Proefwerk De Late Middeleeuwen (mavo/havo)
Proefwerk
De Late Middeleeuwen
Lesduur is: 60 minOnderdelen in deze les
Proefwerk
De Late Middeleeuwen
Bekijk eerst goed het video-fragment
en maak daarna pas de vragen.
Gebruik het video-fragment
➤Noem drie kenmerken van een middeleeuwse stad die je in de video hebt gezien.
Gebruik het video-fragment
➤In het begin van het video-fragment praat de hoofdpersoon met een leproos, iemand die de ziekte lepra heeft. Lepra is erg besmettelijk. Welke twee maatregelen om verspreiding van de ziekte te voorkomen zie je in de video?
Bekijk eerst goed het video-fragment
en maak daarna pas de vragen.
Gebruik het video-fragment
➤Wat is een gasthuis?
Gebruik het video-fragment
➤Door wie werd een gasthuis beheerd?
De volgende vragen gaan over
muren en poorten
In de Middeleeuwen is om veel steden een dikke muur met stadspoorten gebouwd. Vaak lag er om de muur nog een gracht. In onze tijd zijn de meeste stadsmuren en stadsgrachten verdwenen.
➤Bedenk daar een reden voor.
Soms zie je op de plattegrond van een stad nog de plaats waar ooit de stadsmuur stond. Dit is een plattegrond van de stad Middelburg.
➤Sleep de muren naar vier verschillende plekken in de kaart waar vroeger de stadsmuur heeft gestaan.
Bij veel steden is het moeilijker te zien waar vroeger de stadsmuur stond. Je moet dan Middeleeuwse kaarten vergelijken met kaarten uit onze tijd.
Figuur 1 zie je kaart van het stadje Kampen in de veertiende eeuw. Bekijk de kaart en let daarbij goed op de vorm van het stadje. Figuur 2 is een plattegrond van Kampen in onze tijd.
➤Sleep de muur naar de plek (in figuur 2) waar vroeger de stadsmuur heeft gestaan.
Figuur 1
Figuur 2
Zo, en nu beginnen we met het
échte proefwerk
➤ Hoe veranderde de samenleving in de middeleeuwen tegen het jaar 1000? Leg je antwoord uit in minimaal 40 woorden.
Gebruik de bron
Steden werden niet zomaar ergens gebouwd. Mensen die een stad gingen bouwen, zochten naar een goede plek.
➤ Welke twee voorwaarden zie je terug in de tekst? Leg je antwoord uit.
Gebruik de bron
➤ Welke manieren had men in de Middeleeuwen bedacht om te proberen in de hemel te komen? Noem er drie.
Gebruik de bron
➤ Beschrijf twee kenmerken van Antwerpen (dus dingen die je op de afbeelding ziet) die volgens jou echt bij een middeleeuwse stad passen.
Gebruik de bron
Gebruik de bron
➤ Stel dat een vijandelijk leger dit stadje wil veroveren. Hoe kan het leger dat aanpakken? Geef twee mogelijkheden en leg ze uit.
Gebruik de bron
Gebruik de bron
➤ Aan de noordkant (bovenkant) van de stad zie je akkers liggen, nog binnen de stadsmuren. Waarom legden stadsbewoners akkers aan binnen de muren terwijl er buiten de stadsmuren meer plek was?
Gebruik de bron
➤ Eén van de lessen heet ‘Veilig, maar vies’. Leg deze titel uit. Je antwoord moet uit minstens veertig woorden bestaan.
Gebruik de bron
➤ Dat in 1994 de pest in India uitbrak, had twee oorzaken. Welke?
Gebruik de bron
Gebruik de bron
➤ Hoe probeerde de regering van India de pest te stoppen?
Gebruik de bron
Gebruik de bron
➤ Waarom probeerden mensen in de Middeleeuwen de pest niet op die manier te stoppen?
Gebruik de bron
➤ Leg uit hoe de pest zo veel slachtoffers kon maken. Gebruik in je antwoord de volgende woorden: Azië – pestbacterie – ratten – vlooien – hygiëne – schepen – Europa.
