samenvatting 1&2 GS
Learning objective
samenvatting 1&2 GS
Learning objective
Veel mensen begonnen kritiek te geven naar de kerk waarom begon dat
omdat ze joods waren
gewoon
ze waren heel erg rijk en machtig
monniken en nonnen leefden in grote luxe en niet in armoede, zoals Jezus
hoe bestreed de kerk dat?
ze accepteerden het gewoon en leefden in vrede
de paus richte een inquisitie en Die moest mensen met een andere mening over het geloof opsporen en ondervragen
ze gingen luisteren naar de kritiek
de paus zij hou jullie bekken en de ketters werden bang
In de 16e eeuw groeide de kritiek op de kerk. Waarom kwam dat ?
omdat meer mensen geboren waren
het misbruik van geestelijken van hun macht zoals aflaatbrieven
door de invloed van humanisme
minder katholieken
Wat deed de duitse monnik Maarten Luther?
mensen vermoorden die kritiek hadden tegen de kerk
Hij vond dat veel geestelijken en gelovigen zich niet gedroegen zoals God het volgens de Bijbel wilde. Wat niet in de Bijbel stond, moest worden afgeschaft
In 1517 maakte hij een lijst van alle fouten in de kerk
Luther wilde de organisatie en de leer van de kerk sterk veranderen. We noemen hem daarom een hervormer. Een andere belangrijke hervormer was de Frans-Zwitserse geleerde Johannes Calvijn. Calvijn
de kerk viel uiteen en de paus was woedend wat waren de grootste veranderingen van beide partijen?
bij de katholieken bleef het wel hetzelfde en bleven trouw aan de paus
dat protestanten voor de paus waren en de katholieken niet
er kwamen protestanten die hadden geen paus of heiligen en als je wat fouts deed moest je praten met god niet met een priester de kerken van de protestanten waren ook meer sober ze hadden dominees
dat ja dat
Waarom wilde Karel V een centraal bestuur invoeren in de nederlanden?
voor een centraal feestje
omdat hij adel meer macht wou geven
omdat elke gewest eigen regels had en dat was onhandig
omdat hij dat gewoon wou
waarom waren mensen boos op filips I I
hij was veels te lief
hij wilde koning van frankrijk worden
hij was heel streng tegen protestanten en mensen waren tegen vaste belastingen en ze wouden geen centraal bestuur
hi bouwde veel protestanse kerken
wat was de smeekschrift van 1566?
Daarin vroegen ze officieel om afschaffing van de inquisitie en minder strenge straffen voor protestantse ketters
voor eten
een liefdes brief voor verkering naar de paus
ik wordt lui dit is echt veel
Wat was de beeldenstorm?
Een protest waarbij beelden in kerken werden vernield
feestdag
een storm die beelden verwoeste
de beeld van de storm
Waarom waren veel Nederlanders boos op de hertog van Alva?
hij liet deelnemers aan de beeldenstorm heel erg straffen
hij voerde meer belastingen in
hij gaf protestanse meer vrijheid
hij bouwde een paleis in den briel
Wat deden de watergeuzen in de strijd tegen spanje?
Ze voerden snelle aanvallen vanaf de zee
ze veroverden den briel
ze hielpen de spaanse koning
ze staken dijken door om gebieden onder water te zetten
Wat waren de gevolgen van de opstand in de nederlanden?
de nederlanden vielen in 2 delen uiteen
de zuidelijke nederlanden bleven spaans
w.v.o werd koning van spanje
de noordelike nederlanden werden onafhankelijk
wat maakte het spaanse leger minder sterk dan het leek?
ze vochten met huurlingen die soms gingen plunderen
ze hadden oorlog met meerdere landen tegelijk
ze hadden geen wapens
ze waren bang voor w.v.o
wat veranderde er toen de republiek werd uitgeroepen in 1588?
de nederlanden hadden geen koning meer
filips ll werd opnieuw koning
de gewesten kregen de hoogste macht
spanje erkende meteen de republiek
Wat was bijzonder aan het bestuur van de republiek ?
alleen de steden hadden macht
er was een centrale koning die alles besliste
beslissingen over oorlog en vrede werden samen genomen in de staten generaal
Elke gewest behield zijn eigen wetten en rechtspraak
Wat veranderde er in de godsdienst in de republiek?
iedereen mocht geloven wat ze wilden zolang het binnenshuis was
alleen calvinisten mochten bestuursfuncies hebben
alleen katholieken mochten openbare kerkdiensten doen
de katholieke kerkorganisatie werd verboden
Waarom werd republiek na 1588 sterker in de strijd tegen spanje?
filip ll gaf vrijwilig zijn leger op
de republiek kreeg hulp van frankrijk en engeland
de handel en nijverheid gingen goed dus er was veel geld voor huurlingen
Spanje voerde meerdere oorlogen tegelijk en had gelproblemen gekregen
H2 Waarom groeide de handel in holland in 1600
antwerpse kooplui vluchtten naar holland
holland kreeg extra kennis en arbeidskracht
de voc werd opgericht
de republiek kreeg een koning
Wat is handelskapitalisme?
een economie waarin winst maken door handel centraal staat
een systeem waarin boeren het meeste geld verdienen
een economie waarin producten eerst worden opgeslagen voor hogere winst
een economie waarin het maken van producten minder belangerijk is
wat is een stapelmarkt?
een plek waar producten worden opgeslagen voor later verkoop
een manier om winst te maken door te verkopen bij schaarste
een markt waar producten direct van maker naar gebruiker gaan
een markt waar alleen voedsel wordt verkoopt
Wat was de VOC
een handelsbedrijf met een monopolie op Azië
een compagnie die oorlog mocht voeren in Azië
een organisatie die alleen in europa handelde
een groep boeren
Wat deed de WIC
handelde met amerika en west-afrika
Organiseerde kaapvaart tegen vijanden
verkocht wapens aan de VOC
had meer succes dan de VOC
Wat was de driehoekshandel
Handel tussen west-afrika,amerika en europa
handel in spanje en nederland
handel tussen drie steden in nederland
Handel waarbij mensen als slaven werden verhandeld
Wat was kenmerkend aan slavernij op plantages?
Slaven waren wettelijk bezit, zoals huisdieren
slaven werden zwaar gestraft bij ongehoorzaamheid
slaven mochten hun eigen werk kiezen
slaven kregen een deel van de winst
wie profiteerden het meest van de welvaart in de gouden eeuw
rijke handelsfamilies
loonarbieders
winkeliers en ambachtslieden
armen zonder werk en filips ll
Wat was kenmerkend voor de armen in de republiek?
Ze kregen soms soms hulp van de kerk of rijke handelaren
ze werden opgevangen
ze hadden veel politieke macht?;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;
A