Goederen ontvangen en opslaan
Goederen ontvangen en opslaan
Lesduur is: 240 minOnderdelen in deze les
Goederen ontvangen en opslaan
Deze les volgt de route van goederen: van producent naar consument, via ontvangst, controle, verplaatsen, opslaan en retourneren. Benadruk dat dit dagelijkse kerntaken zijn van een assistent verkoop in retail.
Lesdoel
Ik kan uitleggen hoe goederen in de retail worden ontvangen, gecontroleerd, verplaatst, opgeslagen en geretourneerd.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen bij goederen ontvangen en opslaan?
Gebruik de woorden uit de wolk als start: bijvoorbeeld magazijn, levering, controle, pallet, dozen, retour. Vraag kort welke woorden studenten al kennen.
De weg van goederen
Goederen gaan niet in één stap naar de klant.
Producent → groothandel/distributiecentrum → winkel → consument
Dit noem je de logistieke keten. In deze keten worden goederen gemaakt, vervoerd, opgeslagen en verkocht.
Gebruik een eenvoudig voorbeeld, zoals frisdrank of shampoo. Leg uit dat de logistieke keten gaat over de route en beweging van goederen.
Logistieke keten en bedrijfskolom
Logistieke keten: de weg die goederen afleggen
Bedrijfskolom: de bedrijven die daarbij horen
Elke schakel heeft een taak
Zonder goede samenwerking ontstaan fouten en vertraging
In retail is een snelle en nette goederenstroom belangrijk
Maak het onderscheid duidelijk: keten = proces/weg, bedrijfskolom = bedrijven/schakels. Houd de uitleg eenvoudig en praktisch.
Schakels in de bedrijfskolom
Producent maakt het product
Groothandel koopt groot in
Distributiecentrum verdeelt goederen
Winkel verkoopt aan de klant
Consument gebruikt het product
Noem dat niet elke route exact hetzelfde is. Soms levert een producent direct aan de winkel, maar de basis blijft gelijk: goederen gaan langs verschillende schakels.
Waarom deze keten belangrijk is
De juiste goederen moeten op tijd binnenkomen
De winkel moet genoeg voorraad hebben
Klanten verwachten volle schappen
Fouten in de keten zorgen voor lege schappen of extra kosten
Goed ontvangen en opslaan helpt de hele winkel
Verbind dit aan hun toekomstige werk: ook een medewerker in de winkel heeft invloed op de keten door goed te controleren en op te slaan.
Wat is de logistieke keten?
De route van goederen
De prijs van goederen
De reclame voor goederen
De kleur van goederen
Controleer of studenten het verschil zien tussen de weg van goederen en andere winkelzaken zoals prijs of reclame.
Vul de juiste woorden in
De logistieke keten is de weg die goederen afleggen. De bedrijfskolom gaat over de bedrijven in die weg. Een producent maakt het product en de consument gebruikt het product.
Alle woorden komen letterlijk uit de vorige slides terug. Let op het verschil tussen proces/weg en bedrijven/schakels.
Ontvangstruimte en magazijn
De ontvangstruimte is de plek waar goederen binnenkomen
Het magazijn is de plek waar goederen tijdelijk worden opgeslagen
Beide ruimtes moeten overzichtelijk, schoon en veilig zijn
Deze slide heeft geen instructies
Wat gebeurt er bij ontvangst?
Levering aannemen
Documenten controleren
Aantal en kwaliteit controleren
Goederen registreren
Goederen op de juiste plek zetten
Benadruk de vaste volgorde. Eerst controleren, dan pas opslaan. Zo voorkom je dat fouten later pas ontdekt worden.
Eisen aan een goede ontvangstruimte
Genoeg ruimte voor lossen
Veilige loop- en rijroutes
Goede verlichting
Plaats voor controle van goederen
Duidelijke scheiding tussen ontvangen en opslaan
Leg uit dat rommel en onduidelijke routes zorgen voor schade, vertraging en onveilige situaties.
Eisen aan een goed magazijn
Producten snel kunnen terugvinden
Veilige opslag zonder schade
Voorraad netjes en overzichtelijk
Ruimte passend bij het product
Goede temperatuur waar nodig
Koppel alvast vooruit naar latere slides: temperatuur, soort opslag en overzicht zijn belangrijk voor voorraadbeheer en minder derving.
Vrachtbrief en pakbon
Een vrachtbrief hoort bij het vervoer
Een pakbon hoort bij de inhoud van de levering
Op deze documenten staan gegevens van de zending
Je gebruikt ze om te controleren of de levering klopt
Houd het praktisch: vrachtbrief = document bij transport, pakbon = wat er in de levering zit. Geen juridisch detail nodig op mbo 1-niveau.
