Les 1 en 2 Vorming van de Alpen

• newEditor
• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 2

Les 1

Waar zijn we? 5 min

Video + vragen 5 min

Aantekeningen + vragen 15 min

Aan het werk 10 min

Afsluitende vragen 5 min

Lesdoelen:

Je kan beschrijven hoe een plooiingsgebergte ontstaat door plaatbeweging.

Je kan de verschillen tussen jonge en oude gebergten beschrijven

Waar zijn we?

Schrijf je antwoord in je schrift!

Welke plaatbeweging zorgt ervoor dat bergen ontstaan?

Een ander voorbeeld van een plooiingsgebergte is het Himalayagebergte.

A

Juist

B

Onjuist

C

D

Ik ga nu...

1

Uitleg volgen en aantekeningen maken

2

Zelfstandig opdrachten 1, 2, 5, 7 8, 9 maken

3

B110, B111, B115 en B116 lezen

Voorwaarden

Als je opdrachten maakt, werk je in stilte

Als je leest, werk je in stilte

Je mag oortjes in

Maak je aantekeningen, schrijf je mee

Wil je wat zeggen, steek je je hand op

Ontstaan Alpen

• Convergente plaatbeweging.

• Continentale platen.

• Euraziatische en Afrikaanse.

• Plooiingsgebergte  waar de twee platen samenkomen.

Jonge en oude gebergten

Kenmerken jong gebergte

• Hoog >1500 m

• spitse toppen

• diepe dalen

• steile hellingen

Kenmerken oud gebergte

• niet zo hoog <1500 m

• afgeronde toppen

• ondiepe dalen

• flauwe hellingen

1

2

Welke is een jong gebergte?

A

Afbeelding 1

B

Afbeelding 2

Kenmerken jong gebergte

• Hoog >1500 m

• Spitse toppen

• Diepe dalen

• Steile hellingen

• 50-10 Ma

Kenmerken oud gebergte

• niet zo hoog <1500 m

• afgeronde toppen

• ondiepe dalen

• flauwe hellingen

Kenmerken oud gebergte

Kenmerken jong gebergte

• Hoog >1500 m

• spitse toppen

• diepe dalen

• steile hellingen

• Niet zo hoog <1500 m

• Afgeronde toppen

• Ondiepe dalen

• Flauwe hellingen

• 300 Ma en ouder

Aan het werk

• Maken WB 2.1 opdracht 1 blz 23.

• Fluistertoon overleggen.

• Ik loop door de klas, kom vanzelf bij je.

• Pak dus een atlas! blz. 108

• Klaar?

• Begrippen markeren!

10

minute

00

second

add30s

Nakijken

5

minute

00

second

add30s

Afsluiting

Pak je boek en schrift in

Ruim je atlas op

Haal je iPad uit je tas

"Italië hoort bij de Afrikaanse plaat." Leg uit waarom deze uitspraak juist is.

Wat is het verschil tussen een jong en een oud gebergte?

Les 2

Planning

Startvraag 5 min

Uitleg 20 min

Huiswerk maken 10 min

Eindvragen 5-10 min

Afsluiting

Je kan de verschillende soorten verwering en erosie beschrijven.

Je kan uitleggen hoe verwering en erosie het landschap afbreken.

Je kan uitleggen hoe sedimentatie het landschap opbouwt.

Wat is het verschil tussen endogene en exogene krachten?

Wat is de juiste volgorde van het ontstaan van de Alpen?

1

De afgezette resten worden door druk sedimentgesteente.

2

Door de druk van de convergente plaatbeweging plooit de zeebodem.

3

De resten van planten en dieren worden afgezet op de zeebodem.

4

De Alpen zijn ontstaan.

5

Twee continentale platen zijn in een convergente plaatbeweging

6

De zeebodem wordt opgeheven.

Exogene krachten

• Kracht die van buitenaf de aardkorst verandert.

• Verwering, erosie en sedimentatie.

Verwering

= Het uit elkaar vallen van gesteente onder invloed van weer, zwaartekracht en plantengroei.

2 soorten verwering

1. Mechanische/fysische verwering:

• Het gesteente wordt uit elkaar getrokken of geduwd.

• Temperatuurverschillen (zonder water)

• Vorstverwering (met water)

• Biologische verwering (wortels van planten)

• Zwaartekracht

2 soorten verwering

2. Chemische verwering

• Het gesteente valt uit elkaar door een chemische reactie 

• Bacteriën

• Zuren

• Schimmels

Verwerings-materiaal

• =Puin dat ontstaat bij verwering

• Verplaatst door:

1. Zwaartekracht

2. (Gletsjer)rivieren

3. Zee

4. Wind

• Dit transport veroorzaakt erosie!

Erosie

= Het uitschuren en afschuren van hard gesteente door met  verweringsmateriaal geladen water, ijs of wind.

Hoe ziet dat eruit?

Sedimentatie

• =Het neerleggen van (verwerings)materiaal.

Voorbeelden van sedimentatie

Sedimentatie door rivier

Sedimentatie door wind

Sedimentatie door zee

Sedimentatie door gletsjers/ijs

Aan het werk

• Huiswerk 2.1: 2, 5, 7, 8, 9 en 10.

• Fluistertoon overleggen

• Ik loop door de klas, kom vanzelf bij je.

• In ieder geval af: Opdracht 2.

10

minute

00

second

add30s

Nakijken

• Klassikaal nakijken opdracht 2

Afsluiting

Schrift en boek in je tas

Pak je iPad

Wat is het verschil tussen endogene en exogene krachten?

Hoe breekt verwering het landschap af?

Hoe breekt erosie het landschap af?

Een dal is uitgesleten door een stromende rivier. Is hier sprake van erosie of verwering? Leg je antwoord uit.