H.2 Feedback

• newEditor
• Beroepsoriëntatie
• Praktijkonderwijs
• Leerjaar 3,4

Feedback op stage of werk

Open met het idee dat feedback op de werkvloer normaal is en bedoeld is om werk en samenwerking te verbeteren, niet om iemand af te branden.

Leerdoel

Ik kan uitleggen wat goede feedback is en hoe ik op een respectvolle en duidelijke manier feedback geef en ontvang op stage of werk.

Welk woord past voor jou bij goede feedback op het werk?

Gebruik de woordenwolk om voorkennis op te halen. Vraag kort door bij woorden als respect, duidelijk, eerlijk, helpen of spannend.

Waarom feedback belangrijk is

• Feedback helpt je groeien in je werk

• Je ontdekt wat al goed gaat

• Je hoort wat beter of veiliger kan

• Het maakt samenwerken duidelijker

Benadruk dat feedback niet alleen over fouten gaat. Het gaat ook over bevestigen wat goed loopt.

Wat goede feedback is

Goede feedback is duidelijk, respectvol en bruikbaar. Je zegt niet alleen wat je vindt, maar noemt ook wat iemand concreet deed en wat het effect daarvan is.

Leg uit dat vage uitspraken als 'dit moet beter' weinig helpen, omdat de ander dan niet weet wat hij of zij moet veranderen.

Waar feedback over kan gaan

Werkuitvoering

• overleggen met collega's

• hulp vragen of aanbieden

• duidelijk communiceren

• rekening houden met anderen

• tempo van werken

• kwaliteit van taken

• afspraken nakomen

• veilig werken

Samenwerken

Koppel de voorbeelden aan herkenbare stage- of werksituaties, zoals te laat komen, slordig opruimen of niet doorgeven van belangrijke informatie.

Positieve feedback

• Benoemt wat goed gaat

• Laat zien welk gedrag je wilt behouden

• Kan motiveren en vertrouwen geven

Voorbeeld: Je overlegde duidelijk met je collega, daardoor liep het werk soepel.

Laat zien dat positieve feedback sterker is als je concreet bent over gedrag én effect.

Verbeterpunten geven

• Benoem het gedrag, niet de persoon

• Zeg wat anders of beter kan

• Houd het rustig en eerlijk

Voorbeeld: Als je veiligheidsregels meteen volgt, voorkom je risico's op de werkvloer.

Maak onderscheid tussen 'jij bent slordig' en 'de materialen zijn niet opgeruimd na je taak'. Dat verschil is essentieel.

Wat hoort het meest bij goede feedback?

A

Duidelijk en bruikbaar

B

Snel en hard

C

Algemeen en kort

D

Persoonlijk en streng

Toetst de kern uit slides 2-6: feedback helpt groeien, benoemt concreet gedrag en is respectvol en bruikbaar.

Maak de tekst compleet

Goede feedback is respectvol en duidelijk. Je benoemt concreet gedrag en zegt wat beter kan bij een verbeterpunt. Positieve feedback laat zien wat iemand moet behouden.

respectvol

duidelijk

verbeterpunt

behouden

bot

vaag

fout

negeren

De woorden sluiten aan bij slides 3, 5 en 6.

Opbouwende feedback

• is concreet

• gaat over gedrag of situatie

• helpt de ander verder

• blijft respectvol

• geeft richting voor verbetering

Niet-helpende feedback

• is vaag of bot

• valt de persoon aan

• maakt niet duidelijk wat beter moet

• roept sneller weerstand op

Voorbeeld: Jij doet ook altijd alles fout.

Bespreek waarom zulke feedback onveilig voelt en vaak niet leidt tot verandering.

Het verschil in formuleren

Je werkt veel te traag.

Jij luistert nooit.

Dit slaat nergens op.

Ik merk dat deze taak langer duurt dan afgesproken. Wat heb je nodig om je tempo te verbeteren?

Ik miste dat je reageerde op de uitleg.

Dit onderdeel kan duidelijker als je stap voor stap werkt.

Niet-helpend

Opbouwend

Wijs op drie verschillen: concreet gedrag, respectvolle toon en een bruikbare volgende stap.

Welke zin is opbouwende feedback?

A

Jij doet altijd alles fout

B

Dit slaat nergens op

C

Je bent gewoon slordig

D

Ik miste je reactie op de uitleg

De correcte optie gaat over concreet gedrag en blijft respectvol. De andere opties vallen de persoon aan of zijn vaag/bot.

Waarom werkt opbouwende feedback beter?

Let in antwoorden op drie elementen: concreet gedrag benoemen, respectvolle toon, en een richting voor verbetering. Laat leerlingen eventueel een niet-helpende zin omzetten naar een opbouwende zin.

Feedback rustig ontvangen

• Luister eerst uit

• Onderbreek niet meteen

• Schiet niet direct in de verdediging

• Probeer te begrijpen wat de ander bedoelt

Veel leerlingen denken dat ze zichzelf direct moeten uitleggen. Benadruk dat begrijpen eerst komt, reageren daarna.

