Les 8: Waarom werk?

• Maatschappijleer
• Middelbare school
• vmbo b, k
• Leerjaar 3

Maatschappijleer
Les 8: Waarom werk?

Startklaar

• Op je plek zitten
  
• Telefoon in je tas
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
  
• Schoolspullen op tafel: Werkboekje, Chromebook, JdW-map, etui 

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan het welbevinden van leerlingen. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zitten startklaar en zijn bijvoorbeeld ingelogd in LessonUp en hebben hun JdW-map op tafel.

Leerdoelen

Aan het einde van de les kun je…

(R) – vertellen wat de piramide van Maslow is.

(T1) – uitleggen waarom mensen werken.

(T1 / I) – uitleggen hoe mensen hoger of lager kunnen komen op de maatschappelijke ladder.

(T2 / I) – voorbeelden geven van verschillen tussen groepen mensen en uitleggen waarom die er zijn.

(T2 / I) – uitleggen welke belangen mensen hebben in de samenleving en hoe dat tot conflicten kan leiden.

Begrippen uit deze les

• Werk
• Basisbehoefte
• Maatschappelijke ladder
• Sociale ongelijkheid

• Pyramide van Maslow

Welke beroepen worden er allemaal genoemd in het filmpje?

Heb jij een bijbaantje?

En zo ja, welk werk doe je en waarom?
Zo niet, wat lijkt jou een leuke bijbaan en waarom?

Waarom werken?

We gaan deze les kijken waarom het belangrijk is om te werken.

In de andere lessen kijken we ook wat de overheid met werken te maken heeft en hoe jij aan werk of een stageplek kunt komen. 

Eerst kijken we naar een filmpje over de pyramide van Maslow.

werken

Een ander woord voor werken is arbeid. Het is wat jij doet of moet doen tegen betaling (of een andere beloning).

Tekst gesproken

pyramide van Maslow

De pyramide van Maslow is een pyramide die de behoeften van de mens in een volgorde zet.

Wat is de pyramide van Maslow?

De pyramide van Maslow laat zien waarom mensen werken en wat ze nodig hebben om gelukkig te zijn. Mensen hebben eerst kleding, schoon water en eten nodig (basisbehoeften), daarna veiligheid tegen bijvoorbeeld een storm, dan goed contact met andere mensen, verder willen mensen graag dat andere mensen hen waarderen (status) en tenslotte willen mensen zich ontwikkelen.

Basisbehoeften

Basisbehoeften zijn de dingen die mensen nodig hebben om te overleven of gelukkig te kunnen leven.

Tekst gesproken

Status

Jouw status vertelt hoe hoog of laag je in de maatschappij staat. Een ander woord is aanzien, oftewel of mensen naar jou opkijken.

Waarom denk jij dat deze mensen zo blij zijn dat ze naar Dubai mogen?

Wat is sociale ongelijkheid?

Helaas is er in alle samenlevingen sprake van sociale ongelijkheid. Dit betekent dat sommige mensen meer status hebben, welvarender zijn en meer kansen krijgen dan andere mensen.

In sommige landen is meer sociale ongelijkheid dan in andere landen. 

Sociale ongelijkheid

Sociale ongelijkheid is de ongelijkheid in hoe de welvaart (rijkdom) verdeeld is in een land.

Tekst gesproken

Status

Jouw status vertelt hoe hoog of laag je in de maatschappij staat. Een ander woord is aanzien, oftewel of mensen naar jou opkijken.

Kansen

Een ander woord  voor kansen is mogelijkheden. 

Een kans kun je aanpakken zodat je verder komt in het leven.

Welvaart

Welvaart vertelt of mensen voldoende geld hebben om hun belangrijkste behoeften te kunnen vervullen

Bekijk de kaart in de les samen met de leerlingen en stel ze vragen als:

In welke landen is de sociale ongelijkheid het grootst?

In welke landen is de sociale ongelijkheid het kleinst?

Van welke landen zijn er geen gegevens en waarom?

Zijn de gegevens van alle landen helemaal juist? Waarom wel of niet?

eattherichtextformat.github.io

Hoe zit het met Nederland?

