§1.2 Bewegende aardkorst in Nederland

Waarom smelt dit stenen beeld?

Silfra, IJsland

1 / 12
volgende
Slide 1: Slide
newEditorAardrijkskundeMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 2

In deze les zitten 12 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Waarom smelt dit stenen beeld?

Silfra, IJsland

Wat gaan we doen deze les

  • Terugblik (3 vragen)

  • Leerdoelen

  • Uitleg

  • Oefentoets (5 vragen)

  • Zelfstandig werken

Even terugkijken

3 vragen over vorige paragraaf

Een gebied dat lager ligt dan 200 meter en weinig hoogteverschil heeft, noem je een...

A

middelgebergte

B

heuvelland

C

laagvlakte

D

hooggebergte

Wat is het belangrijkste verschil tussen een jong gebergte en een oud gebergte?

A

een jong gebergte ligt altijd in Europa, een oud gebergte in Amerika

B

een jong gebergte heeft scherpe, hoge toppen; een oud gebergte is afgesleten en minder hoog

C

een oud gebergte is ontstaan door vulkanen, een jong gebergte door platen die botsen

D

er is geen verschil, alleen de naam is anders

De Schotse Hooglanden zijn een voorbeeld van een oud gebergte, de Alpen van een jong gebergte. Wat verklaart dit verschil?

A

de Alpen hebben meer regen gehad

B

de botsing van platen bij de Schotse Hooglanden is veel langer geleden dan bij de Alpen

C

de Schotse Hooglanden liggen dichter bij zee

D

de Alpen zijn kunstmatig aangelegd

Leerdoelen

Na deze les weet je:

  • hoe verwering invloed heeft op reliëf in het landschap

  • het verschil tussen mechanische verwering en chemische verwering

Gesteente barst in stukken door druk, bijvoorbeeld van boomwortels, of van water dat in een scheur bevriest en uitzet. De steen zelf verandert niet van samenstelling, hij breekt alleen.


Noteer in je schrift:

  • mechanische verwering → gesteente breekt af → oorzaken: vorst, wortels, temperatuurwisseling → afgebrokkeld gesteente = puinhelling

mechanische verwering

chemische verwering

het gesteente lost letterlijk op door een zuur. Regenwater is van nature licht zuur — zo lost het langzaam kalksteen op en ontstaan er grotten. Het beeld van slide 1 is op dezelfde manier aangetast door (zure) regen en lucht."


Noteer in je schrift:

  • chemische verwering → gesteente lost op / verandert van samenstelling → oorzaak: (zuur) water → voorbeeld: grotten in kalksteen

Waarom ontstaan er grotten bij kalksteen

A

Door water wat het steen meeneemt

B

door de mens

C

Door zuur water lost het steen op

D

Door plantenwortels die scheuren creëren

jong versus oud gebergte

Een jong gebergte zoals de Himalaya is nog maar kort blootgesteld aan het weer: puntige toppen, veel reliëf. Een oud gebergte zoals de Appalachen is al miljoenen jaren aan het verweren: ronde, minder scherpe vormen en minder hoogteverschil.


Noteer in je schrift:

  • jong gebergte = puntig, weinig verwering geweest · oud gebergte = rond, veel verwering geweest → hoe meer verwering, hoe minder reliëf

Voorwaarden zelfstandig werken:


  • Je blijft zitten op je plek en praat op fluisterniveau.

  • Je werkt alleen met je eigen duo, niet met anderen.

  • Je lost problemen rustig op, ik help pas als jij het eerst zelf hebt geprobeerd / onderzocht.




Aan de slag

Huiswerk:
1 t/m 4

.