Verschil tussen beide documenten
Pakbon
Gegevens van vervoerder
Afzender en ontvanger
Aantal colli
Datum van transport
Welke artikelen zijn geleverd
Aantallen per artikel
Soms artikelcodes
Controle van bestelling en levering
Vrachtbrief
Leg uit dat je beide documenten naast de echte levering legt: klopt het transport én klopt de inhoud?
Wat is een collo of colli?
Collo = één verpakkingseenheid van een levering
Colli = meervoud van collo
Een doos, krat, zak of pallet kan een collo zijn
Je telt dus niet alleen producten, maar ook verpakkingseenheden
Gebruik het woord 'verpakkingseenheid' meerdere keren. Dat helpt studenten begrijpen waarom één collo soms veel producten bevat.
Hoe tel je een pallet?
Een pallet kan 1 collo zijn als de hele pallet als één verpakkingseenheid wordt geleverd.
Soms staan op de pallet meerdere dozen. Dan kunnen die dozen samen ook als meerdere colli worden geteld. Dit hangt af van wat op de vrachtbrief of pakbon staat.
Benadruk: altijd kijken naar het document. Niet zelf gokken. Wat telt als collo hangt af van hoe de levering administratief is vastgelegd.
Documenten gebruiken bij levering
Vergelijk de levering met de vrachtbrief
Vergelijk de artikelen met de pakbon
Tel de colli
Kijk of verpakkingen heel zijn
Meld afwijkingen direct
Noem voorbeelden van afwijkingen: te weinig colli, verkeerde artikelen, natte dozen, kapotte verpakking.
Waar komen goederen als eerste binnen?
In de winkelvloer
In de retourplek
In de ontvangstruimte
In de koelcel
Toetst het verschil tussen ontvangstruimte en andere plekken in het bedrijf.
Vul de juiste woorden in
Bij een levering gebruik je documenten om te controleren. De vrachtbrief hoort bij het vervoer. De pakbon laat zien welke artikelen zijn geleverd. Je telt ook de colli en meldt een afwijking direct.
Benadruk dat studenten documenten naast de echte levering leggen: transport, inhoud, aantal colli en schade controleren.
Wanneer is een pallet 1 collo?
Bespreek dat een pallet 1 collo kan zijn als die als één verpakkingseenheid op het document staat. Het kunnen ook meerdere colli zijn als de dozen apart tellen. Kern: altijd kijken naar vrachtbrief of pakbon.
Kwalitatieve controle
Bij een kwalitatieve controle kijk je naar de staat van de goederen.
Je controleert bijvoorbeeld:
schade
houdbaarheidsdatum
breuk
vervuiling
juiste kwaliteit
Leg uit dat kwaliteit gaat over hoe het product eruitziet of in welke staat het is, niet over het aantal.
Kwantitatieve controle
Bij een kwantitatieve controle kijk je naar de hoeveelheid.
Je controleert bijvoorbeeld:
aantal colli
aantal dozen
aantal stuks
of de levering compleet is
Benadruk het woord hoeveelheid. Maak het verschil met kwalitatieve controle steeds duidelijk: aantal versus staat.
100% controle en steekproef
Steekproef
Alles controleren
Meer tijd nodig
Meer zekerheid
Handig bij dure of kwetsbare goederen
100% controle
Een deel controleren
Sneller werken
Minder zekerheid
Handig bij grote leveringen
Leg uit dat de keuze afhangt van tijd, risico en soort product. Voor mbo 1 is het genoeg dat ze het verschil en het doel begrijpen.
Waarom goed controleren nodig is
Geen goede controle → fouten blijven onopgemerkt → verkeerde voorraad → schade of verlies
Goede controle helpt om:
tekorten te zien
schade te melden
fouten snel op te lossen
derving te beperken
Gebruik hier de pijlvorm bewust als oorzaak-gevolg. Leg derving nog niet te uitgebreid uit; dat komt op de volgende slides.
Wat is derving?
Derving is verlies van goederen of geld.
Dat verlies kan ontstaan door fouten, schade, bederf of diefstal. Voor een winkel betekent derving minder winst en vaak ook extra werk.
Maak de koppeling met controle: als je fouten bij ontvangst mist, kan dat later derving worden.
