Helpende plus
Helpende plus
Wat weet je nog van de vorige les?
minute
second
Lesdoelen
Aan het einde van deze les kan de student:
Observatiegegevens verzamelen en uitleggen: meten van pols, temperatuur (axillair, oraal en oor), bewustzijn en ademhaling/basiskennis observeren, hartslag, temperatuur, ademhaling, bewustzijn.
Observeren
Je kijkt hoe een cliënt zich gedraagt en hoe het met hem gaat.
Werkwijzen:
Beschrijvende observatie: Alles wat je ziet (nadeel, dit is subjectief)
Observatieschema: tellen
Beoordelingsschaal/vragenlijst (bv. pijnscorelijst)
Wat kun je observeren in de zorg?
Mevrouw de Vries heeft koorts, ze heeft een lichaamstemperatuur van 38,5 graden. Is dit objectieve of een subjectieve beschrijving?
Objectief
Subjectief
allebei
weet ik nog niet
Ik heb het vermoeden dat Erik zijn medicijnen niet inneemt. Is dit een objectieve of subjectieve omschrijving?
Objectief
Subjectief
allebei
weet ik nog niet
Vitale functies
Lichaamsfuncties om de mens in leven te houden:
Ademhaling
Circulatie (hartslag en bloeddruk)
Temperatuur
Bewustzijn
Ademhaling
Je ademt zuurstof in en kooldioxide uit via de luchtwegen;
De luchtwegen: Neus en mondholte, keelholte, strottenhoofd, luchtpijp, twee hoofdbronchiën, longen, kleine bronchiën en longblaasjes.
Observeren ademhaling
Snelheid meten (per minuut)
Diepte en gelijkmatigheid bekijken
Ritme (pauzes)
Kijk ook naar het gelaat en huidskleur van cliënt
Je observeert de ademhaling altijd zonder dat de cliënt dit weet!!
Ademfrequentie
Volwassenen: 15-17*
Tieners: 12-20
Kinderen van twee tot twaalf jaar: 20-30
Zuigelingen: 30-50.
Het hart
Het hart pompt bloed rond in het lichaam.
In het bloed zitten voedingsstoffen en zuurstof voor de organen en spieren.
het hart
De bloedsomloop
De hartslag
Waarnemen bij:
de slaap
de hals
de pols (meestal)
de lies
Tel per minuut en nooit met je eigen duim!!
Tellen van de hartslag
Frequentie (aantal slagen per minuut)
Ritme (tussenpozen, regelmatig/onregelmatig)
kracht (sterk?)
Zoek het protocol op vilansprotocollen
Frequentie
Het gemiddelde aantal hartslagen per minuut is bij:
baby’s: 120 - 140
kinderen: 90 - 110
volwassenen: 60 - 100.
in rust.
De bloeddruk
De bloeddruk is de kracht waarmee het bloed tegen de wand van een slagader drukt.
De bovendruk is de hoogste waarde van het bloeddruk meten
(hart trekt samen)
De onderdruk is de laagste waarde van het bloeddruk meten.
(hart ontspant)
Normale bloeddruk= 120/80 mmHg
te hoog= 145/90 mmHg
bij 60+ mag de bloeddruk wat hoger zijn.
Wat doe je als je een afwijkende bloeddruk meet?
lichaamstemperatuur
Normaal waarde = 36 tot 37,5 graden Celsius
Onderkoeling is een te lage temperatuur. Spieren gaan trillen, kippenvel
Koorts is een te hoge temperatuur: zweten, hart gaat sneller kloppen
afwijking is vaak een infectie
koorts
37,5 = verhoging
38= koorts
Doen:
Zoek op uit welke 3 stadia koorts bestaat!
Koudestadium
Het lichaam gaat aan het werk om temperatuur te verhogen.
Rillen-klappertanden-kippenvel zijn symptomen die daarbij horen.
Extra controle bij cliënt, deze kan verward raken door de koorts
Warmtestadium
De benodigde temperatuur is bereikt, lichaam maakt warmte aan en staat het ook warmte af.
Warmte en koud wisselen elkaar af en cliënt voelt zich ziek.
Hoofdpijn-spierpijn-gebrek aan eetlust-misselijkheid.
Extra controle cliënt
Let op vochtinname!
Transpiratiestadium
Lichaamstemperatuur gaat omlaag naar de normale waarde.
Rode kleur-zweet veel-dorst.
Zweten heeft een functie, warmte kan het lichaam uit.
Verwijder extra dekens en trek droge kleren aan.
Voorkom afkoeling of tocht
Neem voldoende rust
Meten van de lichaamstemperatuur
Rectaal (anus)
Tympaan (oor)
Sublinguaal/oraal (onder de tong)
Axillair (onder de oksel)
Voorhoofd
Noteer altijd hoe je hebt gemeten!
Welke is het meest nauwkeurig?
Welke is snel?
Tympaan (oor)
Nauwkeurig
Minder nauwkeurig wanneer iemand
op het oor heeft gelegen
veel oorsmeer heeft
Voorhoofd
De lichaamstemperatuur wordt gemeten, door te meten hoeveel infraroodstraling iemand zijn voorhoofd uitstraalt
Is het snelst!
Rectaal
Meest nauwkeurige methode om temperatuur op te meten.
Let op ligging cliënt, linker zijde
Het bewustzijn
Hoe reageert iemand?
AVPU methode:
A= Alert (bewust van omgeving en tijd)
V= verbal (reageert op aanspreken maar niet op omgeving)
P=pain (reactie alleen op pijnprikkels)
U=unresponsive (bewusteloos, reageert niet)
welke vitale functies ken je nog?
Hoe groot is je hart?
welk onderdelen van het hart ken je?
waar meet je de hartslag?
welke temperatuur is koorts?
wat is de meest betrouwbare manier om de temperatuur te meten?
bewustzijn controleren doen we volgens welke methode?
Wat heb jij onthouden?
minute
second
Hoe vond je deze les?
Maken
Lezen en maken van opdrachten hoofdstuk 4: Observaties.
Opdrachten van hoofdstuk 3 zelf nakijken.
Bestuderen hoofdstuk 5 Ziekten.