Je antwoord moet uit minstens veertig woorden bestaan.
➤ De pest wordt ook wel de ‘Zwarte Dood’ genoemd. Waar komt dat ‘zwarte’ vandaan?
1500
v. Chr.
1000
v. Chr.
500
v. Chr.
1
500
1000
1500
2000
2050
➤Sleep het icoon van het tijdvak dat bij de
Late Middeleeuwen hoort naar de juiste plek in de tijdlijn.
➤ Sleep de onderdelen naar de juiste plek in het schema.
schepenbank
schout
raad
burgemeester
rakkers
➤ Wie zegt wat? Plaats de nummers van de uitspraken bij de juiste persoon. Let op: sommige uitspraken passen bij beide personen. Dan schrijf je het nummer twee keer op.
➤Klik op de hotspots en sleep de gezegden en de situaties naar de juiste plek in de afbeelding.
➤Ambacht of geen ambacht?
Handelaar
Ambacht
Geen ambacht
➤Ambacht of geen ambacht?
Boer
Ambacht
Geen ambacht
➤Ambacht of geen ambacht?
Schoenmaker
Ambacht
Geen ambacht
➤Ambacht of geen ambacht?
Meubelmaker
Ambacht
Geen ambacht
➤Ambacht of geen ambacht?
Zilversmid
Ambacht
Geen ambacht
➤Ambacht of geen ambacht?
Mandenvlechter
Ambacht
Geen ambacht
➤Ambacht of geen ambacht?
Poortwachter
Ambacht
Geen ambacht
➤Ambacht of geen ambacht?
Marktkoopman
Ambacht
Geen ambacht
➤Een gilde was in de middeleeuwen een vereniging van mensen met hetzelfde beroep.
Juist
Onjuist
➤Wat was geen verbetering van de landbouw uit de Middeleeuwen?
Bemesting
Het halsjuk
Kunstmest
Drieslagstelsel
Deze zin gaat over de late Middeleeuwen.
➤Is deze zin goed of fout?
Er is veel handel.
Goed
Fout
➤Welke bevolkingsgroep vond je in de middeleeuwen alleen in de steden?
De boeren
De burgerij
De adel
De geestelijken
➤De meeste mensen in de middeleeuwen waren analfabeet (ze konden niet lezen en schrijven)
Juist
Onjuist
➤Wie maakten de regels en wetten in de steden in de tijd van de Middeleeuwen?
rechters/advocaten
koning/koninginnen
schout/schepenen
burgemeesters
➤Welke ziekte was voor groot gevaar in de Middeleeuwen?
de waterpokken
rode hond
de griep
de pest
➤Wat is een gilde?
Een ambacht waarbij je opkomt voor iemands belang
Een munt in de middeleeuwen
Een gebouw waar een ambacht werd uitgeoefend
Een groep van mensen met het zelfde ambacht die voor elkaars belangen opkwamen
➤Waarom nam de bevolking aan het begin van de Late Middeleeuwen vooral toe?
Er was meer handel
Het was veiliger
Er kwamen betere dokters
Er was meer eten
➤Wat gebeurde er in de middeleeuwen met de joden?
Ze woonde in kastelen en waren rijk + ze gingen op boten en ding ontdekken
Ze werden in kerkers gestopt
Mensen haatte ze
Ze werden vermoord door de bevolking
➤Wat is een ambacht?
Een beroep waarbij goederen of waren met de hand worden gemaakt
Een beroep dat in de industrie een grote rol speel
Een getal dat werd gebruikt in de middeleeuwen
Een groot blok metaal waarop de smid zijn werktuigen aansloeg
➤Waarom konden aan het eind van de middeleeuwen steeds meer mensen overstappen van het beroep boer op het platteland naar een ander beroep in de stad?
Er hoefde niet zo veel te worden geoogst, omdat het aantal mensen afnam.
Er kwamen nieuwe uitvindingen in de landbouw.
Er kwamen steeds meer huizen in de stad.
Geen van de genoemde antwoorden is juist.
