Personages, ruimte en tijd in verhalen

• newEditor

Leerdoel

Aan het eind van de les kun je uitleggen wat personages, ruimte, tijd en perspectief in een verhaal zijn. Je kunt verschillende soorten personages en manieren van beschrijven herkennen.

Wat is een personage?

Een personage is een persoon die in een verhaal voorkomt. Sommige zijn belangrijker dan andere.

De hoofdpersoon

De hoofdpersoon is het belangrijkste personage. Het verhaal draait om hem of haar.

Bijpersonen

Bijpersonen zijn de anderen in het verhaal. Ze helpen de hoofdpersoon of werken tegen.

Hoe beschrijf je het uiterlijk?

Het uiterlijk van een personage kun je leren door: 1. Wat de schrijver schrijft. 2. Wat het personage zelf zegt. 3. Wat anderen over hem/haar zeggen.

Voorbeeld uiterlijk

"Ik droeg die dag een blauwe broek met een geel shirt." Of: "Voor die prachtige blonde haren en haar groene ogen."

Wat is het innerlijk?

Het innerlijk geeft aan hoe een personage denkt en voelt. Je leert het kennen via gedrag en gedachten.

Vergelijk: uiterlijk en innerlijk

Het innerlijk zegt meer over een persoon dan alleen hoe iemand eruitziet.

Hoe leer je het karakter kennen?

Door de beschrijving van de schrijver, via wat andere personages zeggen en door het gedrag van het personage.

Wat is perspectief?

Perspectief betekent: vanuit welk oogpunt je het verhaal meekrijgt, bijvoorbeeld vanuit de hoofdpersoon.

Soorten perspectief

Je leest alles door de ogen van 'ik'. Je weet alleen wat deze persoon beleeft en denkt.

Je volgt één persoon, maar het verhaal is niet in de ik-vorm geschreven.

Hij/zij-perspectief

Ik-perspectief

Alwetende verteller

De verteller weet alles, kan wisselen van hoofdpersoon en vertelt wat iedereen denkt.

Wat is ruimte?

De ruimte is de plaats of locatie waar het verhaal zich afspeelt. Dit kan echt zijn of verzonnen.

Sfeer door ruimte

De ruimte kan de sfeer van het verhaal bepalen. Bijvoorbeeld een donker bos of een zonnig strand.

Wat is tijd in een verhaal?

Tijd betekent: wanneer speelt het verhaal? Is dat nu, vroeger of later? En over hoeveel tijd gaat het?

Soorten tijd

Historische tijd

Vertelde tijd

In welke tijd speelt het verhaal zich af? Bijvoorbeeld: de middeleeuwen, 2023 of de toekomst.

De tijd die het verhaal beslaat, zoals één dag, een week of vele jaren.

Chronologisch en niet-chronologisch

Chronologisch betekent: het verhaal wordt in volgorde verteld. Niet-chronologisch: de schrijver springt in de tijd.

Flashback & flashforward

Een flashback is een stuk terug in de tijd. Een flashforward is juist een stukje in de toekomst.

Waarom zijn deze elementen belangrijk?

Zij zorgen ervoor dat een verhaal spannend, duidelijk en herkenbaar wordt.

Wat doet het met de lezer?

Door personages, ruimte en tijd kun je je beter inleven in het verhaal.

Reflectie: jouw mening

Welk fragment uit een verhaal vind jij het leukst? Leg uit waarom en gebruik minstens drie beoordelingswoorden uit de lijst.