In Nederland gaat het gelukkig een stuk beter met het verkleinen van sociale ongelijkheid maar ook hier krijgt helaas niet iedereen evenveel kansen. Hoe kan dit?

Kijk naar het volgende filmpje over de (on)gelijkheid, de maatschappelijke ladder en sociale mobiliteit in Nederland.

maatschappelijke ladder

Dit is de indeling van mensen hun maatschappelijke positie, dit wordt bepaald door macht, status en inkomen. 

Zo staan bovenaan de maatschappelijke ladder beroepen als artsen, advocaten en directeuren, terwijl meer onderaan de maatschappelijke ladder beroepen staan als vakkenvullers, schoonmakers en vuilnismannen.

Tekst gesproken

sociale mobiliteit

Sociale mobilteit is het stijgen of dalen op de maatschappelijke ladder. Een persoon kan dus beginnen als een vakkenvuller (met weinig status en inkomen) maar jaren later de eigenaar van een supermarktketen zijn (met veel status en inkomen).

01:09

Welke rijke mensen in
Nederland ken jij?

01:09

Hoe kun je stijgen op de maatschappelijke ladder? Er zijn twee antwoorden goed.

1. Door een goede opleiding te volgen
2. Door al je geld uit geven aan eten
3. Door een succesvolle influencer te worden
4. Door voor altijd vakkenvuller te blijven

Docent

Verpleegkundige

Directeur groot bedrijf

Rapper

Beveiliger

Rechter

Klimaatinfluencer

Vakkenvuller

Vind jij dat een rechter op de 1e plek thuishoort? Waarom wel/niet?

Vind jij dat een vakkenvuller onderaan de ladder hoort? Waarom wel/niet?

Hoe kun jij stijgen op de maatschappelijke ladder?

Een goede opleiding, een mooi beroep, veel status en een hoog inkomen.

Dit noem je sociale mobiliteit.

maatschappelijke ladder

Dit is de indeling van mensen hun maatschappelijke positie, deze wordt bepaald door macht, status en inkomen. 

Zo staan bovenaan de maatschappelijke ladder beroepen als artsen, advocaten en directeuren, terwijl meer onderaan de maatschappelijke ladder beroepen staan als vakkenvullers, schoonmakers en vuilnismannen.

Tekst gesproken

Opdracht maatschappelijke ladder

• Max. 2 personen per groep.
• Maak het werkblad
• Bespreek je antwoorden met je groepje en schrijf op wat je met elkaar bespreekt.

In groepen van max. 4 personen bij elkaar laten zitten. Werkblad uitdelen en de leerlingen aan de hand van de vragen het maatschappelijk probleem laten analyseren.

Eventueel uitleg van het woord analyse.

Na 10 minuten zelfstandig werken het werkblad met de leerlingen nabespreken.

Hoe heet het model waarin je kunt zien waarom mensen werken?

1. De cirkel van Archimedes
2. De pyramide van Maslow
3. De stelling van Pythagoras
4. De pyramide van Cheops

De eerste stap in de Pyramide van Maslow zijn de basis behoeften zoals eten, drinken, slapen, etc.

1. Juist
2. Onjuist

In de Pyramide van Maslow staat "voor je plezier" een schildercursus volgen, onderaan de pyramide.

1. Waar
2. Onwaar

Wat is sociale ongelijkheid?

1. Groepen mensen die hun rijkdom niet delen
2. Groepen mensen die te lui zijn om te werken
3. Ongelijkheid in hoe de welvaart verdeeld is in een land
4. Ongelijkheid in hoe mensen wonen

Staat het beroep tandarts hoog of laag op de maatschappelijke ladder?

1. Hoog
2. Laag

Het stijgen en dalen op de maatschappelijke ladder noemen we ...

1. Sociale mobiliteit
2. Sociale stilstand

Begrippen uit deze les

• Werk
• Basisbehoefte
• Maatschappelijke ladder
• Sociale ongelijkheid

• Pyramide van Maslow

Schrijf 3 dingen op die je
deze les hebt geleerd.

Stel 1 vraag over de lesstof die je niet goed hebt begrepen.