Werken met Word
Werken met Word
Open met het idee dat Word een programma is om teksten te maken, te bewerken en netjes op te maken. Verbind dit aan opdrachten die leerlingen al kennen, zoals een verslag of brief.
Leerdoel
Ik kan in Word tekst schrijven, bewerken en opmaken.
Deze slide heeft geen instructies
Welk woord past voor jou bij werken in Word?
Gebruik de antwoorden om voorkennis op te halen, zoals typen, opmaak, verslag, brief of schoolwerk.
Wat is Word?
Word is een programma voor tekstverwerken.
Je kunt er:
tekst in typen
tekst aanpassen
tekst netjes opmaken
Leg tekstverwerken eenvoudig uit: schrijven, verbeteren en mooier maken van tekst in één document.
Wat doe je in Word?
Met Word maak je bijvoorbeeld:
een verslag
een brief
een planning
een opdracht voor school
Je gebruikt Word als tekst duidelijk en verzorgd moet zijn.
Deze slide heeft geen instructies
Schrijven en bewerken
In Word kun je eerst tekst schrijven.
Daarna kun je tekst bewerken:
woorden veranderen
zinnen weghalen
extra tekst toevoegen
Benadruk het verschil tussen schrijven en bewerken. Bewerken betekent dat een tekst nog niet af hoeft te zijn bij de eerste versie.
Wat betekent tekstverwerken in Word?
Tekst schrijven, bewerken en opmaken
Alleen tekst printen en opslaan
Alleen plaatjes invoegen
Tekst hardop voorlezen
Toetst de basis van slides 2-4. Afleiders sluiten aan bij dingen die ook in Word kunnen, maar niet de kern zijn van tekstverwerken.
Schrijven en bewerken
In Word kun je eerst tekst schrijven. Daarna kun je de tekst bewerken door woorden te veranderen of zinnen weg te halen. Zo wordt je document stap voor stap netter en meer verzorgd.
De woorden komen direct uit de eerste uitleg over Word en maken het verschil tussen schrijven en bewerken zichtbaar.
Opmaken
Opmaken betekent dat je verandert hoe tekst eruitziet.
Denk aan:
lettertype
lettergrootte
kleur
extra nadruk in de tekst
Maak duidelijk dat opmaken iets anders is dan de inhoud veranderen. De tekst blijft hetzelfde, maar de vorm verandert.
Lettertypes veranderen
Je kunt tekst op verschillende manieren laten opvallen:
lettertype kiezen
lettergrootte aanpassen
letterkleur veranderen
dikgedrukt, schuingedrukt of onderstreept gebruiken
Noem dat leerlingen opmaak bewust moeten gebruiken. Te veel verschillende stijlen maken een document onrustig.
Wanneer gebruik je opmaak?
Opmaak helpt om tekst duidelijker te maken.
Voorbeelden:
een titel groter maken
een belangrijk woord dikgedrukt zetten
een tussenkop een andere stijl geven
kleur alleen gebruiken als het nuttig is
Wijs op het verschil tussen opvallend en rommelig. Kies opmaak die past bij het doel van het document.
Titel en gewone tekst
Niet alle tekst krijgt dezelfde opmaak.
Vaak geldt:
titels zijn groter
tussenkoppen vallen op
gewone tekst blijft rustig en goed leesbaar
Deze slide heeft geen instructies
Leesbaarheid
Goede opmaak zorgt voor leesbaarheid.
Dat betekent:
tekst is makkelijk te lezen
belangrijke delen vallen op
het document ziet er netjes uit
Koppel dit aan verzorging van schoolwerk: een nette tekst maakt informatie sneller duidelijk.
Welke opmaak past het best bij een titel?
Klein en links
Groot en opvallend
Lang en vol
Rustig en gewoon
Gebaseerd op slides 5-9: titels mogen opvallen, gewone tekst blijft juist rustig en leesbaar.
Opmaak en leesbaarheid
Met opmaak verander je hoe tekst eruitziet. Een titel maak je vaak groter, maar gewone tekst blijft rustig. Zo wordt de leesbaarheid beter.
Controleert de kernwoorden uit het blok over opmaak, titel en leesbaarheid.
Uitlijning veranderen
Uitlijning is de manier waarop tekst op de regel staat.
Mogelijkheden:
links uitlijnen
centreren
rechts uitlijnen
uitvullen
Laat zien dat uitlijning gaat over plaatsing van tekst, niet over lettertype of kleur.
Links, midden of rechts
Elke uitlijning heeft een ander effect:
links uitlijnen: standaard en goed leesbaar
centreren: vaak voor een titel
rechts uitlijnen: soms voor datum of korte tekst
Houd het praktisch. Voor deze doelgroep is functioneel gebruik belangrijker dan uitgebreide typografie.
Uitvullen
Bij uitvullen sluit tekst aan beide kanten netjes aan.
