H1.1 Rekenen met procenten
vaardigheden
H1.1 Rekenen met procenten
vaardigheden
Rekenen met procenten
Verder kun je rekenen met procenten door middel van het rekenen :
Met een formule
Met een kruistabel
Eerst 1% uitrekenen
Manier 1 formule
Formule 1: wanneer je een gedeelte berekend
Deel x 100% = antwoord
Geheel
Formule 2: wanneer je een verandering berekend
Nieuw – Oud x 100% = antwoord
Oud
Procenten en een formule
Stel in een klas zitten 30 leerlingen. 18 meisjes en 12 jongens.
Hoeveel procent van de leerlingen is een jongen :
12 x 100% = 40%
30
Deel x 100% = antwoord
Geheel
Procenten en een formule
Dus stel in een andere klas zitten 24 leerlingen. 9 meisjes en 15 jongens.
Hoeveel procent van de leerlingen is een jongen :
15 x 100% = 62,5%
24
Deel x 100% = antwoord
Geheel
Procenten en een formule
Procentuele verandering : In de klas van 24 leerlingen komen er zes leerlingen bij.
Met hoeveel procent is het aantal leerlingen gestegen ?
30 – 24 x 100% = 25%
24
Nieuw – Oud x 100% = antwoord
Oud
Procenten en een formule
Procentuele verandering : Dus in de klas van 24 leerlingen komen er zes leerlingen bij. Het zijn allemaal meisjes. Er zaten eerst 9 meisjes in de klas.
Met hoeveel procent is het aantal meisjes gestegen ?
15 – 9 x 100% = 66 2/3% 9
Nieuw – Oud x 100% = antwoord Oud
Manier 2 - met een kruistabel / verhoudingstabel
In sommige wiskundeboeken wordt veel gewerkt met verhoudingstabellen (ook wel kruistabel genoemd).
In zo'n verhoudingstabel in de bovenste regel zet je de gegeven getallen. In de onderste regel de procenten.Eén cel blijft leeg. Vervolgens de getallen die diagonaal staan t.o.v. elkaar vermenigvuldigen en dan delen door het overgebleven getal.
Voorbeeld
Karel's salaris stijgt van €1.500 naar €1.580 per maand.
In een tabel zetten:
Berekening
Dus: +5,33% (van 100 naar 105,33)
Let op! --- het getal waarmee je vergelijkt (begint) is 100%
Manier 3 - eerst 1% uitrekenen
Een manier die in ieder geval duidelijk laat zien wat je aan het uitrekenen bent is de 1%-methode.We kunnen deze methode in drie stappen ontleden.
Stap 1: zoek eerst een gegeven waarde en de bijbehorende procenten bij elkaar
Stap 2: reken met deze gegevens uit hoeveel 1% bedraagt
Stap 3: reken het gevraagde gegeven uit.
Rekenen met procenten
Een 4K TV bij de mediamarkt kost € 799. De BTW is 21%
Hoeveel kost de TV zonder BTW?
TV excl. BTW
BTW +
TV inclusief BTW
10021 %
121%
€ 138,67 +(€799 / 121 x 100)
€ 660,33 (€799 / 121 x 100)
€ 799
Rekenen met procenten
Je hebt nu EUR 22 zakgeld per maand. Dat is 10% meer dan vorig jaar.
Hoeveel zakgeld kreeg je vorig jaar?
Vorig jaar zakgeld
Extra zakgeld +
Zakgeld nu
10%+
100%
110%
€ 20 (€22 / 110 x 100)
€ 2 + (€22 / 110 x 10)
€ 22
Afronden
Bij het afronden van hele en decimale getallen, kijk je naar het eerste cijfer dat je niet meer laat staan. De rekenregels zijn:
Afronden
Voorbeelden
Rond het volgende getal af op 2 decimalen :
45,546365
Rond het volgende getal af op 3 decimalen :
45,546365
45,55
45,546
Afronden
Voorbeelden
Rond het volgende getal af op duizendtallen:
3.261.456
Rond het volgende getal af op tientallen :
3.261.456
3.261.460
3.261.000
Afronden bij economie
Bij het vak economie wordt alles afgerond op één cijfer achter de komma. Daar zijn toch ook wat uitzonderingen op:
- Zo ronden we geldbedragen op twee decimalen af.
- Moet je soms naar beneden, soms naar boven afronden buiten de regels om.