Criminele en niet-criminele derving
Diefstal
Fraude
Opzettelijk wegnemen van goederen
Schade
Bederf
Verlopen producten
Verkeerd opslaan
Criminele derving
Niet-criminele derving
Noem dat crimineel betekent: met opzet en strafbaar. Niet-crimineel betekent: geen misdrijf, maar wel verlies.
Administratieve en werkfouten
Product laten vallen
Verkeerd verplaatsen
Verkeerd vak of stelling gebruiken
Werkfouten
Verkeerd invoeren
Verkeerd tellen in systeem
Levering niet goed registreren
Administratieve fouten
Leg uit dat deze fouten vaak niet expres zijn, maar wel geld kosten. Laat zien dat netjes werken derving verlaagt.
Waar kijk je naar bij een kwalitatieve controle?
Naar de prijs
Naar de staat
Naar het merk
Naar de route
Kwalitatief = staat en kwaliteit. Niet verwarren met hoeveelheid.
Wanneer kies je het best voor 100% controle?
Bij dure goederen
Bij snelle lossing
Bij volle schappen
Bij kleine winkel
Deze slide heeft geen instructies
Vul de juiste woorden in
Bij een kwantitatieve controle kijk je naar aantallen. Bij een kwalitatieve controle kijk je naar schade of kwaliteit. Zonder goede controle kan derving ontstaan door fouten, schade of diefstal.
Hier komen de kernbegrippen van controle en derving samen.
Goederen verplaatsen
Van ontvangstruimte naar magazijn
Van magazijn naar winkelvloer
Van opslag naar retourplek
Altijd veilig, netjes en zonder schade
Benadruk dat verplaatsen niet zomaar tillen is, maar georganiseerd intern transport binnen het bedrijf.
Interne transportmiddelen
Steekwagen
Rolcontainer
Pompwagen
Plateauwagen
Soms een heftruck
Noem dat niet iedereen alle middelen mag gebruiken. Bijvoorbeeld: heftruck alleen met juiste bevoegdheid of instructie volgens bedrijfsregels.
Welk middel gebruik je waarvoor?
Let op
Voorbeelden
Kies passend bij gewicht
Kies passend bij formaat
Werk veilig en rustig
Steekwagen: losse dozen
Rolcontainer: veel kleine goederen
Pompwagen: pallets verplaatsen
Maak duidelijk dat verkeerd materiaal gebruiken leidt tot schade, onveiligheid en extra werk.
Veilig verplaatsen
Houd looppaden vrij
Stapel goederen stabiel
Duw of trek op een veilige manier
Let op collega’s en klanten
Meld schade of gevaar direct
Je kunt hier kort koppelen aan arbo en veiligheid, maar houd het bij praktische winkel- en magazijnsituaties.
Welk middel gebruik je voor pallets?
Steekwagen
Pompwagen
Rolcontainer
Plateauwagen
De andere opties zijn wel echte transportmiddelen, maar minder passend voor pallets.
Wat is het belangrijkst bij veilig verplaatsen?
Vrije looppaden
Sneller werken
Hoger stapelen
Meer dozen meenemen
Deze slide heeft geen instructies
Goederen opslaan
Opslaan betekent dat goederen een duidelijke en passende plek krijgen in het magazijn.
Goede opslag zorgt voor:
overzicht
snelle aanvulling
minder schade
minder derving
Deze slide heeft geen instructies
Verschillende manieren van opslaan
Nog meer
Op de vloer
Op een vlonder
Op een pallet
In een stelling
In een koelcel
In een vriescel
Opslagvormen
Leg kort uit dat de keuze afhangt van product, ruimte, veiligheid en temperatuur.
Kiezen van de juiste opslag
Zware goederen vaak laag
Kwetsbare goederen veilig en apart
Koelproducten in koelcel
Diepvriesproducten in vriescel
Noem dat eigenschappen van het product bepalen waar het komt te staan: gewicht, breekbaarheid, temperatuur en formaat.
Rekening houden met producteigenschappen
Breekbaar of stevig
Licht of zwaar
Klein of groot
Droog, gekoeld of bevroren
Snelle of lange omloopsnelheid
Leg 'omloopsnelheid' simpel uit als: hoe snel een product weer uit het magazijn gaat.
FIFO en LIFO
First In, First Out
Wat het eerst binnenkomt, gaat er ook eerst uit. Dit is belangrijk bij producten met houdbaarheidsdatum.
LIFO
Last In, First Out
Wat het laatst binnenkomt, gaat er eerst uit. Dit past alleen in sommige situaties.
