LessonUp_Tekstverbanden_Paragraaf3_Arial
Plattegrond hv2b
Lesduur is: 40 minOnderdelen in deze les
Plattegrond hv2b
Plattegrond hv2c
Programma
1. Lesdoelen
2. Korte herhaling van paragraaf 2
3. Uitleg over de verbanden van paragraaf 3
4. Opdrachten 2, 3 en 7
5. Terugkijken en afsluiten
Tekstverbanden en signaalwoorden
Paragraaf 3
Hoe hangen zinnen en alinea’s samen?
Lesdoelen
Ik weet wat tekstverbanden en signaalwoorden zijn.
Ik kan tekstverbanden herkennen met signaalwoorden.
Ik herken een doel-middelverband, oorzakelijk verband
en redengevend verband.
Ik herken een samenvattend en vergelijkend verband.
Ik kan uitleggen welk verband in een tekst voorkomt.
Tekstverbanden en signaalwoorden
Een tekstverband laat zien hoe zinnen of alinea’s met elkaar samenhangen.
Een signaalwoord helpt je het verband te herkennen.
Voorbeeld:
Ik wil fietsen, maar het regent.
Maar geeft hier een tegenstellend verband aan.
Kijk altijd naar de betekenis van de zinnen.
Herhaling: paragraaf 2
Chronologisch: volgorde in de tijd. Eerst, daarna, vervolgens, voordat.
Concluderend: een conclusie. Dus, daarom, kortom, al met al.
Opsommend: onderdelen achter elkaar. En, ook, bovendien, ten eerste, ten tweede.
Herhaling: paragraaf 2
Tegenstellend: tegengestelde uitspraken. Maar, echter, toch, daarentegen.
Toelichtend: extra uitleg of een voorbeeld. Bijvoorbeeld, zoals, zo, met name.
Bijvoorbeeld kondigt een voorbeeld aan. Ik houd van fruit, bijvoorbeeld appels en peren.
Doel-middelverband
Je leest welk doel iemand wil bereiken en welk middel daarvoor dient.
Signaalwoorden: om te, opdat, door middel van,
met behulp van.
Ik gebruik een woordenboek om de betekenis
van een woord op te zoeken.
Doel: de betekenis vinden.
Middel: een woordenboek gebruiken.
Oorzakelijk verband
Je leest waardoor iets gebeurt en wat het gevolg daarvan is.
Signaalwoorden: doordat, daardoor, waardoor,
ten gevolge van, zodat.
Doordat het hard vroor, bevroor het water.
Oorzaak: het vroor hard.
Gevolg: het water bevroor.
Redengevend verband
Je leest waarom iemand iets doet of vindt.
Signaalwoorden: omdat, want, daarom, immers,
namelijk.
Ik neem de bus, omdat ik geen zin heb om te fietsen.
Keuze: ik neem de bus.
Reden: ik heb geen zin om te fietsen.
Oorzaak of reden?
Oorzaak: waardoor gebeurt iets?
De ruit brak, doordat er een bal tegenaan kwam.
De bal veroorzaakt het breken van de ruit.
Reden: waarom doet of vindt iemand iets?
Ik koop een nieuwe ruit, omdat ik het koud heb.
De kou is mijn reden om een nieuwe ruit te kopen.
Lees de hele zin om het verschil te bepalen.
Samenvattend verband
Je leest een korte weergave van informatie die eerder in de tekst stond.
Signaalwoorden: kortom, samengevat, al met al.
De kamers waren schoon. Het ontbijt was lekker.
Het personeel was vriendelijk. Kortom, we waren tevreden over het hotel.
Kortom vat de eerdere informatie samen.
Vergelijkend verband
Je leest een vergelijking tussen zaken.
Signaalwoorden: evenals, net als, zoals,
in vergelijking met, hetzelfde als.
Net als haar broer speelt Noor hockey.
Noor en haar broer hebben iets gemeen:
ze spelen allebei hockey.
Eén signaalwoord, meerdere verbanden
Een signaalwoord kan bij meer verbanden passen.
De betekenis van de tekst bepaalt het verband.
Kortom kan samenvatten of een conclusie aangeven.
Samenvatting: herhaalt eerdere informatie kort.
Conclusie: trekt een gevolgtrekking uit informatie.
Kijk dus verder dan alleen het signaalwoord.
Samen oefenen
Welk verband herken je? Wat is het signaalwoord?
1. Met behulp van een kaart vinden we de route.
2. Doordat het stormde, viel de boom om.
3. Ik ga wandelen, want ik wil even naar buiten.
4. Evenals mijn zus lees ik graag.
5. Het eten was lekker en de bediening was goed.
Kortom, we waren tevreden over het restaurant.
Aan het werk
Maak opdrachten 2, 3 en 7 van paragraaf 3:
Tekstverbanden en signaalwoorden (2).
Lees telkens de zinnen rondom het signaalwoord.
Bepaal hoe de informatie samenhangt.
Noteer je antwoorden in je schrift.
Klaar? Controleer je antwoorden en markeer
de vragen waarover je twijfelt.
Antwoorden
1. Doel-middelverband: met behulp van.
Middel: een kaart. Doel: de route vinden.
2. Oorzakelijk verband: doordat.
3. Redengevend verband: want.
4. Vergelijkend verband: evenals.
5. Samenvattend verband: kortom.
Wat heb je geleerd?
Noem twee verbanden van paragraaf 3 en geef bij ieder een signaalwoord.
Afsluitvraag
Ik draag een jas, omdat ik het koud heb.
Welk verband herken je? Leg je antwoord uit.
Wat lukt al goed?
Welk verband wil je nog oefenen?