➤Rond het jaar 1000 groeiden de oogsten snel. Welke oorzaak had dat?
De boeren hadden geleerd het land te bemesten.
De boeren lieten hun kinderen meehelpen op het land.
Er kwamen steeds meer boeren, omdat de mensen in steden ook moesten eten
De boeren gebruikten betere werktuigen.
➤Het gilde controleert de kwaliteit en de prijs van de producten die de gildeleden maken.
Waar
Niet waar
➤Als een gildelid ziek is, zorgen de andere leden voor hem en zijn gezin.
Waar
Niet waar
Als je goed genoeg was, moest je de ???? afleggen. Dat was een soort examen. Als je slaagde, mocht je lid worden van het gilde.
➤Welk woord moet er op de vraagtekens staan?
gilde
meester
meesterproef
leerling
➤Waarom woonden mensen in de Tijd van steden en staten zo graag in een stad? Kies het juiste antwoord.
In de stad was het schoner dan buiten de stad.
In de stad was het rustiger dan buiten de stad.
In de stad was veel te doen. Zo waren er vaak feesten en markten.
In de stad kwamen minder vaak ziektes voor dan buiten de stad.
➤Er stierven miljoenen mensen aan de pest. Waardoor maakte de pest zoveel slachtoffers? Kies het juiste antwoord.
De mensen dachten dat de pest een straf van God was. Daarom wilden ze de zieken niet helpen, want ze dachten dat God dan nog bozer zou worden.
Alleen arme mensen stierven aan de pest. Dat kon de rijke mensen weinig schelen en dus kregen de arme mensen geen hulp.
Men wist niet wat de oorzaak van de ziekte was. Daardoor kon er geen goede manier bedacht worden om de ziekte uit te roeien.
Gebruik de bron
De afbeelding is een tekening van een middeleeuwse stad. De tekenaar kan dingen verzonnen hebben om zijn tekening leuker of aantrekkelijker te maken. Niet alles wat je ziet, hoeft echt te kloppen.
Hieronder staan vijf dingen beschreven die je op de tekening kunt zien. Geef steeds aan of die dingen kloppen, of dat het voorbeelden zijn van de fantasie van de tekenaar.
➤Er lopen varkens door de stad. Was dat normaal in middeleeuwse steden?
Gebruik de bron
Ja
Nee
Gebruik de bron
De afbeelding is een tekening van een middeleeuwse stad. De tekenaar kan dingen verzonnen hebben om zijn tekening leuker of aantrekkelijker te maken. Niet alles wat je ziet, hoeft echt te kloppen.
Hieronder staan vijf dingen beschreven die je op de tekening kunt zien. Geef steeds aan of die dingen kloppen, of dat het voorbeelden zijn van de fantasie van de tekenaar.
➤Mensen gooien poep en plas op straat. Was dat normaal in middeleeuwse steden?
Gebruik de bron
Ja
Nee
Gebruik de bron
De afbeelding is een tekening van een middeleeuwse stad. De tekenaar kan dingen verzonnen hebben om zijn tekening leuker of aantrekkelijker te maken. Niet alles wat je ziet, hoeft echt te kloppen.
Hieronder staan vijf dingen beschreven die je op de tekening kunt zien. Geef steeds aan of die dingen kloppen, of dat het voorbeelden zijn van de fantasie van de tekenaar.
➤De kerk is het hoogste gebouw van de stad. Was dat normaal in middeleeuwse steden?
Gebruik de bron
Ja
Nee
Gebruik de bron
De afbeelding is een tekening van een middeleeuwse stad. De tekenaar kan dingen verzonnen hebben om zijn tekening leuker of aantrekkelijker te maken. Niet alles wat je ziet, hoeft echt te kloppen.
Hieronder staan vijf dingen beschreven die je op de tekening kunt zien. Geef steeds aan of die dingen kloppen, of dat het voorbeelden zijn van de fantasie van de tekenaar.
➤Om de stad is een muur gebouwd waar een poort in zit. Was dat normaal in middeleeuwse steden?
Gebruik de bron
Ja
Nee
