Leerjaar 4 kader Hoofdstuk Planten
Lesduur is: 50 minOnderdelen in deze les
maartje.hoeben@stichtinglvo.nl
teams
kantoor 0.60
Klassencode methode
BASIS: 943753
KADER: 702112
Herhaling bladeren: Hier maakt het blad voedingsstoffen.
Nerven
Bladmoes
Bladgroenkorrels
Wortels
Wat weet je nog?
Een blad bestaat uit bladmoes en nerven.
De nerven lijken op het bloedvatenstelsel van de mens.
Het bladmoes bestaat uit plantencellen.
De groene delen van planten bevatten bladgroenkorrels.
Bladeren bestaan uit verschillende soorten weefsels.
Het grootste deel van het blad bestaat uit weefsel met bladgroenkorrels. In bladgroenkorrels vindt fotosynthese plaats.
Huidmondjes
Huidmondjes zitten aan de onderkant van een blad.
Huidmondjes kunnen openen en sluiten door middel van sluitcellen.
Huidmondje open > sluitcellen hebben veel water in zich. Er kan verdamping plaatsvinden.
Huidmondje dicht > sluitcellen hebben weinig water in zich. ‘s Nachts en bij droge omstandigheden.
Water = belangrijk!
Water is nodig om de plant stevigheid te geven.
Water bevindt zich in de vacuole.
Hoe meer water in de vacuole, des te meer druk op de celwand. =TURGOR
Hoe meer druk op de celwand, des te steviger staat de plant.
Kijk goed naar de afbeelding. Het is een onderdeel van het blad. Wat is verdwenen in dit blad?
De nerven
Het bladmoes
De houtvaten
De bastvaten
Vindt in gras fotosynthese plaats?
Ja
Nee
De bladeren van de rode kool hebben geen bladgroen.
Waar
Niet waar
Hiernaast is een blad getekend. Is in dit blad een hoofdnerf te zien? En zijnerven?
Alleen een hoofdnerf.
Alleen zijnerven.
Een hoofdnerf en zijnerven.
Wat heeft een plant nodig voor fotosynthese?
Wat maakt een plant bij fotosynthese?
stoffen die de plant opneemt
stoffen die de plant afgeeft aan de omgeving
Huiswerkcontrole
blz. 10 t/m 17
opdracht 1 t/m 3 + 5 + 6
Stengels
Stengels en wortels zorgen voor het transport van water met opgeloste stoffen.
Functie van stengels:
Stevigheid geven aan de plant
Bladeren en bloemen dragen
Stoffen transporteren
Reservestoffen opslaan
vaatbundels
Het transport in de stengel gaat via vaatbundels. Vaatbundels bestaan uit dunne buisjes.
Houtvaten: water en mineralen omhoog (dankzij zuigkracht en worteldruk)
Bastvaten: water en energierijke stoffen vanuit bladeren naar beneden naar andere delen van de plant.
Waar liggen hout- en bastvaten?
Waar bestaat uit het?
Houtvaten bestaan uit dode houtcellen, die cellulose en houtstof bevatten > stevigheid.
Bastvaten bestaan uit levende cellen.
Vezels bestaan uit langgerekte dode cellen met dikke celwanden > heel veel stevigheid.
Stevigheid
Kruidachtige planten krijgen stevigheid door water in de vacuole.
Houtachtige planten krijgen stevigheid door houtstof.
Welke plant gaat slaphangen als er weinig water is?
wortels
Wortels zetten de plant vast in de bodem.
Wortels nemen water en mineralen op, via de wortelharen.
Wortels slaan reservestoffen op.
Opdrachten maken
BASIS
Gebruik blz. 17 t/m 27
Online 8.2 Stengels en wortels
Maak opdracht 1 t/m8
KADER
Gebruik blz. 19 t/m 27
Online 8.2 Stengels en wortels
Maak opdracht 1 t/m8
ENERGIE
Organismen bestaan uit energierijke en energiearme stoffen.
Energierijke stoffen zijn gevormd door dieren of planten, bijvoorbeeld eiwitten, koolhydraten en vetten.
Energiearme stoffen komen uit de levenloze natuur, bijvoorbeeld koolstofdioxide, mineralen en water.
Fotosynthese en verbranding
Hoe zit het ook alweer met fotosynthese en verbranding?
Leg de kaartjes in de juiste volgorde om de formules van fotosynthese en verbranding te maken.
FOTOSYNTHESE
VERBRANDING
VORMING VAN ENERGIERIJKE STOFFEN
Planten zetten glucose om in andere energierijke stoffen. Dit noem je assimilatie.
