Gedicht (herhaling)
Lesduur is: 50 minOnderdelen in deze les
Deze slide heeft geen instructies
Gedichten lezen en begrijpen
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel
Ik kan uitleggen wat een gedicht is en eenvoudige kenmerken van een gedicht herkennen.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen volgens jou bij een gedicht?
Gebruik de reacties als voorkennis: woorden als rijm, gevoel, kort, regels of mooi passen goed. Vraag kort door naar verschillen met een gewoon verhaal.
Wat is een gedicht?
Een gedicht is een korte tekst met zorgvuldig gekozen woorden
De schrijver heet een dichter
Een gedicht wil vaak een gevoel, beeld of gedachte oproepen
Niet elk gedicht vertelt een volledig verhaal
Benadruk dat poëzie anders kan aanvoelen dan een gewoon verhaal of informatieve tekst: minder uitleg, meer suggestie.
Waarom schrijven dichters gedichten?
Om gevoelens uit te drukken
Om iets mooi of opvallend te zeggen
Om de lezer aan het denken te zetten
Om met taal te spelen
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een dichter?
een lezer
een schrijver
een onderwerp
een strofe
Toetst de basisbegrippen uit de eerste uitleg over gedichten.
Vul de juiste woorden in
Een gedicht is een korte tekst met zorgvuldig gekozen woorden. De schrijver heet een dichter. Een gedicht wil vaak een gevoel, beeld of gedachte oproepen.
Alleen de kernwoorden uit de net behandelde inhoud zijn weggelaten.
Waarom schrijven dichters gedichten?
Bespreek dat dichters bijvoorbeeld gevoelens uitdrukken, mooi of opvallend willen schrijven, de lezer willen laten nadenken of met taal spelen. Meerdere antwoorden zijn goed als ze aansluiten bij de les.
Hoe ziet een gedicht eruit?
Een gedicht bestaat vaak uit regels
Regels zijn gegroepeerd in strofen
Een strofe is een blokje regels met witruimte ertussen
De vorm op de bladzijde valt vaak op
Gebruik eventueel het bord om snel het verschil tussen een regel en een strofe te tekenen.
Regels en strofen
Regel: één losse zin of stukje tekst
Strofe: een groep regels bij elkaar
Witregels maken de strofen zichtbaar
Deze slide heeft geen instructies
Rijm in een gedicht
Rijm betekent dat woorden aan het eind ongeveer hetzelfde klinken
Bijvoorbeeld: maan en gaan
Rijm komt vaak voor, maar hoeft niet
Rijm kan een gedicht makkelijker onthouden maken
Noem dat niet elk gedicht rijmt; anders denken leerlingen vaak dat een tekst zonder rijm geen gedicht is.
Klank en ritme
Woorden kunnen prettig, snel of juist zwaar klinken
Door herhaling ontstaat vaak ritme
Klank helpt mee aan de sfeer van het gedicht
Laat horen dat poëzie bedoeld is om te klinken. Lees eventueel één korte regel hardop voor.
Wat is een strofe?
een los woord
een soort rijm
een groep regels
een hard geluid
Controleert of leerlingen regel en strofe uit elkaar kunnen houden.
Maak de uitleg compleet
Een gedicht bestaat vaak uit regels. Regels zijn gegroepeerd in strofen. Woorden die aan het eind ongeveer hetzelfde klinken, noem je rijm. Door herhaling ontstaat vaak ritme.
De begrippen komen letterlijk uit het blok over vorm, rijm en klank.
Wat helpt het meest om een gedicht te onthouden?
rijm
ritme
witregels
onderwerp
Deze slide heeft geen instructies
Beeldspraak en taal
Dichters kiezen woorden extra precies
Soms bedoelen ze iets niet letterlijk
Zo ontstaat een beeld in je hoofd
Dat noemen we vaak beeldspraak
Houd het eenvoudig: focus op letterlijk en figuurlijk taalgebruik, zonder veel soorten beeldspraak uit te werken.
Waar gaat een gedicht over?
Het onderwerp is waar het gedicht over gaat
De sfeer is het gevoel dat je erbij krijgt
Denk aan blij, verdrietig, spannend of rustig
Woorden en klanken helpen die sfeer maken
Deze slide heeft geen instructies
Een gedicht begrijpen
Lees rustig
Let op opvallende woorden
Kijk naar regels, strofen en rijm
Denk na over onderwerp en sfeer
Maak duidelijk dat begrijpen niet betekent dat er maar één goed antwoord is; het gaat om wat je met tekstkenmerken kunt uitleggen.
Samengevat
Een gedicht herken je aan regels, strofen, soms rijm, en aan woorden die extra betekenis of sfeer geven. Door goed te kijken en te luisteren kun je een gedicht beter begrijpen.
Deze slide heeft geen instructies
Wat betekent beeldspraak hier?
precies tellen
niet letterlijk
hardop lezen
netjes rijmen
Sluit aan bij de eenvoudige uitleg: beeldspraak betekent hier vooral dat niet alles letterlijk bedoeld is.
Vul de kernwoorden in
Het onderwerp is waar het gedicht over gaat. De sfeer is het gevoel dat je erbij krijgt. Om een gedicht beter te begrijpen, let je op opvallende woorden, strofen en rijm.
Controleert de laatste uitleg over onderwerp, sfeer en aanpak bij het lezen.
Hoe pak jij een gedicht aan?
Goede antwoorden noemen minstens twee stappen uit de les, zoals rustig lezen, letten op opvallende woorden, kijken naar regels/strofen/rijm en nadenken over onderwerp en sfeer.
Wat heb jij vandaag geleerd over gedichten?
Laat leerlingen in eigen woorden benoemen wat ze hebben geleerd, bijvoorbeeld rijm herkennen, verschil tussen regel en strofe, of sfeer bepalen.
Wat vond jij het lastigste van deze les?
Gebruik dit om zicht te krijgen op lastige onderdelen, zoals beeldspraak, sfeer of het verschil tussen regel en strofe.
Eén woord: wat onthoud jij van deze les?
Laat de woordwolk samenvatten wat is blijven hangen: bijvoorbeeld rijm, sfeer, strofe, gevoel of gedicht.
Begrippen
gedicht - korte tekst waarin woorden bewust gekozen zijn
dichter - iemand die gedichten schrijft
regel - één losse regel tekst in een gedicht
strofe - groep regels die bij elkaar hoort
rijm - woorden die hetzelfde of bijna hetzelfde klinken
ritme - regelmatig klankpatroon in taal
sfeer - het gevoel dat een tekst oproept
Deze slide heeft geen instructies
