Literatuur WK 1


Literatuur

Week 1

Les 1 en 2

1 / 21
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 21 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les


Literatuur

Week 1

Les 1 en 2

Wat gaan we doen?

  • Uitleg: wat is literatuur?

  • Zelf ervaren: opdrachten uit boek

  • Uitleg: literair begrip personages

  • Maak het huiswerk


Aan het einde van de les:

  • kun je benoemen wat het verschil is tussen literatuur en lectuur;

  • kun je zelf onderbouwen hoe literair een tekst is.

Wat gaan we doen?

  • Uitleg: wat is literatuur?

  • Video: waarom lezen op school?

  • Zelf ervaren: opdrachten uit boek


Aan het einde van de les:

  • kun je benoemen wat het verschil is tussen literatuur en lectuur;

  • kun je zelf onderbouwen hoe literair een tekst is.

Wat is literatuur?

  • Heel veel soorten verzonnen teksten.

  • Proza (verhalen), poëzie (gedichten) en drama (toneel)

  • Kunstwerk: complexe gedachten, gevoelens en ervaringen

  • Literatuur vs. lectuur (is niet altijd duidelijk)


Kenmerken van literatuur

  • Originaliteit: literaire werken voegen iets nieuws toe.

  • Onvoorspelbaarheid: er zitten onvoorspelbare wendingen in het verhaal.

  • Stijl: de taal die de schrijver gebruikt is mooi of bijzonder.

  • Diepere laag: het verhaal heeft een abstract onderwerp.



Video

Waarom moeten leerlingen lezen van school?



https://youtu.be/c8Iy_py5BG0?si=xqSjlaBNi0HcoEaa


Wat leren we deze periode over literatuur?

  • We leren wanneer een tekst ‘literair’ is

  • We leren hoe je een verhaal kunt analyseren

  • We leren hoe je een literair begrip (personages, perspectief, tijd, thema en motief) toepast op een verhaal (novelle/roman)

  • We leren hoe literatuur zich in Nederland heeft ontwikkeld (middeleeuwen, Renaissance, Verlichting, 19e eeuw)


Aan de slag


Je gaat eerst zelf korte fragmenten lezen om te ervaren wat literatuur is.


We werken 25 minuten in stilte. Maak opdracht 1-3 van paragraaf 1.1 (p. 179)

Literair begrip: personages



Personages

Hoofdpersoon: belangrijkste personage

Bijfiguren: overige personages

  • Belangrijk bijfiguur: tegenspeler (van de hoofdpersoon)

De bijfiguur zorgt ervoor dat de hoofdpersoon tot zijn recht komt


  • Onbelangrijke bijfiguren: typen (soms: karikatuur)



Ontwikkeling van personages

  • Flat characters

  • Personages die geen ontwikkeling doormaken. Je kent ze als lezer niet goed. Dit zijn altijd bijfiguren.


  • Round characters

  • Personages die een ontwikkeling doormaken. Ze hebben een complexe persoonlijkheid.


Personages: conflictmodel

Het model bestaat uit 4 fases en gaat over de ontwikkeling van de personages. Het kan op de meeste verhalen worden toegepast, niet op alle verhalen.


Fases:

  1. Evenwicht: stabiele situatie

  2. Conflict (motorisch moment): gebeurtenis die leidt tot actie van de hoofdpersoon

  3. Ontwikkeling: gevolgen van de actie van de hoofdpersoon

  4. Oplossing/voorlopig nieuw evenwicht: nieuwe stabiele situatie

Aan de slag


Maak opdracht 1-3 uit het boek (p. 185)

Literatuur

Week 1

Les 3



Eerst: 35 min. lezen

Wat gaan we doen?

  • Uitleg: perspectief

  • Aan de slag: opdracht 1 en 2 uit je boek




Aan het einde van de les:

  • kun je uitleggen welke soorten perspectief er zijn;

  • kun je herkennen welk perspectief een schrijver heeft gebruikt in zijn verhaal.

Perspectief

  • Overleg 5 minuten met elkaar. Wat weet je al?


  • Wat is perspectief?

  • Wat voor soorten perspectieven zijn er?

  • Vanuit welk perspectief heb je net een stukje gelezen?

(vertel)perspectief

Soorten perspectief

  • Ik-perspectief

  • Hij/zij-perspectief

  • Auctoriaal perspectief/vertellersperspectief (of: alwetende verteller)

  • Wisselend perspectief



(vertel)perspectief


Soms is het perspectief onbetrouwbaar.

Er is een onbetrouwbaar perspectief als de verteller niet vertelt wat er in werkelijkheid is gebeurd of gebeurt. Je komt er dan in het verhaal achter dat de verteller niet geloofwaardig is.

Waarom?

  • Lezer op het verkeerde been zetten, boek minder voorspelbaar maken

  • Een negatief beeld maken van het personage

Aan de slag


Je gaat nu zelf aan de slag om het perspectief in een verhaal te kunnen herkennen.


  • Maak opdracht 1 en 2 uit je boek (p. 189)


Wat je niet af hebt, is huiswerk.