H9.1 Reactiewarmte
H9.1 Reactiewarmte
Open bij de herkenbare context: sommige reacties geven veel warmte af, andere kosten juist energie. Deze les verklaart hoe je dat met tabelwaarden kunt beschrijven en berekenen.
Leerdoelen
Na afloop van deze les kan je:
uitleggen wat vormingswarmte is; (opdracht 1 t/m 4)
de reactiewarmte van een reactie berekenen. (opdracht 5 t/m 11)
De gebruiker gaf meerdere doelen. Voor deze les is één overkoepelend doel gekozen dat het best de andere onderdelen verbindt: om met vermogen te rekenen moeten leerlingen ook weten waarin elektrische energie wordt omgezet en waarvan energieverbruik afhangt.
Vormingswarmte
Bij reacties wordt chemische energie omgezet.
Een reactie kan exotherm of endotherm zijn.
De energie die vrijkomt of nodig is heet reactie-energie of reactiewarmte.
Wet van behoud van energie.
Gebruik de verbranding van acetyleen als voorbeeld van een sterk exotherme reactie met hoge temperatuur.
Vormingswarmte
Bij een exotherme reactie hebben de reactieproducten
minder chemische energie dan de beginstoffen.
Daarom is de reactie-energie negatief: ΔE < 0
Bij een endotherme reactie hebben de reactieproducten
meer chemische energie dan de beginstoffen.
Daarom is de reactie-energie positief: ΔE > 0
Leg het teken goed uit: negatief betekent hier dat energie aan de omgeving wordt afgegeven, niet dat er 'geen energie' is.
Vormingswarmte
De vormingswarmte is de hoeveelheid warmte die vrijkomt of nodig is om één mol van een verbinding te vormen uit niet-ontleedbare stoffen.
De vormingswarmte kan je vinden in je Binas
Binas 57A: anorganische stoffen
Binas 57B: organische stoffen
Let op de juiste toestand, bijvoorbeeld H2O(l) of H2O(g)
LET OP !!! De vormingswarmte van een niet-ontleedbare stof is 0.
Benadruk dat het om vormen uit elementen gaat en dat de stofhoeveelheid altijd 1 mol is.
Leerdoelen
Na afloop van deze les kan je:
uitleggen wat vormingswarmte is; (opdracht 1 t/m 4)
de reactiewarmte van een reactie berekenen. (opdracht 5 t/m 11)
De gebruiker gaf meerdere doelen. Voor deze les is één overkoepelend doel gekozen dat het best de andere onderdelen verbindt: om met vermogen te rekenen moeten leerlingen ook weten waarin elektrische energie wordt omgezet en waarvan energieverbruik afhangt.
Berekenen van de reactiewarmte
Stap 1: Stel een kloppende reactievergelijking op.
Stap 2: Zoek van de beginstoffen en de reactieproducten de vormingswarmten op in Binas tabel 57. Let op H2O staat zowel als (g) en als (l) in de tabel!
Stap 3: Vermenigvuldig de vormingswarmten met de (aangepaste) coëfficiënten in de reactievergelijking, let op wat er gevraagd wordt.
Stap 4: Vul de formule voor het berekenen van de reactiewarmte in, houd hierbij rekening met min en plus.
Maak de brug van begrip naar berekening: we rekenen een reactie alsof beginstoffen eerst ontleden en producten daarna gevormd worden.
Voorbeeld 1
Bereken de reactiewarmte van de volledige verbranding van 1 mol propaangas.
Gebruik het voorbeeld methaan: als de vormingswarmte −0,75·10^5 J mol−1 is, dan is de ontledingswarmte +0,75·10^5 J mol−1.
Voorbeeld 2
Noem dat je soms nog moet delen door de coëfficiënt van de stof als naar de reactiewarmte per mol van die stof gevraagd wordt.
Voorbeeld 3
Benadruk dat coëfficiënten onmisbaar zijn: tabelwaarden gelden per mol stof, niet automatisch per hele reactie.
Leerdoelen
Na afloop van deze les kan je:
uitleggen wat vormingswarmte is; (opdracht 1 t/m 4)
de reactiewarmte van een reactie berekenen. (opdracht 5 t/m 11)
De gebruiker gaf meerdere doelen. Voor deze les is één overkoepelend doel gekozen dat het best de andere onderdelen verbindt: om met vermogen te rekenen moeten leerlingen ook weten waarin elektrische energie wordt omgezet en waarvan energieverbruik afhangt.
Begrippen
reactie-energie - de hoeveelheid energie die bij een chemische reactie vrijkomt of nodig is
reactiewarmte - de reactie-energie, vaak uitgedrukt als warmte-effect
exotherme reactie - een reactie waarbij energie vrijkomt
endotherme reactie - een reactie waarbij energie wordt opgenomen
vormingswarmte - de warmte die vrijkomt of nodig is bij de vorming van één mol stof uit niet-ontleedbare stoffen
activeringsenergie - de energie die nodig is om de geactiveerde toestand te bereiken
geactiveerde toestand - het hoogste energieniveau in een energiediagram
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
niet-ontleedbare stof - een stof waarvan de vormingswarmte gelijk is aan nul
ontledingswarmte - de warmteverandering bij het ontleden van een stof; het tegengestelde van vormingswarmte
coëfficiënt - het getal voor een stof in een reactievergelijking dat de molverhouding aangeeft
Binas 57A - tabel met vormingswarmten van anorganische stoffen
Binas 57B - tabel met vormingswarmten van organische stoffen
Deze slide heeft geen instructies