Les 15 - paragraaf 12

Goedemorgen 2A2

  • Doe je jas uit, tas op de grond

  • Ga rustig zitten, volgens de nieuwe plattegrond

  • Leg je laptop + schrift voor Nederlands + leesboek op tafel


Startopdracht

15 minuten in je leesboek

Vandaag:

Paragraaf 12

15

minute

00

second

1 / 23
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 2

In deze les zitten 23 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Goedemorgen 2A2

  • Doe je jas uit, tas op de grond

  • Ga rustig zitten, volgens de nieuwe plattegrond

  • Leg je laptop + schrift voor Nederlands + leesboek op tafel


Startopdracht

15 minuten in je leesboek

Vandaag:

Paragraaf 12

15

minute

00

second

Terugblik

  • Enkelvoudige zinnen

  • Samengestelde zinnen

  • Hoofd- en bijzinnen

  • Voegwoorden

  • Zelfstandig, koppel- en hulpwerkwoord in een samengestelde zin







Paragraaf 12

Huiswerk nakijken:


Opdracht 1 en 2




Aan de slag!

  • Pak je e-book -> maken:
    opdracht 3 en 4 op blz. 229


Klaar?

  • Verder met lezen of

  • Alvast leren voor de (proef)toets

Heb je een vraag?
Steek je hand omhoog!

Volgende les

do. 1 okt, 2e uur

PROEFTOETS


Materiaal: zorg dat je bij je hebt: ALLEEN JE LEESBOEK



  • Blijf zitten tot

    de bel gaat

  • Schuif je stoel
    netjes aan

Wat kun je na deze paragraaf?

  • Je kunt een zelfstandig werkwoord, koppelwerkwoord en hulpwerkwoord herkennen in samengestelde zinnen



Pak je boek en ga naar blz. 228









ZWW, KWW + HWW

Hoe pak je het aan?

  • Verdeel de samengestelde zin in enkelvoudige zinnen - zet evt. streepjes

  • Stel het gezegde vast: DOET of IS (dus WG of NG)

  • Pas daarna de regels toe van paragraaf 6




In een samengestelde zin

Voegwoorden

Een voegwoord verbindt:

  • twee woorden

  • twee woordgroepen

  • twee zinnen

NS.VGW -> verbindt meestal twee woorden, twee woordengroepen of twee hoofdzinnen
OS.VGW -> verbindt een bijzin met een hoofdzin, of andersom


Check alle voegwoorden in je boek!

Enkelvoudige en samengestelde zinnen

Enkelvoudige zin: een zin met maar 1 pv

Samengestelde zin: een zin met meer dan 1 pv


Hij geeft zijn moeder bloemen

De jongen geeft zijn moeder bloemen, want hij vindt haar aardig

Hoofd- en bijzinnen

Hoofdzin

-> onderwerp en pv staan naast elkaar (er past geen ander zinsdeel tussen)


Hij zwemt in zee.


Bijzin

-> tussen onderwerp en pv kunnen wel andere zinsdelen staan


Hij ziet dat het meisje in zee zwemt




Een samengestelde zin kan bestaan uit:

  • Hoofdzin + hoofdzin

  • Hoofdzin + bijzin





Terugblik

  • Je kunt een bijvoeglijke bepaling in een zin herkennen






Zelfstandig werkwoord / Koppelwerkwoord

  • Zelfstandig werkwoord zegt wat iets of iemand doet (of overkomt) -> hoort dus bij het werkwoordelijk gezegde. Het heeft een duidelijke betekenis.
    ------> Hij bakt graag een cake

  • Koppelwerkwoord -> een werkwoord dat een eigenschap koppelt aan het onderwerp -> hoort dus bij het naamwoordelijk gezegde. Denk ook aan ZWBBLS, dat zijn de koppelwerkwoorden

-----------> Hij is heel aardig (vervoeging van zijn)
-----------> Wij blijven rustig, ondanks de situatie


Schrijf in

je schrift!