FIFO
Leg de afkortingen rustig uit. Benadruk dat in retail FIFO vaak het belangrijkst is, vooral bij levensmiddelen en andere producten met datum.
Waarom FIFO vaak nodig is
Oudere voorraad gaat eerst weg
Minder kans op over datum
Minder verspilling
Betere voorraadcontrole
Minder derving
Koppel terug aan derving: verkeerd opslaan of verkeerd aanvullen kan direct leiden tot verlies.
Wat past het best bij FIFO?
Nieuw eerst
Laatste eerst
Oudste eerst
Grootste eerst
Koppel terug aan houdbaarheidsdatum en minder derving.
Vul de juiste woorden in
Goederen sla je op een passende plek op. Koelproducten gaan in de koelcel en diepvriesproducten in de vriescel. Bij producten met een datum gebruik je vaak FIFO om derving te verminderen.
Checkt of studenten opslagvorm en voorraadmethode aan elkaar kunnen koppelen.
Waarom krijgt niet elk product dezelfde opslagplek?
Bespreek dat de plek afhangt van eigenschappen zoals gewicht, breekbaarheid, formaat en temperatuur.
Retourneren en emballage
Soms gaan goederen terug naar leverancier
Dit noem je retourneren
Emballage is verpakking die terug kan
Voorbeelden: kratten, pallets, flessen
Maak onderscheid tussen product retour sturen en emballage teruggeven. Beide horen bij de goederenstroom.
Wanneer stuur je goederen retour?
Bij schade
Bij verkeerde levering
Bij te veel geleverd
Bij kwaliteitsprobleem
Volgens afspraken met leverancier
Noem dat goederen niet zomaar terug mogen; vaak gelden vaste regels van het bedrijf of de leverancier.
RMA-nummer en formulier
Een RMA-nummer is een nummer voor een retourzending
Hiermee kan de leverancier de retour herkennen
Op een retourformulier staat waarom iets teruggaat
Goede registratie voorkomt fouten
Je kunt RMA eenvoudig uitleggen als: retour-aanmeldnummer. Studenten hoeven de Engelse woorden niet te onthouden, wel het doel ervan.
Emballage in de praktijk
Emballage is vaak herbruikbaar
Het moet apart worden bewaard
Aantallen moeten kloppen
Ook hierbij is registratie belangrijk
Leg uit dat emballage waarde kan hebben. Als registratie niet klopt, kan dat ook verlies of discussie met leveranciers geven.
Waarvoor gebruik je een RMA-nummer?
Voor een retour
Voor een bestelling
Voor een prijskaart
Voor een schapindeling
RMA hoeft niet als Engelse term onthouden te worden; het doel wel: retour herkennen en registreren.
Vul de juiste woorden in
Soms stuur je goederen retour naar de leverancier, bijvoorbeeld bij schade. Emballage is verpakking die terug kan, zoals kratten of pallets. Een RMA-nummer helpt bij het herkennen van de retour. Goede registratie voorkomt fouten.
Laat studenten het verschil zien tussen producten terugsturen en herbruikbare verpakking teruggeven.
Wat heb je vandaag het meest geleerd?
Deze slide heeft geen instructies
Welk onderdeel vond je het lastigst?
Deze slide heeft geen instructies
Wat ga je straks in de praktijk beter onthouden?
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
logistieke keten - de weg die goederen afleggen van producent naar consument
bedrijfskolom - de bedrijven en schakels in die weg
ontvangstruimte - plek waar goederen binnenkomen en gecontroleerd worden
magazijn - ruimte waar goederen tijdelijk worden opgeslagen
vrachtbrief - document met gegevens over het vervoer
pakbon - document met informatie over de geleverde artikelen
collo / colli - één verpakkingseenheid / meerdere verpakkingseenheden
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
kwalitatieve controle - controle van de staat en kwaliteit van goederen
kwantitatieve controle - controle van aantallen en hoeveelheden
steekproef - controle van een deel van de levering
derving - verlies van goederen of geld
interne transportmiddelen - hulpmiddelen om goederen binnen het bedrijf te verplaatsen
FIFO - wat het eerst binnenkomt, gaat er eerst uit
LIFO - wat het laatst binnenkomt, gaat er eerst uit
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
retourneren - goederen terugsturen naar de leverancier
emballage - verpakking die terug kan of herbruikbaar is
RMA-nummer - nummer waarmee een retourzending wordt herkend
vlonder - verhoging waarop goederen droog en veilig kunnen staan
stelling - rek of magazijnsysteem om goederen in op te slaan
Deze slide heeft geen instructies