- Moet je niet te vroeg of tussentijds afronden
Afronden van geldbedragen
Door winkeliers wordt het eindbedrag bij contante betaling vaak op 0 of 5 eurocent afgerond. Zo wordt € 2,52 naar beneden afgerond op € 2,50. En wordt € 2,53 naar boven afgerond op € 2,55.
Het is gebruikelijk om geldbedragen op te geven in twee cijfers achter de komma:€ 41,60 blijft dus € 41,60. Ongebruikelijk of niet gewenst is € 41,6. In de winkel betaal je immers ook geen € 41,6.
Bijzondere gevallen
Soms kan het zijn dat je naar niet beneden, maar juist naar boven moet afronden.
Stel je een schoolreisje voor met 80 leerlingen en 4 docenten. En er is gegeven dat er niet meer dan 60 personen in een bus mogen. Dan heb je 84 : 60 = 1,4 bussen, dus 2 bussen nodig.
Welk getal rond je af naar beneden als het 6,7 is?
8
5
7
6
Als er 15 peren zijn, hoeveel procent is 3 dan?
25%
20%
10%
15%
Als er 12 bloemen zijn, hoeveel procent is 6 dan?
45%
60%
50%
40%
Wat is de juiste afronding van 3,8 naar het dichtstbijzijnde geheel getal?
5
6
3
4
Wat is het totaalbedrag van een aankoop van €80 exclusief btw met 21% btw erbij?
€100.25
€90.50
€85
€96.80
Hoeveel bedraagt de btw van een factuur van €500 inclusief 21% btw?
€90.25
€86.78
€75.50
€100
Wat is de prijs zonder btw van een product dat €150 inclusief 21% btw kost?
€130
€123.97
€115.25
€140.50
Naar hoeveel bussen rond je af als je 2,3 bussen nodig hebt?
2
3
Answer C
Answer D
Naar welk bedrag rond je af bij de belasting als je 378,99 euro moet betalen
378
379
Answer C
Answer D
H1.2 Rekenen met gemiddelde
vaardigheden
Gemiddelde
Enkelvoudig gemiddelde :
Wanneer alle onderdelen van een reeks even belangrijk zijn, bereken je een enkelvoudig gemiddelde.
Samengesteld gewogen gemiddelde :
Zijn de onderdelen niet even belangrijk, dan moet je een samengesteld gewogen gemiddelde uitrekenen.
Enkelvoudig gemiddelde
Wanneer je een gemiddelde uitrekent, tel je alle waarden bij elkaar op en je deelt dit vervolgens door het aantal waarden.
Stel je hebt voor Engels 5 cijfers gehaald :
Een 4 (SO), een 6 (PW), een 6 (SO), een 8 (PW) en een 6 (SO). Iedere toets telt even zwaar mee. Bereken het gemiddelde.
4 + 6 + 6 + 8 + 6 = 6
5
Samengesteld gewogen gemiddelde
Bij een samengesteld gewogen gemiddelde wordt rekening gehouden met het feit dat de ene waarde belangrijker is dan een andere waarde. Als leerling reken je zo’n samengesteld gewogen gemiddelde uit wanneer je een rapportcijfer uitrekent.
Stel je hebt voor Engels 5 cijfers gehaald :
Een 4 (SO), een 6 (PW), een 6 (SO), een 8 (PW) en een 6 (SO). Ieder SO telt 1 keer mee en ieder PW telt 2 keer mee. Bereken het gemiddelde.
(1 x 4)+(2 x 6)+(1 x 6)+(2 x 8) +(1 x 6) = 6,3
7
Samengesteld gewogen gemiddelde
Formule gewogen gemiddelde:
Hoe bereken je het gewogen gemiddelde van 3, 4 en 5 met respectievelijke gewichten van 2, 3 en 1?
(3+4+5) / 3
(3*2 + 4*3 + 5*1) / (2+3+1)
Hoe bereken je het gewogen gemiddelde van 8 en 12 met respectievelijke gewichten van 3 en 5?
(8*3 + 12*5) / (3+5)
(8+12) / 2
Wat is het enkelvoudig gemiddelde van 5, 8, 12 en 15?
14
18
10
7
Wat is het enkelvoudig gemiddelde van 10 en 20?
18
25
15
12
Hoe verandert het enkelvoudig gemiddelde als je een hoger getal toevoegt aan de reeks?
Het gemiddelde zal toenemen
Het gemiddelde wordt gehalveerd
Het gemiddelde blijft hetzelfde
Het gemiddelde zal afnemen