Hoe zit een tekst in elkaar 2?

HOE ZIT EEN TEKST IN ELKAAR? *Tekststructuur – functie – opzoekvragen* Nederlands – 3 vmbo basis/LWT

1 / 20
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvmbo lwoo, bLeerjaar 3

In deze les zitten 20 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 20 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

HOE ZIT EEN TEKST IN ELKAAR? *Tekststructuur – functie – opzoekvragen* Nederlands – 3 vmbo basis/LWT

Deze slide heeft geen instructies

Vandaag

TEKSTSTRUCTUUR

→ hoe is de tekst opgebouwd?

FUNCTIE

→ wat doet dit stukje tekst?

OPZOEKVRAAG

→ waar staat het antwoord?

Bij opzoekvragen:

V – Z – L – A

Deze slide heeft geen instructies

Hoe is de tekst opgebouwd?

probleem – oplossing

De fietsenstalling is vaak vol. Daarom zet de school extra fietsenrekken neer.

oorzaak – gevolg

De bus had vertraging. Daardoor kwam Amir te laat op school.

opsomming

Voor het schoolfeest zijn muziek, eten en versiering nodig.


voordelen – nadelen

Een scooter is snel, maar benzine en onderhoud kosten geld.

Gebruik steeds precies deze vier namen. Houd het tempo hoog en lees elk voorbeeld hardop voor.

Welke structuur hoort bij welke zin?

De kleedkamers zijn vaak vies. De school laat ze daarom vaker schoonmaken.

Voor de stage heb je werkschoenen, een lunch en je telefoon nodig.

probleem – oplossing

oorzaak – gevolg


opsomming

voordelen – nadelen

Deze slide heeft geen instructies

Welke structuur hoort bij welke zin??

Online winkelen is makkelijk, maar je kunt kleding niet eerst passen.

Door een storing werkte de betaalautomaat niet.

probleem – oplossing

oorzaak – gevolg


opsomming

voordelen – nadelen

Deze slide heeft geen instructies

Snelle check: tekststructuur


Omdat het vannacht hard vroor, waren sommige fietspaden glad.


Welke tekststructuur herken je?

A

probleem – oplossing

B

opsomming

C

oorzaak – gevolg

D

voordelen – nadelen

Deze slide heeft geen instructies

Welke tekststructuur past bij:

De leerling had zijn schrift, lunch en gymspullen bij zich.

A

opsomming

B

oorzaak – gevolg

C

voordelen – nadelen

D

probleem – oplossing

Sluit aan op de voorbeelden van slide 3. Leerlingen kunnen 'storing' zien als probleem, maar er staat geen oplossing in de zin.

Welke tekststructuur past bij:

Veel leerlingen kunnen hun fiets nergens kwijt. Daarom plaatst de school volgende maand extra fietsenrekken.

A

opsomming

B

oorzaak – gevolg

C

voordelen – nadelen

D

probleem – oplossing

Sluit aan op de voorbeelden van slide 3. Leerlingen kunnen 'storing' zien als probleem, maar er staat geen oplossing in de zin.

Wat doet dit stukje?

voorbeeld

→ laat zien wat bedoeld wordt

Let op woorden als: bijvoorbeeld, zoals


uitleg

→ maakt iets duidelijker

Let op woorden als: dat betekent, dat wil zeggen, oftewel


reden

→ vertelt waarom

Let op woorden als: omdat, want


conclusie

→ vertelt wat je uiteindelijk kunt zeggen

Let op woorden als: dus, kortom

Een signaalwoord helpt je zoeken, maar kijk ook wat de zin doet.

Noem de voorbeelden mondeling: voorbeeld: 'Sommige snacks bevatten veel suiker, bijvoorbeeld koek en snoep.' uitleg: 'Een deadline is de laatste dag waarop iets klaar moet zijn.' reden: 'Ik neem de fiets omdat dat goedkoper is.' conclusie: 'Dus is voldoende slaap belangrijk.'

Welk woord wijst op een conclusie?

A

dus

B

omdat

C

bijvoorbeeld

D

dat betekent

Korte check na de functies. Laat daarna eventueel mondeling één leerling uitleggen waarom.

Welk woord wijst op een reden?

A

dus

B

omdat

C

bijvoorbeeld

D

dat betekent

Korte check na de functies. Laat daarna eventueel mondeling één leerling uitleggen waarom.

Welke functie herken je in deze zin?

