SAMENLEVEN: Normen, waarden en tradities
Burgerschap
SAMENLEVEN: Normen, waarden en tradities
Burgerschap
De les opent breed: samenleven in een groep vraagt om afspraken, ideeën over goed gedrag en gewoonten die mensen meenemen uit hun land of cultuur.
Energizer samenwerken
Slide tekst
Deze slide heeft geen instructies
Normen en waarden in Nederland anders uitgelegd
Slide tekst
Deze slide heeft geen instructies
Wat doe je?
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoel
Ik kan
Deze slide heeft geen instructies
Woordenschat
norm - een regel voor gedrag
waarde - iets wat iemand belangrijk en goed vindt
traditie - een gewoonte die steeds terugkomt
respect - goed omgaan met andere mensen
eerlijkheid - de waarheid zeggen en niet bedriegen
verantwoordelijkheid - doen wat je moet doen
samenleving - mensen die met elkaar in een land of groep leven
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen bij goed samenleven?
Gebruik de antwoorden als start: koppel woorden zoals respect, regels, eerlijkheid of helpen aan de les over normen, waarden en tradities.
Deze slide heeft geen instructies
Waarden: wat vind je belangrijk?
Waarden zijn ideeën over wat goed en belangrijk is.
Ze helpen bij keuzes in het dagelijks leven.
Voorbeelden:
Text
Leg uit dat waarden vaak niet direct zichtbaar zijn. Je ziet ze terug in hoe mensen denken en waarom ze iets belangrijk vinden.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Het verschil tussen normen en waarden
Normen
Waarden
Respect
Eerlijkheid
Verantwoordelijkheid
Luisteren als iemand praat
Niet liegen
Je afspraken nakomen
Gebruik de koppelingen op deze slide expliciet: een waarde is het idee, een norm is het gedrag dat daarbij past.
Normen en waarden in het dagelijks leven
Thuis, op school en op straat gelden vaak normen.
Niet overal zijn ze precies hetzelfde.
Toch helpen ze om prettig samen te leven.
Noem herkenbare situaties: schoenen uit in huis, stil zijn in de les, iemand begroeten, afval in de prullenbak doen.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Noem 1 waarde met een passende norm.
Goede antwoorden noemen een passende combinatie van een waarde en gedrag, bijvoorbeeld: respect + luisteren, eerlijkheid + niet liegen, verantwoordelijkheid + afspraken nakomen.
Waarom zijn normen en waarden belangrijk?
Normen en waarden geven richting aan gedrag. Ze zorgen voor duidelijkheid, respect en veiligheid. Als mensen weten wat belangrijk is en hoe zij zich kunnen gedragen, verloopt samenleven makkelijker.
Houd het bij burgerschap: het gaat om samenleven in groepen en in de samenleving, niet om 'goed' of 'fout' in absolute zin.
Deze slide heeft geen instructies
Tradities horen ook bij samenleven
Een traditie is een gewoonte die mensen vaak blijven herhalen.
Tradities horen bij een familie, groep, land of cultuur.
Ze geven mensen een gevoel van herkenning en verbondenheid.
Verbind tradities aan identiteit: mensen laten ermee zien waar ze bij horen of wat zij belangrijk vinden.
Deze slide heeft geen instructies
Tradities verschillen per land
Niet elk land heeft dezelfde tradities.
Dat verschil is normaal.
Door tradities van elkaar te kennen, begrijp je elkaar vaak beter.
Leg de link met burgerschap: in een diverse samenleving is kennis van elkaars gewoonten belangrijk voor wederzijds respect.
Wat is een traditie?
een regel thuis
een herhaalde gewoonte
een belangrijk idee
een schoolafspraak
De juiste keuze is 'een herhaalde gewoonte'. Dit sluit aan bij slide 7 en 8.
Normen, waarden en tradities samen
Waarden gaan over wat mensen belangrijk vinden.
Normen laten zien welk gedrag daarbij past.
Tradities zijn gewoonten die mensen samen bewaren en doorgeven.
Samen vertellen ze iets over hoe mensen leven met elkaar.
Dit is de samenvattende inhoudsslide vóór de begrippenlijst. Gebruik deze slide om de drie kernbegrippen nog één keer naast elkaar te zetten.
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
norm -
waarde -
traditie -
respect -
eerlijkheid -
verantwoordelijkheid -
samenleving -
Deze slide heeft geen instructies
Wat heb jij vandaag geleerd?
Laat leerlingen kort noemen wat zij geleerd hebben, bijvoorbeeld het verschil tussen norm en waarde, of wat een traditie is.
Wat vond jij het moeilijkst?
Reflectie op begrip: leerlingen kunnen noemen wat lastig was, zoals het verschil tussen norm en waarde.
Welke traditie uit jouw land onthoud je?
Laat leerlingen één concreet voorbeeld geven van een traditie uit hun land of familie.