Waarom verdedigen vaak niet helpt

Als je meteen excuses maakt of terugpraat, kan de ander het gevoel krijgen dat je niet luistert. Daardoor wordt de feedback minder duidelijk en wordt het lastiger om ervan te leren.

Nuancering voor de docent: jezelf later toelichten mag wel, maar pas nadat de kern van de feedback helder is.

Doorvragen om feedback te begrijpen

• Vraag om een voorbeeld

• Vraag wat precies beter kan

• Vraag wat de verwachting is

• Controleer of je het goed begrepen hebt

Geef eventueel voorbeeldzinnen mondeling, zoals: 'Kun je een moment noemen?' of 'Wat verwacht je de volgende keer van mij?'

Reageren met dankbaarheid

• Bedank de ander voor de feedback

• Laat merken dat je hebt geluisterd

• Neem het punt serieus

Voorbeeld: Dank je, ik snap wat je bedoelt en ik ga hierop letten.

Leg uit dat dankbaarheid niet betekent dat je alles leuk vindt, maar dat je laat zien dat je openstaat om te leren.

Concrete vervolgafspraken

Feedback wordt pas echt nuttig als je weet wat je daarna gaat doen.

• afspreken wat je verandert

• aangeven wanneer je dat doet

• later terugkijken of het beter ging

Benadruk dat een vervolgafspraak klein en haalbaar moet zijn, bijvoorbeeld: 'Ik meld voortaan direct als een taak uitloopt.'

Wat doe je het best als je feedback krijgt?

A

Jezelf direct uitleggen

B

Meteen terugpraten

C

Eerst luisteren

D

Het onderwerp wisselen

Sluit aan bij slides 10-14: eerst begrijpen, dan reageren.

Vul de ontbrekende woorden in

Als je feedback krijgt, ga je niet meteen in de verdediging. Je kunt beter rustig luisteren en daarna doorvragen om de feedback goed te begrijpen. Daarna kun je de ander bedanken en een afspraak maken.

verdediging

luisteren

doorvragen

bedanken

discussie

onderbreken

oordelen

negeren

Echoot de kernwoorden uit slides 10-14.

Voorbeeld: feedback over tempo

Minder helpend

Je bent te langzaam.

Beter

Ik zie dat deze taak vaak later af is dan afgesproken. Laten we kijken hoe je je werk kunt indelen zodat het tempo omhooggaat.

Maak duidelijk dat de tweede formulering gedrag beschrijft en uitnodigt tot verbetering.

Voorbeeld: samenwerken

Als je eerder overlegt, kunnen we het werk beter verdelen en voorkom je misverstanden.

Een collega merkt dat je weinig overlegt en soms zelfstandig beslist zonder iets door te geven.

Opbouwende feedback

Situatie

Voorbeeld: afspraken nakomen

Opbouwende feedback

Als je merkt dat iets niet op tijd lukt, laat het dan eerder weten. Dan kunnen we samen een oplossing zoeken.

Je komt een paar keer te laat of levert een taak later in dan was afgesproken.

Situatie

Voorbeeld: veiligheid

• Veiligheidsfeedback moet duidelijk zijn

• Het gaat om voorkomen van risico's

• Snel reageren is hier extra belangrijk

Voorbeeld: Zet voortaan meteen je beschermingsmiddelen op voordat je begint.

Leg uit dat veiligheid soms direct benoemd moet worden. Respectvol blijft belangrijk, maar duidelijkheid en snelheid ook.

Sterke feedback in stappen

Waarnemen → benoemen → uitleggen → afspreken

• wat je ziet of hoort

• welk effect dat heeft

• wat er anders kan

• wat de volgende stap is

Dit is de samenvattende kern van de les. Gebruik deze slide om de eerdere voorbeelden samen te brengen.

Wat is de laatste stap van sterke feedback?

A

Benoemen

B

Uitleggen

C

Waarnemen

D

Afspreken

Gebaseerd op de samenvattende stapvolgorde op slide 19: waarnemen, benoemen, uitleggen, afspreken.

Maak de stappen af

Sterke feedback begint met waarnemen: je zegt wat je ziet of hoort. Daarna ga je benoemen welk gedrag opvalt. Vervolgens leg je het effect uit en tot slot ga je samen afspreken wat de volgende stap is.

waarnemen

benoemen

leg

afspreken

oordelen

negeren

wachten

klagen

De blank 'leg' is bewust gekozen zodat maar één plek logisch past in de zin 'leg je het effect uit'.

Wat neem jij mee uit deze les?

Reflectie zonder fout antwoord. Laat leerlingen één concreet inzicht noemen, bijvoorbeeld over luisteren, concreet formuleren of vervolgafspraken maken.

Begrippen

feedback - informatie over hoe iets gaat, zodat iemand kan leren of verbeteren

opbouwende feedback - feedback die duidelijk, respectvol en bruikbaar is

niet-helpende feedback - feedback die vaag, bot of kwetsend is en weinig richting geeft

verbeterpunt - een punt waarop iemand zich verder kan ontwikkelen

positieve feedback - feedback over gedrag of werk dat goed gaat

verdediging schieten - meteen jezelf beschermen of terugpraten zonder eerst goed te luisteren

vervolgafspraak - een concrete afspraak over wat iemand hierna gaat doen