HOE ZIT EEN TEKST IN ELKAAR? *Tekststructuur – functie – opzoekvragen* Nederlands – 3 vmbo basis/LWT
HOE ZIT EEN TEKST IN ELKAAR? *Tekststructuur – functie – opzoekvragen* Nederlands – 3 vmbo basis/LWT
Deze slide heeft geen instructies
Vandaag
TEKSTSTRUCTUUR
→ hoe is de tekst opgebouwd?
FUNCTIE
→ wat doet dit stukje tekst?
OPZOEKVRAAG
→ waar staat het antwoord?
Bij opzoekvragen:
V – Z – L – A
Deze slide heeft geen instructies
Hoe is de tekst opgebouwd?
probleem – oplossing
De fietsenstalling is vaak vol. Daarom zet de school extra fietsenrekken neer.
oorzaak – gevolg
De bus had vertraging. Daardoor kwam Amir te laat op school.
opsomming
Voor het schoolfeest zijn muziek, eten en versiering nodig.
voordelen – nadelen
Een scooter is snel, maar benzine en onderhoud kosten geld.
Gebruik steeds precies deze vier namen. Houd het tempo hoog en lees elk voorbeeld hardop voor.
Welke structuur hoort bij welke zin?
De kleedkamers zijn vaak vies. De school laat ze daarom vaker schoonmaken.
Voor de stage heb je werkschoenen, een lunch en je telefoon nodig.
probleem – oplossing
oorzaak – gevolg
opsomming
voordelen – nadelen
Deze slide heeft geen instructies
Welke structuur hoort bij welke zin??
Online winkelen is makkelijk, maar je kunt kleding niet eerst passen.
Door een storing werkte de betaalautomaat niet.
probleem – oplossing
oorzaak – gevolg
opsomming
voordelen – nadelen
Deze slide heeft geen instructies
Snelle check: tekststructuur
Omdat het vannacht hard vroor, waren sommige fietspaden glad.
Welke tekststructuur herken je?
probleem – oplossing
opsomming
oorzaak – gevolg
voordelen – nadelen
Deze slide heeft geen instructies
Welke tekststructuur past bij:
De leerling had zijn schrift, lunch en gymspullen bij zich.
opsomming
oorzaak – gevolg
voordelen – nadelen
probleem – oplossing
Sluit aan op de voorbeelden van slide 3. Leerlingen kunnen 'storing' zien als probleem, maar er staat geen oplossing in de zin.
Welke tekststructuur past bij:
Veel leerlingen kunnen hun fiets nergens kwijt. Daarom plaatst de school volgende maand extra fietsenrekken.
opsomming
oorzaak – gevolg
voordelen – nadelen
probleem – oplossing
Sluit aan op de voorbeelden van slide 3. Leerlingen kunnen 'storing' zien als probleem, maar er staat geen oplossing in de zin.
Wat doet dit stukje?
voorbeeld
→ laat zien wat bedoeld wordt
Let op woorden als: bijvoorbeeld, zoals
uitleg
→ maakt iets duidelijker
Let op woorden als: dat betekent, dat wil zeggen, oftewel
reden
→ vertelt waarom
Let op woorden als: omdat, want
conclusie
→ vertelt wat je uiteindelijk kunt zeggen
Let op woorden als: dus, kortom
Een signaalwoord helpt je zoeken, maar kijk ook wat de zin doet.
Noem de voorbeelden mondeling: voorbeeld: 'Sommige snacks bevatten veel suiker, bijvoorbeeld koek en snoep.' uitleg: 'Een deadline is de laatste dag waarop iets klaar moet zijn.' reden: 'Ik neem de fiets omdat dat goedkoper is.' conclusie: 'Dus is voldoende slaap belangrijk.'
Welk woord wijst op een conclusie?
dus
omdat
bijvoorbeeld
dat betekent
Korte check na de functies. Laat daarna eventueel mondeling één leerling uitleggen waarom.
Welk woord wijst op een reden?
dus
omdat
bijvoorbeeld
dat betekent
Korte check na de functies. Laat daarna eventueel mondeling één leerling uitleggen waarom.
Welke functie herken je in deze zin?
