Differentiatie
Op Stein - samen verder komen
Differentiatie
Op Stein - samen verder komen
Deze slide heeft geen instructies
Wat is differentiatie op Stein?
Waar denk je aan bij differentiatie op Stein?
De geschiedenis
“Leerlingen hebben verschillende leervragen, leerbehoeften en leerstijlen en dit vraagt om afstemming op onderlinge verschillen, om differentiatie”
Schoolplan 2016
Er zijn dakpanklassen
Er zijn geen duidelijke collectieve doelen/afspraken
In het ‘nieuwe’ brugklasteam is differentiatie een speerpunt
Professionele Leergemeenschap (PLG)
Lange geschiedenis.
Dakpanklassen: twee niveaus in één klas.
Nooit duidelijk met elkaar afgesproken wat we onder differentiatie verstaan en hoe we dat terugzien in de les.
In het nieuw gevormde brugklasteam is het weer een speerpunt
De PLG is opgericht om (opnieuw) de veranderslag te slaan. En vandaag laten we zien waar we staan en wat we tot nu toe hebben gedaan.
1.“Ik praat regelmatig met collega’s over differentiatie, bijvoorbeeld in de sectie of bij de koffieautomaat.”
Steek je vingers op:
1 = niet mee eens
5 = helemaal mee eens
1.“Ik praat regelmatig met collega’s over differentiatie, bijvoorbeeld in de sectie of bij de koffieautomaat.”
“Ik heb cursussen gedaan en gelezen over differentiatie, maar in de praktijk vind ik het hartstikke moeilijk en ik word er onzeker van.”
Steek je vingers op:
1 = niet mee eens
5 = helemaal mee eens
1.“Ik praat regelmatig met collega’s over differentiatie, bijvoorbeeld in de sectie of bij de koffieautomaat.”
“Ik heb cursussen gedaan en gelezen over differentiatie, maar in de praktijk vind ik het hartstikke moeilijk en ik word er onzeker van.”
“Ik zorg er elke les voor dat al mijn leerlingen aan het werk zijn. Ik bied activiteiten aan op verschillende niveaus en heb vaak keuze-opties.”
Steek je vingers op:
1 = niet mee eens
5 = helemaal mee eens
1.“Ik praat regelmatig met collega’s over differentiatie, bijvoorbeeld in de sectie of bij de koffieautomaat.”
“Ik heb cursussen gedaan en gelezen over differentiatie, maar in de praktijk vind ik het hartstikke moeilijk en ik word er onzeker van.”
“Ik zorg er elke les voor dat al mijn leerlingen aan het werk zijn. Ik bied activiteiten aan op verschillende niveaus en heb vaak keuze-opties.”
“Ik ben al tijd genoeg kwijt met gewone lessen voorbereiden. Ik hou geen tijd over voor differentiëren.”
Steek je vingers op:
1 = niet mee eens
5 = helemaal mee eens
1.“Ik praat regelmatig met collega’s over differentiatie, bijvoorbeeld in de sectie of bij de koffieautomaat.”
“Ik heb cursussen gedaan en gelezen over differentiatie, maar in de praktijk vind ik het hartstikke moeilijk en ik word er onzeker van.”
“Ik zorg er elke les voor dat al mijn leerlingen aan het werk zijn. Ik bied activiteiten aan op verschillende niveaus en heb vaak keuze-opties.”
“Ik ben al tijd genoeg kwijt met gewone lessen voorbereiden. Ik hou geen tijd over voor differentiëren.”
“Differentiatie is echt een onderbouw-dingetje. Nodig in een dakpanklas, maar in jaar 3 en 4 niet.”
Steek je vingers op:
1 = niet mee eens
5 = helemaal mee eens
1.“Ik praat regelmatig met collega’s over differentiatie, bijvoorbeeld in de sectie of bij de koffieautomaat.”
“Ik heb cursussen gedaan en gelezen over differentiatie, maar in de praktijk vind ik het hartstikke moeilijk en ik word er onzeker van.”
“Ik zorg er elke les voor dat al mijn leerlingen aan het werk zijn. Ik bied activiteiten aan op verschillende niveaus en heb vaak keuze-opties.”
“Ik ben al tijd genoeg kwijt met gewone lessen voorbereiden. Ik hou geen tijd over voor differentiëren.”
“Differentiatie is echt een onderbouw-dingetje. Nodig in een dakpanklas, maar in jaar 3 en 4 niet.”
“Ik heb zin om (opnieuw) met differentiatie aan de slag te gaan!”
Steek je vingers op:
1 = niet mee eens
5 = helemaal mee eens
Wat is differentiatie?
Differentiëren is het proactief afstemmen van de leerstof, het leerproces en het eindproduct om alle leerlingen optimaal te laten presteren naar eigen vermogen.
Convergent:
Leerlingen werken aan dezelfde (minimale) lesdoelen.
Divergent:
Leerlingen werken aan gepersonaliseerde leerdoelen.
Tomlinson, 2014
Van der Vegt et al., 2019
Volman et al., 2016
De PLG heeft onderzoek wat differentiëren volgens ons en volgens de literatuur is.
Convergent: leerlingen kunnen natuurlijk ook met verrijking bezig zijn; met het stapje extra.
