Vreemd gedrag en suïcide

• newEditor
• Welzijn
• MBO
• Studiejaar 2

Vreemd gedrag en suïcide

Wat wordt bedoeld met 'vreemd gedrag' ?

A

Afwijkend gedrag dat voortkomt uit waanbeelden, hallucinaties en/of hersenschade.

B

Gedrag dat binnen korte tijd is veranderd, anders is dan normaal en niet wordt veroorzaakt door dronkenschap.

C

Veranderd gedrag door het gebruik van verdovende middelen, zoals alcohol en drugs.

D

Onder ‘vreemd gedrag’ verstaan we alle gedragingen van een patiënt die binnen korte tijd zijn veranderd, anders zijn dan normaal en niet worden veroorzaakt door dronkenschap.
Waanbeelden en hallucinaties kunnen hier onderdeel van zijn, maar er zijn veel meer vormen van vreemd gedrag. Denk aan hevige angsten, lichamelijke onrust, verminderd bewustzijn, (verbale) agressie en/of geweld.  

Wat is er met meneer de Groot? Hij heeft last van

A

Een depressie

B

Een delier

C

Een psychose

D

Diabetes

Waar moet je eigenlijk rekening mee houden bij een patiënt die vreemd gedrag vertoont of suïcidaal is?

Er zijn drie aandachtspunten:

• Diabetische ontregeling
  

• Alcohol of drugs

• Omgeving 

Diabetische ontregeling

Diabetische ontregeling betekent bij een patiënt met diabetes een sterke daling (hypo) of stijging (hyper) van de bloedsuikerspiegel. Diabetische ontregeling kan de oorzaak zijn van vreemd gedrag. Check daarom altijd of de patiënt diabetes heeft. Als je dit niet in het dossier kunt zien, vraag er dan naar.

Als een patiënt vreemd gedrag vertoont en diabetes heeft, ga je altijd naar de ingangsklacht Diabetes.

A

Waar

B

Niet waar

C

D

Niet waar.

Vreemd gedrag in combinatie met diabetische ontregeling komt overeen met of U2-triagecriteria van de ingangsklacht Vreemd gedrag of suïcidaal. De patiënt moet binnen een uur door een arts gezien worden. Door te wisselen naar de ingangsklacht Diabetes, verhoogt de urgentie niet. Het belangrijkst is dat je snel handelt. Ook bij de ingangsklacht Vreemd gedrag en suïcidaal vind je vangnetadviezen bij een hypo of hyper (diabetische ontregeling).

Wat moet je doen als je vermoedt dat de patiënt een overdosis aan alcohol en/of drugs heeft gebruikt?

A

De triagevragen vanuit de ingangsklacht Intoxicatie stellen.

B

De patiënt doorverwijzen naar het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum.

C

In overleg met de arts de politie bellen.

D

In overleg met de arts een ambulance bellen.

Omgeving

Wanneer een patiënt vreemd gedrag vertoont of suïcidaal is, is het extra belangrijk om te beoordelen of de omgeving veilig is. Een gevaarlijke omgeving kan de urgentie verhogen.

We maken onderscheid tussen een veilige en onveilige omgeving.

Veilig

Over het algemeen duiden de volgende uitspraken op een veilige omgeving:

"Ik ben bij mijn schoonzus."

"Ik zit thuis op de bank."

"Ik ben op mijn werk."

Als er vrienden, familieleden of collega’s in de buurt zijn, kunnen zij de patiënt in de gaten houden. Een patiënt die (zonder gevaarlijke middelen) thuis op de bank zit, is ook in een veilige omgeving.

Onveilig

De volgende uitspraken kunnen wijzen op een onveilige omgeving:

"Ik loop op het strand."

"Ik sta naast het spoor."

"Ik sta op mijn balkon."

Misschien is de patiënt van plan zichzelf te verdrinken of voor de trein of van het balkon te springen. Als je vermoedt dat de patiënt zich in een levensbedreigende omgeving bevindt (U1), bel dan een ambulance.  

In het kort wat ziektebeelden / oorzaken van vreemd gedrag op een rij : 

• Psychose

• Bipolaire stoornis

• Postpartumpsychose

• Schizofrenie

• Diabetes

• Vreemd gedrag na schedeltrauma

• Paniekaanval

• Depressie

Psychose

Tijdens een psychose ervaart de patiënt de wereld anders dan anders

Men hoort bijvoorbeeld stemmen of ruikt bepaalde geuren (hallucinaties).

Gedachten krijgen een speciale betekenis (wanen).

Patiënt is erg in de war

Bipolaire stoornis

Afwisseling van depressie en manische periodes

Manisch> kan leiden tot psychotisch gedrag

Spoed: wanneer depressie neigt naar zelfdoding

Wanneer de patiënt boos blijft en vernielzuchtig is of bijv in het openbaar zich uitkleedt.

Postpartumpsychose

Treedt op binnen 4 weken na de bevalling

Reden voor acute opname

Schizofrenie

Terugtrekken, geen initiatieven, futloos en gevoelsarm.

Vreemd gedrag en bizarre denkbeelden

Behandeling met medicatie

Verwardheid en diabetes

Door hypo of hyperglykemie

Vraag dus altijd na of patiënt medicatie gebruikt enzo ja wat!

Vreemd gedrag na schedeltrauma

Hersenbeschadiging

Paniekaanval in het kort

Spanning en angst kunnen lichamelijke klachten veroorzaken.

Bijvoorbeeld hartkloppingen, een snelle ademhaling, duizeligheid of wazig zien. 

Als de angst gaat overheersen, dan spreken we van een paniekaanval. 

Een paniekaanval kan een paar minuten tot anderhalf uur duren.

De lichamelijke verschijnselen kunnen geen kwaad. 

Bij meer dan één keer een paniekaanval > paniekstoornis. 

Risico op suïcide bij..

Depressie

Borderlinepersoonlijkheidsstoornis

‘Tentamen suicidii (TS)’ is de Latijnse naam voor een poging tot zelfdoding. Wat moet je in elk geval doen wanneer een patiënt aan de telefoon een TS aankondigt?

A

De patiënt geruststellen door te benadrukken dat het gevoel van de patiënt niet realistisch is.

B

Doorvragen naar de onderliggende reden van de wanhoop.

C

Kalm blijven en het gevoel van de patiënt serieus nemen.

D

Wanneer is U1 nodig?

A

Agressief gedrag waarbij er gevaar is voor de omgeving of voor de patiënt zelf

B

Dreiging tot zelfdoding

C

Beide antwoorden zijn juist

D

Wanneer is U2 nodig?

A

Toenemende verwardheid maar geen levensbedreigende situatie

B

Vreemd gedrag na een recent schedeltrauma

C

Lange tijd verward en eerder geen hulp wilde

D

Wie bel jij als assistente/huisarts, wanneer je te maken hebt met een suïcidale patiënt?

Oefenen !