'Sommige leerlingen gebruiken bijvoorbeeld oordopjes in de bus of op de fiets.'
reden
voorbeeld
conclusie
uitleg
Deze slide heeft geen instructies
V-Z-L-A
V = lees de vraag
Z = kies een zoekwoord
L = lees rondom de juiste plek
A = geef precies antwoord
Lees niet meteen de hele tekst opnieuw.
Houd de letters steeds hetzelfde. Laat leerlingen de vier letters hardop meezeggen.
Opzoekvraag – samen
Op veel scholen kunnen leerlingen tijdens de pauze iets kopen in de kantine. Sommige scholen verkopen vooral broodjes en fruit. Andere scholen verkopen ook snoep en energiedrank. Steeds meer scholen proberen gezondere producten aan te bieden.
Vraag:
Wat proberen steeds meer scholen in hun kantine te doen?
Laat leerlingen eerst mondeling bepalen: 1 zoekwoord, 2 vindplaats, 3 antwoord. Laat het antwoord nog niet zien.
Check je antwoord
Op veel scholen kunnen leerlingen tijdens de pauze iets kopen in de kantine. Sommige scholen verkopen vooral broodjes en fruit. Andere scholen verkopen ook snoep en energiedrank. Steeds meer scholen proberen gezondere producten aan te bieden.
Vraag: Wat proberen steeds meer scholen in hun kantine te doen?
Zoekwoord: scholen / proberen / kantine
Vindplaats: laatste zin
Antwoord: Ze proberen gezondere producten aan te bieden.
Neem niet meer informatie over dan nodig is.
Deze slide heeft geen instructies
Opzoekvraag – woord staat er niet letterlijk
Steeds meer jongeren nemen een herbruikbare fles mee naar school. Zo hoeven ze minder plastic flesjes te kopen. Ze kunnen de fles de hele dag opnieuw vullen. Dat scheelt afval en vaak ook geld.
Vraag:
Noem één voordeel van een herbruikbare fles.
Benadruk dat het woord 'voordeel' niet letterlijk in de tekst staat. Goede antwoorden: minder plastic afval / het kan geld schelen. Laat antwoorden pas na het zoeken bespreken.
Noem één goed zoekwoord uit de vraag.
Noem één voordeel van een herbruikbare fles.
Verwachte elementen: een zoekwoord zoals scholen, proberen, kantine; vindplaats: laatste zin; antwoord: gezondere producten aanbieden. Gebruik dit als korte tussenstop vóór of na de bespreking.
Wat is een goed kort antwoord op de vraag?
Steeds meer jongeren nemen een herbruikbare fles mee naar school. Zo hoeven ze minder plastic flesjes te kopen. Ze kunnen de fles de hele dag opnieuw vullen. Dat scheelt afval en vaak ook geld.
Vraag:
Noem één voordeel van een herbruikbare fles.
Je zorgt voor minder plastic afval
Jongeren gebruiken vaak een fles.
Je neemt een fles mee naar school
Je koopt plastic flesjes
De vraag was: noem één voordeel. 'Minder afval' is een precies antwoord. De andere opties zijn te breed of geen voordeel.
De schoolbibliotheek heeft verschillende openingstijden. Op maandag sluit de bibliotheek nu om vier uur en op vrijdag om drie uur. Tijdens de toetsweek is de bibliotheek soms tot zes uur open. Vanaf volgende week is de bibliotheek op alle schooldagen tot vijf uur open vanwege de mondelinge examens.
Vraag: Tot hoe laat is de schoolbibliotheek vanaf volgende week open?
tot vier uur
tot drie uur
tot zes uur
tot vijf uur
Extra eindcheck op opzoekvragen, passend bij de docentwens op de laatste contentslide.
Nu zelf oefenen
20 minuten Eindexamensite.nl
Let vooral op:
opzoekvragen
tekststructuur
functie
Bij een fout antwoord:
vraag jezelf af waarom het fout ging.
V – Z – L – A
Als er nog 1 minuut over is, kun je mondeling nog deze korte vraag doen: 'De bibliotheek op school is vanaf volgende week langer open. Leerlingen kunnen er dan ook na de lessen huiswerk maken. De bibliotheek sluit voortaan om vijf uur.' Vraag: 'Tot hoe laat is de schoolbibliotheek vanaf volgende week open?' Antwoord: tot vijf uur.