Divergent: gepersonaliseerd leren. Dit is niet persé wat de PLG voor ogen heeft en het komt ook niet duidelijk naar voren in het schoolplan. De effectiviteit van divergent differentiëren is niet aangetoond en daarnaast is het zeer moeilijk te organiseren in klassen van 25.
Wij kiezen voor CONVERGENTE differentiatie.
Wat is differentiatie?
Differentiëren is het proactief afstemmen van de leerstof, het leerproces en het eindproduct om alle leerlingen optimaal te laten presteren naar eigen vermogen.
Convergent:
Leerlingen werken aan dezelfde (minimale) lesdoelen.
Divergent:
Leerlingen werken aan gepersonaliseerde leerdoelen.
Tomlinson, 2014
Van der Vegt et al., 2019
Volman et al., 2016
Wij kiezen voor CONVERGENTE differentiatie.
Wat is differentiatie ook?
Complex:
Veel docenten vinden differentiëren lastig, maar zien het wel als hun verantwoordelijkheid om leerlingen te laten slagen.
Tomlinson, 2014
Van Geel et al., 2018
Differentiëren is een complexe vaardigheid.
Veel docenten vinden het gewoon moeilijk.
Wel is het onze verantwoordelijkheid om het beste uit leerlingen te halen!
Wat is differentiatie ook?
Complex:
Veel docenten vinden differentiëren lastig, maar zien het wel als hun verantwoordelijkheid om leerlingen te laten slagen.
Geen trucje, maar meer een mindset: - Verschil is de norm en dat mag je vieren. - Elke leerling kan groeien
Tomlinson, 2014
Van Geel et al., 2018
Differentiëren is geen trucje.
Geen gereedschapskist waaruit je af en toe een hamer of schroevendraaier pakt. Het is een lens waarmee je naar je onderwijs kijkt.
Dit betekent echt niet dat wij geen tools of handvatten gaan aanbieden en bespreken. Maar wel dat het zomaar toepassen van deze tools niet voldoende is.
Waarom differentiëren?
Denissen, 2017
Elffers, 2023
Illeris, 2017
Lavrijssen & Nicaise, 2015
Vraag aan het team:
Kijk eens goed naar deze grafiek.
Wat laat het zien?
Dit betekent dat jouw best-lezende leerling in brugklas BK beter leest dan sommige leerlingen in een atheneum brugklas.
Waarom differentiëren?
Latere selectie = betere resultaten
Vroege selectie veroorzaakt meer kansenongelijkheid
Het negatieve effect treft vooral kwetsbare leerlingen
Mensen leren in hun Zone van naaste ontwikkeling (Vygotsky)
Denissen, 2017
Elffers, 2023
Illeris, 2017
Lavrijssen & Nicaise, 2015
In vergelijkende ondezoeken tussen landen is een duidelijk verband te zien tussen leerprestaties van leerlingen die vroeg voorgeselecteerd worden (zoals in het Nederlandse onderwijs) en landen waar de selectie van niveau later plaatsvindt.
De vroege selectie veroorzaakt meer kansenongelijkheid: 'goede' leerlingen groeien minder, maar vooral ook de 'zwakke' leerlingen.
Het effect is namelijk sterker bij kwetsbare leerlingen uit lagere sociale milieus.
Volgens de leertheorie van Vigotsky leren mensen in hun zone van naaste ontwikkeling. Dat is de 'plek' waar het schuurt: waar de leerling het nét niet alleen kan, maar de hulp van een ander nodig heeft.
Hogere leerprestaties van leerlingen: betere resultaten.
Hogere betrokkenheid van leerlingen bij de les: meer motivatie.
Grotere beroepstevredenheid docenten: blije docenten.
Deunk et al., 2018
Smale-Jacobse et al., 2019
Whitley et al., 2019
Ziernwald et al., 2022
Waartoe differentiëren?
Deze dia spreekt voor zich.
De schoolleiding ziet determinatie en doorstroompercentages ook als doel/belang. Daar zouden we iets over kunnen noemen.
Hoe differentiëren?
Samen:
De PLG is op zoek naar buddy’s!
Zoek ons (Anne, Willibrord, Diederick, Alex) op.
Wij willen samen praten over differentiatie en lessen ontwerpen.
Wij vragen aan jullie: Praat en denk mee!
Start het gesprek in de sectie en bij de koffiemachine!
Hoe differentiëren?
Samen:
De PLG is op zoek naar buddy’s!
Zoek ons (Anne, Willibrord, Diederick, Alex) op.
Kleine stapjes:
Er is hier geen quick fix.
Het is een groeiproces: samen leren en experimenteren. Docenten leren ook in de Zone van naaste ontwikkeling.
ontmoetingsplek tussen het oude vertrouwde en het nieuwe onbekende.
Wierdsma (2002)
Wij willen kleine stapjes maken.
Differentiëren is geen proces dat even 'uitgerold' kan worden.
Dat hebben we immers al geprobeerd en dat station is gepasseerd.
We willen samen leren en experimenteren. Dat betekent dat we dit onderwerp op de agenda houden.
Ook docenten zijn mensen: wij leren ook op de plek waar het schuurt en dat is niet altijd makkelijk of aangenaam.
Wierdsma (een veranderkundige) noemt het de plek der moeite.
Wat is (voor Stein) belangrijk bij differentiatie?
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
In een ideale situatie: hoe zie je differentiatie dan terug in een dakpanklas op Stein?
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Bedankt!
Tot de volgende keer!
Deze slide heeft geen instructies