Riool-and-Sanitair-Kleintje-Riolering

Riool & Sanitair – Kleintje Riolering

MBO Niveau 3 Installatietechniek · BBL · ISSO richtlijnen


HOOFDSTUK 1.3


HOOFDSTUK 2


HOOFDSTUK 3


HOOFDSTUK 4


HOOFDSTUK 5

1 / 10
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 10 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Riool & Sanitair – Kleintje Riolering

MBO Niveau 3 Installatietechniek · BBL · ISSO richtlijnen


HOOFDSTUK 1.3


HOOFDSTUK 2


HOOFDSTUK 3


HOOFDSTUK 4


HOOFDSTUK 5

Leerdoelen

Na deze presentatie kun jij:

Rioleringstelsels herkennen

Gemengd, gescheiden en verbeterd gescheiden stelsel

Gebouwriolering begrijpen

Standleiding, verzamelleiding, toestelleiding

HWA vs VWA onderscheiden

Hemelwaterafvoer en vuilwaterafvoer

Leidingdelen benoemen

Alle leidingtypes en hun functie

Ontspanning begrijpen

Primaire en secundaire ontspanning

Buitenriolering herkennen

Terreinleiding, ontlastput, perceelaansluiting

Dimensionering begrijpen

70% vulling, Qh-formule, afschot


HOOFDSTUK 1.3

Waarom is riolering belangrijk?

Vroeger: open riolen

Afvalwater stroomde via open greppels door straten. Infectieziekten als cholera en tyfus eisten duizenden levens.

Nu: gesloten riolering

Riolering is een van de grootste volksgezondheidsverbeteringen ooit. Levensverwachting steeg drastisch door schoon drinkwater en afvoer van afvalwater.


💡 Praktijkvoorbeeld: Een verstopte standleiding = direct stankoverlast en gezondheidsrisico voor bewoners.



❌ Vroeger

Open greppels, besmetting, epidemieën



✅ Nu

Gesloten riool, schoon water, volksgezondheid


❓ Checkvraag 1: Noem twee ziekten die door open riolering werden verspreid.

❓ Checkvraag 2: Waarom verhoogde riolering de levensverwachting?


HOOFDSTUK 2

Rioleringstelsels

Drie stelsels in Nederland

Gemengd: Vuilwater + hemelwater → één leiding → RWZI

Gescheiden: Vuilwater → RWZI · Hemelwater → oppervlaktewater

Verbeterd gescheiden: Hemelwater eerst infiltreren, dan lozen


🏠 Perceeleigenaar is verantwoordelijk tot aan de erfgrens. Daarna: gemeente.


💡 GRP = Gemeentelijk RioleringsPlan. Gemeente plant hierin onderhoud en vervanging.


HOOFDSTUK 2

Leidingdelen gebouwriolering

Elke leiding heeft een specifieke functie en een eigen naam. Ken ze allemaal!



Standleiding

Verticale afvoer door alle bouwlagen



Verzamelleiding

Horizontaal, verzamelt afvoer van meerdere toestellen



Toestelleiding

Korte leiding van toestel naar verzamelleiding



Ontspanningsleiding

Voorkomt onderdruk en sifonleegzuiging



Terreinleiding

Buitenriolering op eigen terrein → perceelaansluiting



HWA-leiding

Hemelwaterafvoer: dak → infiltratie of oppervlaktewater


❓ Meerkeuzevraag: Welke leiding voorkomt sifonleegzuiging?

A) Toestelleiding · B) Verzamelleiding · C) Ontspanningsleiding ✓ · D) Terreinleiding


HOOFDSTUK 3

Gebouwriolering – Huishoudelijk afvalwater

Aanlegvoorwaarden

Max 70% vulling (luchtruim nodig!)

Minimaal afschoot 1:50 (2 cm per meter)

Elk toestel → stankafsluiter (sifon)

Primaire ontspanning: bovenste standleiding open naar buitenlucht

Secundaire ontspanning: bij lange verzamelleidingen

Stankafsluiters

Waterslothoogte: min. 50 mm waterkolom

Waterloze sifons: voor vloerputten (mechanisch)

Aansluitvrije zone: 0,5 m rond standleiding vrij houden


⚠️ Fout: Geen ontspanning → sifons worden leeggezogen → stank!