Dat kan er strak uitzien, maar wordt meestal gebruikt bij langere stukken tekst.
Noem dat uitgevulde tekst soms minder prettig leest als regels erg kort zijn.
Kies een passende uitlijning
Gebruik uitlijning die past bij het document:
titel vaak gecentreerd
gewone tekst meestal links
korte onderdelen soms rechts
Zo blijft het document overzichtelijk.
Deze slide heeft geen instructies
Welke uitlijning gebruik je vaak voor gewone tekst?
Rechts
Midden
Uitvullen
Links
Sluit aan op slides 10-13: links uitlijnen is standaard en goed leesbaar voor gewone tekst.
Welke uitlijning zou jij kiezen voor een titel?
Links
Midden
Rechts
Uitvullen
Deze slide heeft geen instructies
Opsommingstekens
Met opsommingstekens zet je informatie onder elkaar in een lijst.
Dat is handig voor:
stappen
voorbeelden
korte punten
Leg uit dat opsommingstekens helpen om informatie snel te lezen, vooral bij instructies of lijstjes.
Waarom een lijst gebruiken?
Een lijst maakt tekst duidelijker.
Zonder lijst lijkt informatie sneller één lange tekst.
Met opsommingstekens zie je losse punten meteen beter.
Deze slide heeft geen instructies
Waarvoor gebruik je ze?
Opsommingstekens passen goed bij:
een boodschappenlijst
een planning
regels of afspraken
stappen in een opdracht
Verbind dit aan het vak Dienstverlening en producten: duidelijke lijstjes zijn handig bij plannen en uitvoeren van taken.
Netjes en overzichtelijk
Gebruik bij elkaar horende punten in één lijst.
Zo blijft de opmaak:
rustig
duidelijk
makkelijk te volgen
Deze slide heeft geen instructies
Waarvoor zijn opsommingstekens handig?
Voor losse punten
Voor lange alinea's
Voor letterkleur
Voor paginanummers
Toetst of leerlingen begrijpen dat lijstjes informatie onder elkaar en duidelijk maken.
Lijstjes gebruiken
Met opsommingstekens zet je punten onder elkaar. Dat is handig bij een planning of bij stappen in een opdracht. Zo blijft de tekst duidelijk en overzichtelijk.
Echoot de voorbeelden uit slides 14-17.
Spelling controleren
Word kan helpen bij spelling controleren.
Het programma laat vaak zien:
woorden die fout lijken
zinnen die misschien niet kloppen
Benadruk dat Word helpt, maar niet altijd gelijk heeft. Leerlingen moeten zelf blijven nadenken.
Waarom is dat handig?
Spellingcontrole helpt om:
fouten sneller te zien
een netter document in te leveren
duidelijker te schrijven voor de lezer
Deze slide heeft geen instructies
Zelf blijven controleren
Niet elke melding betekent dat iets echt fout is.
Daarom is het belangrijk om:
zelf terug te lezen
na te denken over woorden
verbeteringen te controleren
Dit is een belangrijke nuance: automatisch controleren vervangt niet het eigen taalgevoel of logisch lezen.
Zorgvuldig werken
Een document is pas echt klaar als je het controleert.
Schrijven → verbeteren → nalezen
Zo lever je werk in dat verzorgd oogt.
Deze slide heeft geen instructies
Waarom moet je zelf blijven controleren?
Word slaat niet op
Niet elke melding klopt
Tekst wordt te groot
Lijstjes verdwijnen
Gebaseerd op slides 18-21: spellingcontrole helpt, maar denkt niet altijd goed mee.
Wat doe je zelf na de spellingcontrole?
Bespreek dat een goed antwoord noemt: teruglezen, nadenken, verbeteringen checken, fouten zelf zien.
Koppen gebruiken
Een kop is een titel boven een onderdeel van je tekst.
Met koppen verdeel je een document in stukken.
Dat maakt de tekst duidelijker.
Introduceer het woord 'kop' als vaste term. Houd het praktisch: een kop laat meteen zien waar een deel over gaat.
Kop 1
Kop 1 gebruik je voor belangrijke hoofdstukken of grote onderdelen.
Als je vaste koppen gebruikt, kan Word ze herkennen.
Noem dat leerlingen de stijl echt moeten kiezen in Word, niet alleen tekst groter moeten maken.
Automatische inhoudsopgave
Als je koppen zoals Kop 1 gebruikt, kan Word een automatische inhoudsopgave maken.
Dat bespaart tijd en houdt je document netjes.
Leg eenvoudig uit dat Word dan zelf de onderdelen in een overzicht zet. Geen technische details nodig.
Waarom is dat handig?
Een inhoudsopgave helpt om:
snel een onderdeel te vinden
een lang document overzichtelijk te maken
professioneel te werken
Verbind dit aan grotere schoolopdrachten of verslagen.
