Waarom smelt dit stenen beeld?
Silfra, IJsland
Waarom smelt dit stenen beeld?
Silfra, IJsland
Wat gaan we doen deze les
Terugblik (3 vragen)
Leerdoelen
Uitleg
Oefentoets (5 vragen)
Zelfstandig werken
Even terugkijken
3 vragen over vorige paragraaf
Een gebied dat lager ligt dan 200 meter en weinig hoogteverschil heeft, noem je een...
middelgebergte
heuvelland
laagvlakte
hooggebergte
Wat is het belangrijkste verschil tussen een jong gebergte en een oud gebergte?
een jong gebergte ligt altijd in Europa, een oud gebergte in Amerika
een jong gebergte heeft scherpe, hoge toppen; een oud gebergte is afgesleten en minder hoog
een oud gebergte is ontstaan door vulkanen, een jong gebergte door platen die botsen
er is geen verschil, alleen de naam is anders
De Schotse Hooglanden zijn een voorbeeld van een oud gebergte, de Alpen van een jong gebergte. Wat verklaart dit verschil?
de Alpen hebben meer regen gehad
de botsing van platen bij de Schotse Hooglanden is veel langer geleden dan bij de Alpen
de Schotse Hooglanden liggen dichter bij zee
de Alpen zijn kunstmatig aangelegd
Leerdoelen
Na deze les weet je:
hoe verwering invloed heeft op reliëf in het landschap
het verschil tussen mechanische verwering en chemische verwering
Gesteente barst in stukken door druk, bijvoorbeeld van boomwortels, of van water dat in een scheur bevriest en uitzet. De steen zelf verandert niet van samenstelling, hij breekt alleen.
Noteer in je schrift:
mechanische verwering → gesteente breekt af → oorzaken: vorst, wortels, temperatuurwisseling → afgebrokkeld gesteente = puinhelling
mechanische verwering
chemische verwering
het gesteente lost letterlijk op door een zuur. Regenwater is van nature licht zuur — zo lost het langzaam kalksteen op en ontstaan er grotten. Het beeld van slide 1 is op dezelfde manier aangetast door (zure) regen en lucht."
Noteer in je schrift:
chemische verwering → gesteente lost op / verandert van samenstelling → oorzaak: (zuur) water → voorbeeld: grotten in kalksteen
Waarom ontstaan er grotten bij kalksteen
Door water wat het steen meeneemt
door de mens
Door zuur water lost het steen op
Door plantenwortels die scheuren creëren
jong versus oud gebergte
Een jong gebergte zoals de Himalaya is nog maar kort blootgesteld aan het weer: puntige toppen, veel reliëf. Een oud gebergte zoals de Appalachen is al miljoenen jaren aan het verweren: ronde, minder scherpe vormen en minder hoogteverschil.
Noteer in je schrift:
jong gebergte = puntig, weinig verwering geweest · oud gebergte = rond, veel verwering geweest → hoe meer verwering, hoe minder reliëf
Voorwaarden zelfstandig werken:
Je blijft zitten op je plek en praat op fluisterniveau.
Je werkt alleen met je eigen duo, niet met anderen.
Je lost problemen rustig op, ik help pas als jij het eerst zelf hebt geprobeerd / onderzocht.
Aan de slag
Huiswerk:
1 t/m 4
.