Sovent-systeem

Speciale standleiding met luchtkern → geen aparte ontspanningsleiding nodig


Ontstoppingsvoorziening

Elke verzamelleiding → inspectieput of reinigingsopening


HOOFDSTUK 3

Stankafsluiters & Ontspanning – Goed vs Fout

Hoe werkt een sifon?

De waterslot blokkeert rioollucht. Bij onderdruk in de leiding kan deze leeggezogen worden.

Goed: Ontspanningsleiding aanwezig → luchtdruk gelijk → sifon blijft gevuld

Fout: Geen ontspanning → onderdruk → sifon leeg → stank!

Fout: Te weinig afschot → water blijft staan → verstopping


🔧 Praktijkfout: Sifon vergeten bij wastafel = directe rioollucht in woning!


❓ Checkvraag: Wat is de minimale waterslothoogte?

A) 25 mm · B) 50 mm ✓ · C) 75 mm · D) 100 mm


HOOFDSTUK 4

Hemelwaterafvoer (HWA)


🌧️ HWA-systemen

Overlaatstroming (zwaartekracht) of UV-systeem (vacuüm, minder leidingen)


📐 Dakafschot

Min. 1:50 richting dakafvoer. Goten: min. 1:200


🆘 Noodoverlaat

Verplicht bij platte daken → voorkomt wateroverlast bij verstopping


💧 Infiltratie

Hemelwater → bodem (geen riool!). Scheelt belasting RWZI

Formule hemelwaterbelasting


Qh = afvoer (l/s) · A = dakoppervlak (m²) · r = regenintensiteit (mm/uur, standaard 300 mm/uur)


📐 Voorbeeld: Dak 50 m² → Qh = 50 × 300 ÷ 3600 = 4,2 l/s → kies leiding Ø 110 mm


❓ Checkvraag: Een dak van 100 m². Hoe groot is Qh? (r = 300 mm/uur)


HOOFDSTUK 5

Buitenriolering binnen perceel

Terreinleiding aanleggen

Min. afschoot 1:200 (0,5 cm per meter)

Diepte: min. 0,8 m onder maaiveld (vorstvrij)

Bedding: zand 10 cm onder én boven leiding

Max 70% vulling aanhouden

Belangrijke onderdelen

Ontlastput: scheidt hemelwater en vuilwater buiten

Ontstoppingsstuk: elke 10 m of bij bochten

Perceelaansluiting: overgang eigen terrein → gemeenteriool


⚠️ Montagefout: Te weinig afschot → water blijft staan → verstopping!


❓ Checkvraag: Wat is de minimale inbeddingsdiepte voor een terreinleiding?

A) 0,5 m · B) 0,8 m ✓ · C) 1,2 m · D) 1,5 m

Samenvatting & Eindquiz




1

Rioleringstelsels

Gemengd, gescheiden, verbeterd gescheiden




2

Leidingdelen

Standleiding, verzamelleiding, toestelleiding, ontspanningsleiding, terreinleiding, HWA




3

Ontspanning

Primaire + secundaire ontspanning voorkomt sifonleegzuiging




4

HWA & Qh

Qh = A × r ÷ 3600 · Min. dakafschot 1:50




5

Buitenriolering

Afschot 1:200, diepte 0,8 m, ontlastput, ontstoppingsstuk

📋 Wat moet je kennen voor de PvB?

Alle leidingdelen benoemen en functie uitleggen

Qh berekenen met de formule

Verschil gemengd vs gescheiden stelsel

Ontspanning uitleggen + waarom nodig

Stankafsluiter werking en waterslothoogte

Afschot eisen voor afvalwater en hemelwater


❓ Eindquiz – 10 vragen: Bereid je voor met de checkvragen uit deze presentatie. Oefen de Qh-formule en ken alle leidingdelen uit je hoofd!