Zo herken je het zelfstandig werkwoord en koppelwerkwoord

Als er in een zin maar 1 werkwoord in de zin staat (= pv), kan dat een zelfstandig werkwoord of een koppelwerkwoord zijn

  • Geeft dat ene werkwoord aan dat iets of iemand iets IS? Dan is het een koppelwerkwoord. Denk ook aan ZWBBLS.

Uitzondering 1: als blijft aangeeft dat iets of iemand ergens is

Uitzondering 2: als schijnt 'licht geven' betekent


  • Geeft dat ene werkwoord (de pv) aan dat iets of iemand iets DOET? Dan is het een zelfstandig werkwoord



Hulpwerkwoord

  • Hulpwerkwoorden komen voor in zinnen met meer dan 1 werkwoord. Ze 'helpen' het gezegde te maken.


  • Ook de ZWBBLS-werkwoorden kunnen hulpwerkwoorden zijn


  • In zinnen met meerdere werkwoorden staat het zelfstandig werkwoord of het koppelwerkwoord ergens achter in de zin. Het koppelwerkwoord staat meer aan het begin.

    Hij ging (hww) vissen (zww) met zijn vrienden.

    Je zou (hww) me best wel even kunnen (hww) helpen (zww)
    Ruud is (hww) vroeger een geweldige voetballer geweest (kww)




  • Geeft dat ene werkwoord (de pv) aan dat iets of iemand iets DOET? Dan is het een zelfstandig werkwoord



Hulpwerkwoord

  • Hulpwerkwoorden komen voor in zinnen met meer dan 1 werkwoord. Ze 'helpen' het gezegde te maken.


  • Ook de ZWBBLS-werkwoorden kunnen hulpwerkwoorden zijn


  • In zinnen met meerdere werkwoorden staat het zelfstandig werkwoord of het koppelwerkwoord ergens achter in de zin. Het koppelwerkwoord staat meer aan het begin.

    Hij ging (hww) vissen (zww) met zijn vrienden.

    Je zou (hww) me best wel even kunnen (hww) helpen (zww)
    Ruud is (hww) vroeger een geweldige voetballer geweest (kww)




  • Geeft dat ene werkwoord (de pv) aan dat iets of iemand iets DOET? Dan is het een zelfstandig werkwoord



Wat kun je na deze paragraaf?

  • Je kunt het zelfstandig werkwoord, koppelwerkwoord en hulpwerkwoord in een zin herkennen



Pak je boek en ga naar blz. 216









Naamwoordelijk gezegde

Naamwoordelijk gezegde (is/wordt) Werkwoordelijk gezegde (actie/locatie)


Zijn "Wij zijn blij." "Wij zijn in Amsterdam." (locatie)

Worden "Zij wordt leraar." "De brief wordt geschreven." (actie)

Schijnen "Het schijnt waar." "De lamp schijnt fel." (actie: licht geven)

Blijven "Het blijft koud." "Ik blijf thuis." (locatie/niet weggaan)

Zo herken je het naamwoordelijk gezegde

Stap 1: Stel vast of het onderwerp iets doet of iets is


Stap 2: Als het onderwerp iets is of wordt (dus ng), stel dan de vraag WAT + persoonsvorm + onderwerp + overige werkwoorden


Stap 3: Het antwoord bij stap 2 is het naamwoordelijk gezegde 


Let op: in zinnen met een naamwoordelijk gezegde zit nooit een lijdend voorwerp en meerwerkend voorwerp. Een bijwoordelijke bepaling (reden, plaats, tijd) kan wel! 



Voor boven je bed! 

Het belangrijkste werkwoord in een naamwoordelijk gezegde is altijd een koppelwerkwoord:

  • Zijn

  • Worden

  • Blijven

  • Blijken

  • Lijken

  • Schijnen 


Denk aan ZWBBLS

Wat kun je na deze les?

  • Je kunt bepalen of een zin een werkwoordelijk of een naamwoordelijk gezegde bevat



Pak je boek en ga naar blz. 214









Aan de slag!

  • Pak je boek -> blz. 215

  • Maken: opdracht 1, 2, 3, 4, 5 en 7


Tijd: 10 minuten

Hoe? Individueel

Klaar?

Opdracht 1 en 2

op blz. 215

3

minute

00

second