Koolhydraten, zoals suiker, zetmeel (wordt tijdelijk opgeslagen in bladeren of langere tijd in verdikte plantendelen zoals wortels, stengels of zaden) of cellulose (voor de celwanden).
Eiwitten, voor het cytoplasma, de chromosomen en vitaminen. Eiwitten kunnen worden opgeslagen in zaden.
Vetten, worden opgeslagen in zaden.
De assimilatieproducten worden gebruikt als brandstof, bouwstof of reservestof.
Opdrachten maken
KADER
Gebruik blz. 29 t/m 34
Online 8.3 Glucose als grondstof
Maak opdracht 1 t/m 4 + 6
Een deel van het blad is uitvergroot. Hoe heet dit onderdeel?
Ongeslachtelijke voortplanting
Bij ongeslachtelijke voortplanting groeit een deel van een organisme uit tot een nieuw organisme, door middel van mitose.
Het nieuwe organisme heeft dezelfde erfelijke eigenschappen als het ‘ouder’organisme.
Ongeslachtelijke voortplanting kan op verschillende manieren.
stekken
knollen
bollen
enten
uitlopers
wortelstok
Geslachtelijke voortplanting
Bij geslachtelijke voortplanting versmelten de kernen van twee geslachtscellen (eicel + zaadcel) met elkaar samen.
Geslachtscellen ontstaan door meiose.
Er ontstaan nieuwe erfelijke eigenschappen.
Bouw en functie
Opdrachten maken
Basis
Gebruik blz. 42 t/m 55
Online 8.4 Voortplanting
Maak opdracht 1 t/m 4 en 6
KADER
Gebruik blz. 36 t/m 45
Online 8.4 Voortplanting
Maak opdracht 1 t/m 3 en 7
Ongeslachtelijke voortplanting bij planten: sleep de namen naar de bijbehorende afbeelding.
voortplanting dmv knollen
weefselkweek
voortplanting dmv wortelstokken
voortplanting dmv stekken
voortplanting dmv bollen
voortplanting dmv uitlopers
Geslachtelijke voorplanting
Ongeslachtelijke voortplanting
Knollen
Bollen
Stamper
Meeldraad
Stekken
Bloem
Leer de onderdelen van de bloem
Bestuiving
Bestuiving is het overbrengen van stuifmeel van een meeldraad naar de stempel van een stamper.
Zelfbestuiving of kruisbestuiving?
Soorten bestuiving
Insectenbloem:
Grote bloem
Kleine stempels in de bloem
Meeldraden in de bloem
Opvallende kleur
Lekkere geur
Lekkere nectar
Windbloem:
Klein en onopvallend
Grote stempels buiten de bloem
Meeldraden buiten de bloem
Groene kleur (meestal)
Veel stuifmeelkorrels
Lichte en gladde stuifmeelkorrels
bevruchting
Uit de bevruchte eicel ontstaat een kiem. Uit het zaadbeginsel ontstaat een zaad.
In elke zaad zit een kiem.
Als het zaad op de grond is gevallen, kan uit een kiem een kiemplantje (dus een nieuwe plant) ontstaan.
zaadverspreiding
Door de wind
Door dieren (opeten of meenemen in de vacht)
Door de plant zelf
Opdrachten maken
Basis
Gebruik blz. 58 t/m 69
Maak opdracht 1, 2, 4 + 7 en 8
KADER
Gebruik blz. 47 t/m 57
Maak opdracht 1 t/m 4 + 6
Ontkieming
Ontkieming is het uitgroeien van een kiem tot een kiemplantje.
Hiervoor is een gunstige temperatuur, water en zuurstof nodig.
Groei en ontwikkeling
Groei is groter en zwaarder worden.
Ontwikkeling is veranderen in bouw.
Bij celdeling worden nieuwe cellen gemaakt.
Bij plasmagroei wordt meer cytoplasma aangemaakt.
Bij celstrekking nemen de verschillende vacuolen veel water op en worden ze samen één vacuole.
levensduur
Sommige planten leven kort, andere planten leven lang.
Eenjarige planten doorlopen de levenscyclus (van zaad tot zaad) binnen één jaar. De plant gaat dus binnen één jaar dood.
Tweejarige planten doorlopen de levenscyclus binnen twee jaar.
Vaste planten leven langer dan twee jaar en kunnen meerdere jaren zaden vormen.
Opdrachten maken
KADER
Gebruik blz. 59 t/m 65
Online 8.6 Ontkieming, groei en ontwikkeling
Maak opdracht 1 + 2 + 4
Po planten
Practicum huidmondjes blz. 5
Vragen deel 1 blz. 3
Po planten
Practicum sperzieboon blz. 7
Vragen deel 2 blz. 4
