Samen in de klas

Samen in de klas

1 / 31
volgende
Slide 1: Slide
newEditorLevensbeschouwingMiddelbare schoolvmbo t, havoLeerjaar 2

In deze les zitten 31 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Samen in de klas

Open met het idee dat een klas fijner werkt als leerlingen weten wat ze van elkaar mogen verwachten.

Lesdoel

Ik kan benoemen wat een prettige klasgenoot is, uitleggen hoe je respectvol met elkaar omgaat en aangeven wat ik zelf nodig heb om mij gehoord en serieus genomen te voelen in de klas.

Deze slide heeft geen instructies

Wat maakt een klasgenoot fijn om mee samen te werken?

Gebruik de woordenwolk als startpunt. Verwachte thema’s: luisteren, aardig zijn, helpen, eerlijk zijn, rustig blijven, afspraken nakomen.

Een prettige klasgenoot

Een prettige klasgenoot zorgt ervoor dat anderen zich veilig en welkom voelen in de klas.


  • luistert aandachtig

  • laat iemand uitpraten

  • reageert op tijd

  • gebruikt vriendelijke taal

  • komt afspraken na

Koppel deze kenmerken aan herkenbare klassituaties, zoals een groepsopdracht of een klassengesprek.

Luisteren laat respect zien

Luisteren is meer dan stil zijn. Je laat merken dat je de ander serieus neemt.


  • je kijkt naar de spreker

  • je wacht met je eigen reactie

  • je vraagt door als iets niet duidelijk is

  • je lacht iemand niet uit

Benadruk dat gehoord worden belangrijk is voor vertrouwen in de groep.

Vriendelijke taal en gedrag

Hoe je iets zegt, maakt verschil.


  • spreek rustig en duidelijk

  • gebruik nette woorden

  • geef geen gemene opmerkingen

  • houd rekening met toon en houding

Noem dat non-verbaal gedrag ook meetelt: zuchten, ogen rollen of iemand negeren voelt vaak ook respectloos.

Betrouwbaar zijn

Betrouwbaarheid betekent dat anderen op je kunnen rekenen.


  • je doet wat je hebt beloofd

  • je bent op tijd

  • je vergeet je taak niet

  • je helpt mee als dat is afgesproken

Leg het verband met vertrouwen: als afspraken vaak niet worden nagekomen, wordt samenwerken lastiger.

Waarom dit belangrijk is

Als klasgenoten prettig met elkaar omgaan, ontstaat een betere sfeer.


Prettig gedrag → meer vertrouwen → beter samenwerken → meer rust in de klas


Daardoor durven leerlingen vaker mee te doen en fouten te maken.

Deze slide rondt het eerste deel af: kenmerken zijn niet alleen 'aardig', maar hebben effect op de hele groep.

Welk gedrag laat het duidelijkst zien dat je echt luistert?

A

Snel antwoorden

B

Door iemand heen praten

C

Naar de spreker kijken

D

Zelf veel vertellen

Sluit aan op de slides over luisteren en respect. De afleiders zijn vormen van gedrag die aandacht juist weghalen bij de ander.

Vul de juiste woorden in

Een prettige klasgenoot luistert aandachtig en laat iemand uitpraten. Door vriendelijke taal en het nakomen van afspraken voelen anderen zich veiliger in de klas.

luistert aandachtig
uitpraten
nakomen
onderbreken
vergeten
mopperen
wegkijken

De kernwoorden komen letterlijk terug uit het eerste subtopic: luisteren, uitpraten en afspraken nakomen.

Noem één gewoonte van een prettige klasgenoot.

Bespreek antwoorden klassikaal. Goede antwoorden noemen concreet gedrag zoals luisteren, vriendelijk praten, op tijd zijn, helpen, afspraken nakomen, niet uitlachen of ruimte geven om te spreken.

Respectvol met elkaar omgaan

Respectvol omgaan betekent dat je rekening houdt met jezelf én met anderen.


  • je behandelt anderen netjes

  • je accepteert dat niet iedereen hetzelfde is

  • je houdt ruimte voor ieders mening

Maak duidelijk dat respect niet betekent dat je altijd hetzelfde moet denken.

Samenwerken met afspraken

Bij samenwerken helpt het als taken eerlijk worden verdeeld.


  • spreek af wie wat doet

  • zorg dat iedereen kan bijdragen

  • help elkaar als iemand vastloopt

  • controleer samen of het werk af is

Gebruik een eenvoudig voorbeeld van een groepsopdracht waarin één leerling alles doet versus een eerlijke taakverdeling.

Feedback geven

Goede feedback helpt de ander verder.


  • blijf vriendelijk

  • zeg wat goed gaat

  • noem wat beter kan

  • geef een tip waar iemand iets aan heeft

Benadruk verschil tussen helpen en afkraken. Feedback gaat over gedrag of werk, niet over iemands waarde.

Omgaan met verschil van mening

Een verschil van mening hoort bij samenwerken.


  • luister eerst naar de ander

  • onderbreek niet

  • leg rustig uit wat jij denkt

  • zoek naar een oplossing waar de groep mee verder kan

Wijs erop dat een meningsverschil niet hetzelfde is als ruzie; het gaat erom hoe je ermee omgaat.

