Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
MIJNBOUW
DAGBOUW (groeves)
LANDBOUW
BOSBOUW
WAAR HALEN WE ONZE GRONDSTOFFEN?
DELFSTOFFEN:
Olie
Steenkool
Marmer
Goud
Uranium
Lithium
- …
GONDSTOFFEN:
Graan
Koolzaad
Palmolie
Hout
- …
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
MIJNBOUW
DAGBOUW (groeves)
LANDBOUW
BOSBOUW
WAAR HALEN WE ONZE GRONDSTOFFEN?
DELFSTOFFEN:
Olie
Steenkool
Marmer
Goud
Uranium
Lithium
- …
GONDSTOFFEN:
Graan
Koolzaad
Palmolie
Hout
- …
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
HOE PRODUCEREN WE ENERGIE?
aardolie
aardgas
steenkool
uranium
waterkracht
zonne-energie
windenergie
koolzaadolie
palmolie
GRIJZE ENERGIE
GROENE ENERGIE
FOSSIELE BRANDSTOFFEN
HERNIEUWBARE ENERGIE
BIOBRANDSTOFFEN
KERNENERGIE
biomassa
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
ONTBOSSING
BEDREIGING VAN BIOSFEER
VERVUILING VAN DE BODEM EN LUCHT
gebruik van chemische stoffen (bv. Kwik of cyanide bij goudwinning)
giftige stoffen in water
=> gesteente (pyriet) komt aan oppervlakte
=> reageert met water en lucht (zwavelzuur)
=> water wordt zuur (acid mine drainage)
=> water neemt gevaarlijke zware metalen op
=> gevaar voor biosfeer
giftige stoffen in de lucht
=> kwik verdampt door verwarming bij goudwinning
=> gevaarlijke kwikdampen
+ veel CO2 uitstoot door machines bij productie
=> gevaar voor biosfeer
=> klimaatveranderingen
GEZONDHEIDSPROBLEMEN
door klimaatsveranderingen (mede gevolg van ontginningen)
=> meer insecten => ziektes (bv. Malaria)
VERSTORING VAN HET LANDSCHAP
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
VERSTORING WOONGEBIED BEVOLKING
het woongebied van lokale bevolking verkleint of verdwijnt volledig VOEDSELVOORZIENING IN GEDRAG
verdwijnen van vegetatie
=> geen wortels die bodem vasthouden
=> water en winderosie
machines maken hellingen en drukken grond stevig aan
=> water spoelt sneller weg
=> sterkere erosie
=> grond spoelt en waait weg naar omliggen landbouwterreinen
=> modderstromen verstoppen rivieren die dorpen van water voorzien
=> meer armoede in regio’s met ontginning
overschakeling van voedingsgewassen naar industriële gewassen bv. koolzaadolie en palmolie
=> minder voedsel
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
KINDERARBEID
ONTWRINCHTING VAN SAMENLEVING EN OORLOGEN
aardolie als drukmiddel (bv. conflict in Iran) uitbuiting omwille van kostbare metalen
-> opbrengsten om rebellen te financieren (bv. bloeddiamanten)
HEUVELS EN PUTTEN IN HET LANDSCHAP
= mijnberg of terril
door uitgraven ontstaan putten
door uitgraven ontstaan bergen met los gesteente
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GRONDSTOFONTGINNING EN ENERGIEWINNING ZETTEN SYSTEEM AARDE ONDER DRUK
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
TE ONTHOUDEN:
Import Export Afzetmarkt Globalisering
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
Ontginning
basisindustrie
grondstoffen
delfstoffen
halffabricaten
Landbouw
verwerkende
industrie
retail
afgewerkte fabricaten
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
VESTIGINGSFACTOREN
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
VESTIGINGSFACTOREN
We maken opdracht 17, 18 en 19 (c niet) met behulp van
onze atlas.