'Sommige leerlingen gebruiken bijvoorbeeld oordopjes in de bus of op de fiets.'

A

reden

B

voorbeeld

C

conclusie

D

uitleg

Deze slide heeft geen instructies

V-Z-L-A

V = lees de vraag

Z = kies een zoekwoord

L = lees rondom de juiste plek

A = geef precies antwoord


Lees niet meteen de hele tekst opnieuw.

Houd de letters steeds hetzelfde. Laat leerlingen de vier letters hardop meezeggen.

Opzoekvraag – samen

Op veel scholen kunnen leerlingen tijdens de pauze iets kopen in de kantine. Sommige scholen verkopen vooral broodjes en fruit. Andere scholen verkopen ook snoep en energiedrank. Steeds meer scholen proberen gezondere producten aan te bieden.


Vraag:

Wat proberen steeds meer scholen in hun kantine te doen?

Laat leerlingen eerst mondeling bepalen: 1 zoekwoord, 2 vindplaats, 3 antwoord. Laat het antwoord nog niet zien.

Check je antwoord

Op veel scholen kunnen leerlingen tijdens de pauze iets kopen in de kantine. Sommige scholen verkopen vooral broodjes en fruit. Andere scholen verkopen ook snoep en energiedrank. Steeds meer scholen proberen gezondere producten aan te bieden.


Vraag: Wat proberen steeds meer scholen in hun kantine te doen?

Zoekwoord: scholen / proberen / kantine

Vindplaats: laatste zin

Antwoord: Ze proberen gezondere producten aan te bieden.


Neem niet meer informatie over dan nodig is.

Deze slide heeft geen instructies

Opzoekvraag – woord staat er niet letterlijk

Steeds meer jongeren nemen een herbruikbare fles mee naar school. Zo hoeven ze minder plastic flesjes te kopen. Ze kunnen de fles de hele dag opnieuw vullen. Dat scheelt afval en vaak ook geld.


Vraag:

Noem één voordeel van een herbruikbare fles.

Benadruk dat het woord 'voordeel' niet letterlijk in de tekst staat. Goede antwoorden: minder plastic afval / het kan geld schelen. Laat antwoorden pas na het zoeken bespreken.

Noem één goed zoekwoord uit de vraag.

Noem één voordeel van een herbruikbare fles.

Verwachte elementen: een zoekwoord zoals scholen, proberen, kantine; vindplaats: laatste zin; antwoord: gezondere producten aanbieden. Gebruik dit als korte tussenstop vóór of na de bespreking.

Wat is een goed kort antwoord op de vraag?

Steeds meer jongeren nemen een herbruikbare fles mee naar school. Zo hoeven ze minder plastic flesjes te kopen. Ze kunnen de fles de hele dag opnieuw vullen. Dat scheelt afval en vaak ook geld.


Vraag:

Noem één voordeel van een herbruikbare fles.

A

Je zorgt voor minder plastic afval

B

Jongeren gebruiken vaak een fles.

C

Je neemt een fles mee naar school

D

Je koopt plastic flesjes

De vraag was: noem één voordeel. 'Minder afval' is een precies antwoord. De andere opties zijn te breed of geen voordeel.

De schoolbibliotheek heeft verschillende openingstijden. Op maandag sluit de bibliotheek nu om vier uur en op vrijdag om drie uur. Tijdens de toetsweek is de bibliotheek soms tot zes uur open. Vanaf volgende week is de bibliotheek op alle schooldagen tot vijf uur open vanwege de mondelinge examens.


Vraag: Tot hoe laat is de schoolbibliotheek vanaf volgende week open?

A

tot vier uur

B

tot drie uur

C

tot zes uur

D

tot vijf uur

Extra eindcheck op opzoekvragen, passend bij de docentwens op de laatste contentslide.

Nu zelf oefenen

20 minuten Eindexamensite.nl


Let vooral op:

  • opzoekvragen

  • tekststructuur

  • functie


Bij een fout antwoord:

vraag jezelf af waarom het fout ging.


V – Z – L – A

Als er nog 1 minuut over is, kun je mondeling nog deze korte vraag doen: 'De bibliotheek op school is vanaf volgende week langer open. Leerlingen kunnen er dan ook na de lessen huiswerk maken. De bibliotheek sluit voortaan om vijf uur.' Vraag: 'Tot hoe laat is de schoolbibliotheek vanaf volgende week open?' Antwoord: tot vijf uur.