Rekening houden in het dagelijks contact

Ook in gewone klassituaties laat je respect zien.


  • geef iemand de ruimte om te praten

  • reageer normaal op fouten

  • stoor anderen niet expres

  • let op iemands grens als iemand iets niet prettig vindt

Hier kun je voorbeelden noemen zoals grapjes die voor de één leuk zijn, maar voor een ander niet.

Wat past het best bij respectvol samenwerken?

A

Taken eerlijk verdelen

B

Zelf alles beslissen

C

Fouten uitlachen

D

De ander onderbreken

Toetst of leerlingen respect koppelen aan eerlijk samenwerken en ruimte geven aan anderen.

Vul de juiste woorden in

Bij samenwerken spreek je af wie wat doet. Goede feedback blijft vriendelijk en bij een verschil van mening zoek je naar een oplossing waar de groep mee verder kan.

doet
vriendelijk
oplossing
roept
boos
wedstrijd
klaagt

Laat leerlingen de kern van dit subtopic toepassen: taakverdeling, feedback en omgaan met meningsverschillen.

Wat vind jij het lastigst bij samenwerken?

1

Taken verdelen

2

Feedback geven

3

Luisteren

4

Verschil van mening

Deze slide heeft geen instructies

Wat heb je zelf nodig?

Prettig samenwerken lukt beter als je weet wat voor jou belangrijk is.


  • duidelijke afspraken

  • rust in de klas

  • ruimte om mee te doen

  • respect voor grenzen

Laat zien dat behoeften kunnen verschillen, maar allemaal serieus genomen mogen worden.

Gehoord en serieus genomen

Je voelt je gehoord als anderen echt aandacht hebben voor wat jij zegt.


Je voelt je serieus genomen als jouw mening meetelt, ook als de groep iets anders kiest.

Maak onderscheid tussen luisteren en het altijd eens zijn: je kunt iemand serieus nemen zonder dezelfde mening te hebben.

Voorwaarden voor prettig samenwerken

Een fijne klas heeft omstandigheden die samenwerken makkelijker maken.


  • duidelijke regels

  • een rustige werksfeer

  • eerlijke beurtverdeling

  • veiligheid om iets te zeggen

Koppel deze voorwaarden aan concreet gedrag van klasgenoten én gezamenlijke afspraken.

Grenzen respecteren

Iedereen heeft grenzen. Die kunnen gaan over geluid, grapjes, samenwerken of persoonlijke opmerkingen.


Respect voor grenzen betekent dat je stopt of aanpast als iets voor een ander niet prettig is.

Noem dat grenzen niet altijd zichtbaar zijn. Daarom is luisteren naar wat iemand aangeeft zo belangrijk.

Gezamenlijke afspraken in de klas

Afspraken helpen om rekening met elkaar te houden.


  • we laten elkaar uitpraten

  • we spreken vriendelijk

  • we verdelen taken eerlijk

  • we luisteren naar grenzen

  • we nemen elkaar serieus

Sluit de inhoud af door te laten zien dat persoonlijke behoeften en groepsafspraken bij elkaar horen.

Wanneer voel je je serieus genomen?

A

Als iedereen jou kiest

B

Als jouw mening meetelt

C

Als jij het hardst praat

D

Als niemand reageert

Gebaseerd op het onderscheid tussen gehoord worden en serieus genomen worden.

Vul de juiste woorden in

Prettig samenwerken lukt beter met duidelijke afspraken en een rustige werksfeer. Respect voor grenzen betekent dat je stopt of iets aanpast als iets niet prettig is.

duidelijke afspraken
werksfeer
grenzen
drukte
grapjes
eigen regels
wedstrijd

De drie ingevulde begrippen zijn dragende woorden uit het laatste inhoudsblok.

Wat heb jij nodig om goed te kunnen samenwerken?

Bespreek antwoorden als opstap naar gezamenlijke klasafspraken. Verwachte elementen: rust, ruimte om mee te doen, respect voor grenzen, luisteren, duidelijke regels, eerlijke beurtverdeling.

Wat neem jij mee uit deze les?

Reflectievraag zonder goed of fout. Laat leerlingen kort terugblikken op de belangrijkste opbrengst van de les.

Wat hielp jou het meest om dit te begrijpen?

Reflectievraag over leerproces. Mogelijke antwoorden: voorbeelden, gesprek, schema’s, eigen ervaringen, duidelijke uitleg.

Welk onderdeel vond jij het lastigst?

Reflectievraag om zicht te krijgen op lastige onderdelen, bijvoorbeeld feedback geven, grenzen herkennen of omgaan met meningsverschillen.

Begrippen

prettige klasgenoot - iemand bij wie anderen zich welkom, veilig en serieus genomen voelen

respectvol omgaan - op een nette manier met anderen omgaan en rekening houden met gevoelens en grenzen

luisteren - aandacht geven aan wat iemand zegt zonder direct te onderbreken

vriendelijke taal - woorden gebruiken die netjes en helpend zijn

betrouwbaarheid - doen wat je hebt afgesproken zodat anderen op je kunnen rekenen

feedback - reactie waarmee je iemand helpt om iets te verbeteren

grenzen - wat iemand wel of niet prettig vindt en duidelijk mag aangeven

Deze slide heeft geen instructies