Bestuurlijk handhaven: rollen en regels
Bestuurlijk handhaven: rollen en regels
Wat weet je al over de bevoegdheden van gemeentelijke handhavers?
Leerdoel van deze les
Aan het einde van deze les kun je uitleggen welke rollen gemeentelijke handhavers hebben, hoe het bestuursrecht werkt en welke wettelijke bevoegdheden en sancties er zijn.
Twee rollen van de gemeentelijke handhaver
1. Toezichthouder (bestuursrecht, onder gezag van B&W of burgemeester) 2. Buitengewoon opsporingsambtenaar (strafrecht, onder gezag van de officier van justitie)
Verschil tussen strafrecht en bestuursrecht
Het strafrecht richt zich op het bestraffen van daders. Het bestuursrecht is gericht op het herstellen van een ongewenste situatie.
Wat is bestuursrecht?
- Onderdeel van het publiekrecht: ongelijke verhouding overheid–burger - Geeft bevoegdheden aan de overheid - Beschermt burgers tegen overheidshandelen - Bestaat uit Awb (algemene regels) en bijzondere wetten (Wabo, Woningwet, enz.)
Algemene wet bestuursrecht (Awb)
De Awb regelt onder meer besluitvorming, toezicht, sancties en bezwaar. Doelen zijn uniforme regels en rechtsbescherming.
Bestuursorganen en besluiten
Wat is een besluit?
4 bestuursorganen:
Rijk
Provincie
Gemeente
Waterschap
Een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan met publiekrechtelijke rechtsgevolgen.
Wat is een bestuursorgaan?
Soorten besluiten
1. Besluiten van algemene strekking (bijvoorbeeld aanwijzen afvalinzameldagen, of instellen parkeerverbod)
2. Beschikkingen (gericht op één persoon, zoals een vergunning of een boete)
Bezwaar en beroep
Alleen tegen een besluit is bezwaar mogelijk. Alleen belanghebbenden kunnen bezwaar aantekenen, binnen 6 weken. Bezwaar schorst het besluit meestal niet.
Wat doet een toezichthouder?
De toezichthouder controleert of burgers zich aan wettelijke regels houden. Toezichthouders hebben wettelijke bevoegdheden, vooral vastgelegd in de Awb.
Bevoegdheden van de toezichthouder
Uitbreiding bijzondere wetten
- Plaatsen betreden (geen woning zonder toestemming) - Inlichtingen vragen - ID of gegevens opvragen - Monsters nemen, onderzoek doen
Algemeen volgens Awb
Speciale wetten kunnen de bevoegdheden uitbreiden of beperken, zoals bij de Alcoholwet of Warenwet.
Woning betreden en vormvereisten
Toezichthouders mogen een woning alleen met toestemming van de bewoner binnengaan. Zonder toestemming is een machtiging nodig. Altijd legitimeren, doel melden en toestemming vragen.
Herstelsancties en bestraffende sancties
Herstelsancties herstellen de situatie (zoals bestuursdwang). Bestraffende sancties straffen de overtreder (zoals een bestuurlijke boete).
Bestuurlijke boete
Een bestuursorgaan kan bij overtreding een bestuurlijke boete opleggen, mits hiervoor een wettelijke basis is. Dit werkt als een bestraffende sanctie.
Combinatie van sancties en regels
Herstelsancties mogen niet tegelijk worden opgelegd voor dezelfde overtreding. Een bestuurlijke boete mag wel samen met een herstelsanctie, maar niet met een strafrechtelijke sanctie.
Beroep, bezwaar en voorlopige voorziening
Bezwaar- of beroepsprocedures schorsen de sanctie niet, behalve als de rechter anders beslist.
Dit noemen we een voorlopige voorziening.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.