsmiddelen
Gereedschap
Machines
PBM’s
Het gedrag van de werknemer
Stoer gedrag,
Haastig werken
Ongeïnteresseerd
Gebruikte producten
Chemicaliën
Brandbare
Explosieve
Het ontstaan van risicovolle situaties
Deelkern 3.
Voorbeelden van onveilige handelingen zijn:
Werken zonder werkvergunning
Beveiligingen verkeerd of niet gebruiken
PBM’s verkeerd of niet gebruiken
Lasten op een verkeerde manier verplaatsen
Gereedschappen verkeerd gebruiken
Gapotte of onveilige hulpmiddelen gebruiken
Onveilige handelingen zijn handelingen die niet volgens de voorschriften
worden uitgevoerd en tot een ongeval kunnen leiden.
Het ontstaan van risicovolle situaties
Deelkern 3.
Voorbeelden van onveilige situaties zijn:
geen of onvoldoende verlichting
geen of geblokkeerde vluchtwegen
een niet opgeruimde werkvloer
Onveilige situaties zijn situaties waarin je werkt zonder dat er aan de juiste voorwaarden is voldaan. Deze situaties kunnen ook tot een
ongeval leiden.
Preventie van risicovolle situaties
Deelkern 4.
Wat moet ik doen bij zien van onveilig handelen
Direct te laten stoppen met de werkzaamheden
De onveilige handeling te melden aan de direct leidinggevende
Hoe pak ik onveilige situaties aan?
De oorzaak direct weg te nemen
Afscherming, beveiliging of waarschuwingen toe te passen
Deskundigen in te schakelen
Preventie van risicovolle situaties
Deelkern 4.
Visgraatmethode
Preventie van risicovolle situaties
Deelkern 4.
Visgraatmethode
De visgraatmethode is een oorzaak/gevolg-analyse.
Bij deze methode zijn de 4 M-woorden de mogelijke oorzaak
van een incident:
Mens,
Machine
Methode
Materialen
Zelftoets
Zelf toets.
Zelftoets
Zelf toets.
Wat is een ongeval?
a. Een ongeval is een ongewenste gebeurtenis met schade of letsel
tot gevolg.
b. Een ongeval is een plotseling optredende ongewenste gebeurtenis
met letsel of schade tot gevolg.
c. Een ongeval is een ongewenste gebeurtenis met kans op letsel of
schade.
d. Een ongeval is een plotseling optredende ongewenste gebeurtenis
met kans op letsel of schade.
Zelftoets
Zelf toets.
2. Er worden eisen gesteld aan het treffen van maatregelen om
ongevallen te voorkomen.
Waar vind je deze eisen terug?
a. In de gedragsregels van een bedrijf
b. In de Arbowet
c. In de Arbo regelgeving
d. In het Arbobesluit
Zelftoets
Zelf toets.
3. Geef van onderstaande beweringen aan of ze juist of onjuist zijn.
I. Risicovolle situaties gaan vaak vooraf aan een juist/onjuist
ongeval of een bijna-ongeval.
II. Een risicovolle situatie is een situatie waarbij juist/onjuist
handelingen volgens de voorschriften worden
uitgevoerd, maar waarbij de aard van de
werkzaamheden toch risico’s met zich meebrengt.
Zelftoets
Zelf toets.
4. Wat is een risico?
a. Risico = kans × waarschijnlijkheid
b. Risico = effect × frequentie
c. Risico = kans × effect
d. Risico = frequentie × waarschijnlijkheid
Zelftoets
Zelf toets.
5. Twee medewerkers moeten werken met een gevaarlijke stof. Voor de veiligheid moeten ze daarbij handschoenen aan, maar die zijn ze vergeten mee te nemen. Eén van de medewerkers stelt voor om dan maar zonder handschoenen te werken, anders kost het zoveel tijd.
Van welke factor die invloed heeft op het ontstaan van risicovolle
situaties is hier sprake?
a. De aard van de werkzaamheden
b. Gebruikte arbeidsmiddelen
c. Het gedrag van de werknemer
d. De omgeving van de werkplek
Zelftoets
Zelf toets.
6. Er kan onderscheid worden gemaakt tussen onveilig handelen en onveilige situaties?
Wat is een voorbeeld van een onveilige situatie?
a. Een besloten ruimte betreden zonder adembescherming
b. Het verkeerd verplaatsen van lasten
c. Het verkeerd plaatsen van een ladder
d. Een niet opgeruimde werkvloer
Zelftoets
Zelf toets.
7. Een bedrijf dient onveilige handelingen aan te pakken.
Hoe kun je een onveilige handeling aanpakken?
a. Door iemand direct te laten stoppen met de werkzaamheden
b. Door de oorzaak direct weg te nemen
c. Door direct een deskundige in te schakelen
d. Door direct beveiliging toe te passen
Zelftoets
Zelf toets.
8. Bij de visgraatmethode verdeel je mogelijke oorzaken in vier
categorieën. Welke vier categorieën zijn dat?
a. Mens, Moeder natuur, Machines, Methoden
b. Mens, Maatregelen, Methoden, Materialen
c. Mens, Methoden, Machines, Materialen
d. Mens, Maatregelen, Machines, Methoden
Bedankt voor de aandacht!
