Eutrofiëring havo

• Biologie
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

Eutrofiëring

Oefenen

Eutrofiëring

Lees de tekst Eutrofiëring op bladzijde 218 en 219 in je boek

Voedingsstoffen voor plantengroei

Naast koolstof (via CO2)

en Stikstof (via Nitraat)

neemt de plant andere mineralen op voor groei:

Fosfor (P)

Kalium (K)

Ijzer (Fe)

Bemesting 

Planten worden bemest met kunstmest

Kunstmest bestaat uit o.a.:

Stikstof

Fosfaat 

Kalium 

Uitspoeling van kunstmest 

Plant kan niet snel alle mineralen opnemen 

->

Regen

->

 er vindt uitspoeling plaats naar de sloot

Eutrofiëring 

Eutrofiëring in het kort

Door overbemesting treedt eutrofiëring van het water op. De hoeveelheid mineralen neemt sterk toe.

• Door eutrofiëring kunnen algen goed groeien: waterbloei
• Hierdoor wordt de hoeveelheid licht op de bodem minder
• Planten die onder water leven gaan dood 
• Zuurstof te kort (reducenten gebruiken O₂)
• Dieren gaan dood door zuurstof tekort --> o.a. vissterfte

Maak deze oefening:

https://biologiepagina.nl/Oefeningen/Eutrofiering/eutrofiering.htm

Lees de teksten op de volgende dia's en maak de bijbehorende vragen 

Algen

Een klein meer kan eutrofiëren doordat mensen in het meer zwemmen en daarbij in het water plassen. Doordat mensen in het water plassen, komen er meer algen.

Leg uit hoe de urine ervoor zorgt dat er meer algen komen. Gebruik je Binas! (Hint: wat zit er in urine?)

Watervlooien

Bij eutrofiëring nemen de watervlooien eerst sterk toe. Als de eutrofiëring doorgaat, sterven ze uiteindelijk allemaal.

Waardoor sterven de watervlooien uiteindelijk allemaal?

Waardoor nemen de watervlooien eerst toe?

De snoek

Als een zoetwater ecosysteem eutrofieert, neemt het aantal snoeken af. Uiteindelijk blijven er geen snoeken over.

Welke drie gebeurtenissen die optreden bij eutrofiëring zijn nadelig voor de snoek?

Waterplanten

In een geëutrofieerd ecosysteem komen geen ondergedoken waterplanten voor.

Waardoor sterven ondergedoken waterplanten bij eutrofiëring?

Het zuurstofgebrek

Door eutrofiëring neemt de hoeveelheid zuurstof in het water af.

Eerst is de hoeveelheid zuurstof vooral in de vroege ochtend erg laag. Later kunnen er zelfs overdag, dieper in het water compleet zuurstofloze omstandigheden ontstaan.

Waardoor wordt het gebrek aan zuurstof veroorzaakt?

Vragen

Gebruik je BiNaS!

Wie kan er nitraat opnemen uit de bodem?

1. Paddenstoel
2. Algeneter
3. Eik
4. Bacterie

Welke organismen doen aan ammonificatie?

1. Producenten
2. Consumenten van de 1e orde
3. Consumenten van de 2e orde
4. Reducenten

Bij welk proces verdwijnt stikstof uit de bodem?

1. Nitrificatie
2. Denitrificatie
3. Ammonificatie
4. Stikstofbinding

Welk proces zet ammoniak (NH₃) of ammonium (NH₄⁺) om in nitraat?

1. Nitrificatie
2. Denitrificatie
3. Ammonificatie
4. Stikstofbinding

Welke vorm van stikstof neemt de producent op?

1. Nitriet
2. Nitraat
3. Ammonium
4. N2

Wat is het nut van de knolletjes bacteriën voor planten?

1. Bescherming tegen ziektes
2. Maken van stikstof uit de lucht organische stof
3. Maken stikstof uit de lucht beschikbaar
4. Helpen bij afbraak van stikstof

Welk organisme profiteert als eerste van extra voedingsstoffen in het water?

1. Snoek
2. Brasem
3. Watervlooien
4. Algen (en sommige waterplanten)

Welke van de onderstaande stoffen is GEEN mineraal

1. Glucose
2. Nitraat
3. Kalium
4. Calcium

Examenvraag

De invloed van eutrofiëring op de samenstelling van de visgemeenschap in een meer is vastgesteld aan de hand van vangsten gedurende een aantal jaren. De massa's van de verschillende soorten vis worden met elkaar vergeleken. In het diagram zijn de hoeveelheden brasem uitgezet tegen de totale vangst van andere vissen. Blankvoorns gebruiken hun ogen bij het jagen.

• Heeft vangst P vóór of na eutrofiëring plaatsgevonden?

Vangst P heeft..

1. vóór eutrofiering plaatsgevonden
2. na eutrofiering plaatsgevonden

Eutrofiëring 

leg de kaartjes op de goede volgorde:

In tweetallen

Gebruik je boek

7 minuten 

Tip 1: De snoek gebruikt zijn ogen om op de brasem te jagen

Tip 2: Denk aan de voedselketen -> wie eet wie?

Eutrofiëring