Niet alles met de hand
Maak koppen niet alleen groter of vet.
Gebruik de juiste kopstijl in Word.
Dan kan het programma de structuur van je document gebruiken.
Veel leerlingen denken dat grotere tekst genoeg is. Benadruk dat de gekozen stijl het verschil maakt voor automatische functies.
Wat heb je nodig voor een automatische inhoudsopgave?
Alleen grote letters
De juiste kopstijl
Veel kleuren
Een voettekst
Toetst de veelgemaakte fout uit slides 22-26: groter of vet maken is niet genoeg, je moet een echte kopstijl gebruiken.
Koppen en inhoudsopgave
Een kop is een titel boven een onderdeel van je tekst. Met Kop 1 kan Word onderdelen herkennen. Daarna kun je een automatische inhoudsopgave maken.
Alle drie de ingevulde begrippen zijn kernwoorden uit dit blok.
Vormen toevoegen
In Word kun je vormen invoegen.
Voorbeelden zijn:
pijlen
vakken
lijnen
Houd het functioneel: vormen gebruik je om informatie zichtbaar te maken, niet alleen ter versiering.
Waarvoor gebruik je vormen?
Vormen kunnen helpen bij:
een uitleg met pijlen
een schema
een opvallend kader om informatie
Deze slide heeft geen instructies
Duidelijker uitleg
Soms zegt een pijl meer dan een zin.
Met vormen kun je laten zien:
wat bij elkaar hoort
welke richting iets op gaat
hoe stappen verbonden zijn
Noem eventueel voorbeelden zoals een stappenplan of route in een schema.
Gebruik met mate
Te veel vormen maken een document druk.
Gebruik alleen vormen die echt helpen om informatie duidelijker te maken.
Benadruk opnieuw verzorgde opmaak: functioneel en overzichtelijk.
Wanneer gebruik je vormen het best?
Als versiering
Voor duidelijk uitleggen
Voor spellingcontrole
Voor grotere letters
Sluit aan op slides 27-30: vormen zijn functioneel, niet alleen decoratie.
Welke vorm lijkt het handigst bij een stappenplan?
Pijl
Lijn
Vak
Cirkel
Deze slide heeft geen instructies
Koptekst en voettekst
Een koptekst staat bovenaan een pagina.
Een voettekst staat onderaan een pagina.
Houd de definities heel concreet: boven en onder op elke pagina.
Wat zet je daarin?
In een koptekst of voettekst staat vaak:
een titel
je naam
een datum
paginanummers
Deze slide heeft geen instructies
Waarom is dat handig?
Koptekst en voettekst zorgen voor:
herkenning op elke pagina
meer overzicht
een nette uitstraling van het document
Verbind dit aan meerbladige documenten: paginanummers en titel helpen als pagina's los raken of teruggevonden moeten worden.
Professioneel document
Met een koptekst of voettekst ziet een document er verzorgder uit.
Vooral bij een verslag of grotere opdracht is dat handig.
Deze slide heeft geen instructies
Waar staat een voettekst?
Bovenaan de pagina
Midden op de pagina
Naast de tekst
Onderaan de pagina
Eenvoudige controle van de definities uit slides 31-34.
Koptekst en voettekst
Een koptekst staat bovenaan een pagina. Een voettekst staat onderaan. Daarin staan vaak een naam of paginanummers.
Herhaalt de vaste plekken en veelvoorkomende inhoud uit het laatste blok.
Wat heb jij geleerd over werken met Word?
Vrije reflectie op de lesinhoud. Laat leerlingen één concreet punt noemen, zoals opmaak, uitlijning of koppen.
Wat hielp jou het meest om dit te begrijpen?
Laat leerlingen nadenken over hun eigen leerproces. Mogelijke antwoorden: voorbeelden, plaatjes, uitleg, oefenen met begrippen.
Welk onderdeel vond jij nog lastig?
Gebruik dit om te zien waar extra uitleg nodig is, bijvoorbeeld bij uitlijning, kopstijlen of inhoudsopgave.
Begrippen
tekstverwerken - tekst schrijven, bewerken en opmaken in een programma
opmaken - veranderen hoe tekst eruitziet
lettertype - de stijl van letters
uitlijning - de plaats van tekst op een regel
opsommingstekens - tekens om punten in een lijst te zetten
spellingcontrole - hulp van Word om fouten in tekst te vinden
kop - titel boven een onderdeel van een tekst
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
Kop 1 - vaste kopstijl voor een belangrijk onderdeel
inhoudsopgave - overzicht van onderdelen in een document
vormen - figuren zoals pijlen, lijnen en vakken
koptekst - tekst die bovenaan pagina's staat
voettekst - tekst die onderaan pagina's staat
leesbaarheid - hoe makkelijk tekst te lezen is
Deze slide heeft geen instructies