Zuurstoftoediening en tracheostoma in de zorg

• newEditor
• Verzorgende
• MBO
• Studiejaar 2

Zuurstoftoediening en tracheostoma in de zorg

Wat weet je al over zuurstoftoediening en tracheostoma's?

Leerdoel van deze les

Aan het einde van de les kun je uitleggen wat zuurstoftoediening en een tracheostoma zijn, redenen en complicaties benoemen, manieren van toediening uitleggen, en de zorg en begeleiding rondom deze handelingen uitvoeren.

Introductie: het belang van zuurstof

Zuurstof is levensnoodzakelijk. Sommige zorgvragers hebben extra zuurstof nodig om goed te kunnen ademen of herstellen.

Wat kan een reden zijn voor zuurstoftoediening?

A

Bij hoofdpijn.

B

Bij longziekten zoals astma.

C

Bij allergieën.

D

Voor huidverzorging.

Zuurstof: waarom is het nodig?

Sommige zorgvragers krijgen te weinig zuurstof binnen via normale ademhaling.

Oorzaken kunnen zijn longaandoeningen, hartproblemen of acute benauwdheid.

Aandachtspunten bij zuurstoftoediening

Let op juiste dosering, bevochtiging bij hoge concentraties, en controleer regelmatig de huid en het comfort van de zorgvrager.

Toedienen van zuurstof: stappen

- Controleer het voorschrift - Kies juiste hulpmiddel en bron - Monitor ademhaling, saturatie en bewustzijn - Observeer op complicaties - Documenteer handelingen

Zuurstofbronnen en hulpmiddelen

- Zuurstoffles - Zuurstofconcentrator - Zuurstofwandcontact (ziekenhuis)

Bronnen

- Neusbril - Zuurstofmasker - Tracheostomamasker

Hulpmiddelen

Complicaties zuurstoftoediening

- Droge slijmvliezen - Neusbloedingen - Koolstofdioxide stapeling (COPD)

Fysiek

Psychosociaal

- Angst voor het zuurstofapparaat - Sociaal isolement door slangen/maskers - Stigma of schaamte

Anatomie van de hals

De hals bevat belangrijke structuren zoals de luchtpijp (trachea), slokdarm, bloedvaten en zenuwen. De trachea loopt aan de voorkant van de hals en is essentieel voor de ademhaling.

Wat is een tracheostoma?

Een tracheostoma is een kunstmatige opening in de voorzijde van de hals die direct naar de luchtpijp leidt. Hierin wordt meestal een tracheacanule geplaatst.

Redenen voor een tracheostoma

Een tracheostoma wordt aangelegd bij luchtwegproblemen, langdurige beademing of obstructies. Ook bij bepaalde operaties aan hoofd en hals kan een tracheostoma nodig zijn.

Hoe ondersteun je psychosociaal?

Leg duidelijk uit wat je doet, toon begrip voor angsten en help de zorgvrager zich comfortabel te voelen met zuurstofhulpmiddelen.

Redenen voor tracheotomie/tracheostoma

Chronische situaties

- Langdurige beademing - Tumoren - Neurologische aandoeningen

Acute situaties

- Obstructie bovenste luchtweg - Traumata - Plotselinge ademstilstand

Verzorging van een tracheostoma

- Inspecteer dagelijks de huid rondom het stoma - Reinig het stoma met steriele gazen - Vervang verband en fixatie indien nodig - Let op tekenen van infectie of irritatie

Jouw taken als verzorgende

Uitvoeren van dagelijkse verzorging rond het stoma, observeren op complicaties, ondersteunen bij psychosociale problemen en rapporteren.

Aandachtspunten bij verzorging

Observatie

Hygiëne

- Controleer op roodheid en zwelling - Let op slijmproductie - Signaleer afwijkingen direct

- Gebruik schone handschoenen - Werk schoon waar nodig - Vermijd loszittende materialen

Psychosociale begeleiding bij tracheostoma

Wees alert op gevoelens van angst, schaamte of verlies van zelfredzaamheid. Ondersteun communicatie en stimuleer zelfstandigheid waar mogelijk.

Complicaties bij tracheostoma

- Infectie - Bloeding - Verstopping door slijm - Huidirritatie/drukplekken

Herkennen en ingrijpen bij complicaties

Herken snel signalen van verstopping, bloedingen of infectie. Meld direct aan de verpleegkundige of arts en volg bestaande protocollen.

Sputumkweek: waarom en hoe?

Sputummonsters worden afgenomen om infecties op te sporen. Werk hygiënisch en volg instructies van het protocol.

Samenvatting en reflectie

Je hebt geleerd over zuurstoftoediening, indicaties, hulpmiddelen, tracheostoma's, zorg, complicaties en psychosociale begeleiding. Stel nu je vragen of deel ervaringen!

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.