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
DELOKALISATIE VAN INDUSTRIËLE ACTIVITEITEN
DOEL = winst → kosten veranderen in de loop van de tijd
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
DELOKALISATIE VAN INDUSTRIËLE ACTIVITEITEN
DOEL = winst → kosten veranderen in de loop van de tijd
18e en 19e eeuw:
- in de buurt van grondstoffen/energiebronnen
- in de buurt van steden voor arbeiders
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
DELOKALISATIE VAN INDUSTRIËLE ACTIVITEITEN
DOEL = winst → kosten veranderen in de loop van de tijd
18e en 19e eeuw:
- in de buurt van grondstoffen/energiebronnen
- in de buurt van steden voor arbeiders
20e eeuw:
- in de buurt van havens → invoer van grondstoffen
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
DELOKALISATIE VAN INDUSTRIËLE ACTIVITEITEN
DOEL = winst → kosten veranderen in de loop van de tijd
18e en 19e eeuw:
- in de buurt van grondstoffen/energiebronnen
- in de buurt van steden voor arbeiders
20e eeuw:
- in de buurt van havens → invoer van grondstoffen
Na 1980:
- wereldwijd = GLOBALISERING
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
DELOKALISATIE VAN INDUSTRIËLE ACTIVITEITEN
DOEL = winst → kosten veranderen in de loop van de tijd
18e en 19e eeuw:
- in de buurt van grondstoffen/energiebronnen
- in de buurt van steden voor arbeiders
20e eeuw:
- in de buurt van havens → invoer van grondstoffen
Na 1980:
- wereldwijd = GLOBALISERING
→ loonkost hoog in landen
met hoge HD-index
→ transportkosten dalen
sterk (containers)
→ groei van het internet
Zware industriële activiteiten verhuizen naar Moesson-Azië; hoofdkantoren in Europa, Noord-Amerika en Oost-Azië
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
DELOKALISATIE VAN INDUSTRIËLE ACTIVITEITEN
Jaren ‘70
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
DELOKALISATIE VAN INDUSTRIËLE ACTIVITEITEN
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
DELOKALISATIE VAN INDUSTRIËLE ACTIVITEITEN
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GEVOLGEN INDUSTRIALISATIE
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GEVOLGEN INDUSTRIALISATIE
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GEVOLGEN INDUSTRIALISATIE
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GEVOLGEN INDUSTRIALISATIE
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GEVOLGEN INDUSTRIALISATIE
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GEVOLGEN INDUSTRIALISATIE
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GEVOLGEN INDUSTRIALISATIE
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GEVOLGEN INDUSTRIALISATIE
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GEVOLGEN INDUSTRIALISATIE
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GEVOLGEN INDUSTRIALISATIE
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GEVOLGEN INDUSTRIALISATIE
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GEVOLGEN INDUSTRIALISATIE
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GEVOLGEN INDUSTRIALISATIE
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GEVOLGEN INDUSTRIALISATIE
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GEVOLGEN INDUSTRIALISATIE
→ OEFENINGEN P. 157
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GEVOLGEN INDUSTRIALISATIE
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GEVOLGEN INDUSTRIALISATIE → OPLOSSINGEN
1. MVO (maatschappelijk verantwoord ondernemen)
Is een vorm van ondernemen gericht op economische prestaties, met respect voor de sociale kant en binnen de ecologische randvoorwaarden (triple P).
Vb. Alpro: Duurzaam geteelde soja en noten, minder waterverbruik en 100% gerecycleerde verpakkingen. (https://www.tijd.be/ondernemen/voeding-drank/alpro- investeert-30-miljoen-in-duurzame-toekomst/10252361.html)
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GEVOLGEN INDUSTRIALISATIE → OPLOSSINGEN
MVO (maatschappelijk verantwoord ondernemen)
CONSUMINDEREN
Consuminderen - Dikketruiendag 2022: Pak uit met jullie klimaatactie
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GEVOLGEN INDUSTRIALISATIE → OPLOSSINGEN
MVO (maatschappelijk verantwoord ondernemen)
CONSUMINDEREN
CIRCULAIRE ECONOMIE
Landbouw Grondstofontginning en energie- winning
Industrie Handel en diensten
Economische processen in
het systeem aarde
GEVOLGEN INDUSTRIALISATIE → OPLOSSINGEN
MVO (maatschappelijk verantwoord ondernemen)
CONSUMINDEREN
CIRCULAIRE ECONOMIE
DEELECONOMIE