2 vwo - periode 2 (H2)
2 vwo - periode 2 (H2)
Deze slide heeft geen instructies
Les 1
Deze slide heeft geen instructies
2.1 De vorming van de Alpen
Deze slide heeft geen instructies
Log alvast in
bij LessonUp
Deze slide heeft geen instructies
In maximaal twee woorden. Wat is er op deze foto gebeurt?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Hoe zat het ook alweer?
sedimentgesteenten
endogene krachten
endogene krachten
Deze slide heeft geen instructies
Aardplaten
De Alpen = plooiingsgebergte
Deze slide heeft geen instructies
Platentektoniek
Deze slide heeft geen instructies
Gebergtevorming B97 B110 door endogene kracht
Deze slide heeft geen instructies
Afbraak van gebergten door exogene kracht
B115 en B116
Deze slide heeft geen instructies
Onder druk en hoge temperatuur kan kalksteen in
metamorfe gesteente veranderen = marmer.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
De Jura in Zwitserland: een voorbeeld van een oud gebergte.
Even dieper op ingaan..
Deze slide heeft geen instructies
In de atlas
Deze slide heeft geen instructies
Het ontstaan van de Alpen,
een prachtig: Plooiingsgebergte
Deze slide heeft geen instructies
Maar, wat is er dan gebeurd?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Hoe kan het dan dat die platen bewegen?
Deze slide heeft geen instructies
Platentektoniek
Deze slide heeft geen instructies
Waarom beweegt de aarde?
Deze slide heeft geen instructies
Door platentektoniek...
Bergen
Vulkanen
Aardbevingen
Deze slide heeft geen instructies
Verschil exogene en endogene krachten
Verwering
Erosie
Platentektoniek, aardbevingen
Het veranderen van de aarde van...
binnenuit
buitenaf
Deze slide heeft geen instructies
Ontstaan Alpen
Welke type gesteentes vind je in de Alpen? Hoe kan dat?
Deze slide heeft geen instructies
Ontstaan Alpen
De grond in de Alpen was dus ooit een zeebodem!
Deze slide heeft geen instructies
Sedimentgesteente
Deze kalksteen is gevormd toen er nog een zee was, maar kan nu bovenop een berg gevonden worden
Deze slide heeft geen instructies
Deze les:
1. Waar liggen de Alpen?
2. Hoe zijn de Alpen ontstaan?
3. Hoe slijten bergen/gesteentes af?
4. Hoe zie je of een berg jong of oud is?
Deze slide heeft geen instructies
Alpen
De Alpen lopen door Duitsland, Frankrijk, Oostenrijk, Slovenie en Italie.
Deze slide heeft geen instructies
Waar liggen de Alpen?
Deze slide heeft geen instructies
Deze les:
1. Waar liggen de Alpen?
2. Hoe zijn de Alpen ontstaan?
3. Hoe slijten bergen/gesteentes af?
4. Hoe zie je of een berg jong of oud is?
Deze slide heeft geen instructies
Ontstaan Alpen
De grond in de Alpen was dus ooit een zeebodem!
Deze slide heeft geen instructies
Het afslijten van bergen/gesteentes/landschappen noem je: Erosie en verwering
Deze slide heeft geen instructies
Erosie = Het afslijten van bergen/gesteentes/landschappen door een BEWEGING
Erosie door water:
Zeewater of rivierwater
Deze slide heeft geen instructies
Voor erosie
Na erosie
Deze slide heeft geen instructies
Erosie
door rivier
Deze slide heeft geen instructies
riviererosie: horizontale erosie
Verticale erosie
Deze slide heeft geen instructies
Erosie door wind
Deze slide heeft geen instructies
Erosie
door rivier (en wind)
Deze slide heeft geen instructies
Erosie en verwering
Wat was het verschil?
Verwering Erosie
Deze slide heeft geen instructies
Verschil erosie en verwering
Het afslijten van bergen/gesteentes/landschappen door:
EROSIE:
altijd een verplaatsing / beweging
door bijvoorbeeld:
wind, ijs/gletsjer, rivier
VERWERING:
altijd op 1 plek, geen beweging
Deze slide heeft geen instructies
Verwering = Het uiteenvallen van gesteente onder invloed van het weer en plantengroei. Op één plek.
Deze slide heeft geen instructies
Chemische verwering
Chemische verwering
Deze slide heeft geen instructies
Chemische verwering in de stad
Chemische verwering in de bergen
Deze slide heeft geen instructies
Biologische verwering
Deze slide heeft geen instructies
(Mechanische) verwering
Deze slide heeft geen instructies
Mechanische verwering
Deze slide heeft geen instructies
Verwering
Mechanische verwering
Chemische verwering
Biologische verwering
Deze slide heeft geen instructies
weinig reliëf
veel reliëf
Deze slide heeft geen instructies
Oud/jong gebergte?
Oud/jong gebergte?
Hoe zie je welk gebergte jong en oud is?
Deze slide heeft geen instructies
Jong gebergte
Oud gebergte
Hoe zie je welk gebergte jong en oud is?
Deze slide heeft geen instructies
Vroeger
Nu
Deze slide heeft geen instructies
Hooggebergte
Deze slide heeft geen instructies
Hooggebergte
Middelgebergte /
Heuvelland
Deze slide heeft geen instructies
Laagland
Heuvelland
Middelgebergte
Hooggebergte
Deze slide heeft geen instructies
Jong gebergte
Alpen
Hoog
Steile hellingen
Spitse bergtoppen
Diepe dalen
Weinig erosie/verwering
Oud gebergte
Ardennen
Veel lager
Flauwe hellingen
Afgeronde toppen
Veel erosie/verwering
Deze slide heeft geen instructies
Verschil exogene en endogene krachten
Verwering
Erosie
Platentektoniek, aardbevingen
Deze slide heeft geen instructies
Exogene krachten
Verwering
mechanische verwering
chemische verwering
Erosie
water
wind
ijs
Endogene krachten
Platentectoniek
Aardbevingen
Vulkanisme
Gebergtevorming
Deze slide heeft geen instructies
Het ontstaan van de Alpen
100 miljoen jaar geleden:
tropische zee, vorming van dikke lagen dode dieren en planten = sediment gesteenten
sediment: zand, klei, veen
sedimentgesteente: door hoge druk aan elkaar gekit.
zand --> zandsteen, klei --> kleisteen (schalie), kalksteen
kenmerken: laagjes en fossielen.
Deze slide heeft geen instructies
Wat zie je?
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de verbinding?
Deze slide heeft geen instructies
Ontstaan van de Alpen
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
80 miljoen jaar geleden
Afrikaanse plaat beweegt naar het noorden en duwt de sediment gesteenten in de tropische zee voor zich uit. De zeebodem kreukelde, plooide en brak.
Deze slide heeft geen instructies
30 miljoen jaar geleden: De Afrikaanse plaat duwt de sedimentgessteenten naar Europa en zo werden de Alpen tegen Europa aangeduwd. De Afrikaanse plaat schoof er zelf als laatste overheen.
Deze slide heeft geen instructies
Quizje!
herhalen/nabespreken
Deze slide heeft geen instructies
Convergent
Divergent
Transform
Deze slide heeft geen instructies
Jong gebergte
Oud gebergte
Hoge spitse toppen
Diepe dalen
Afgesleten toppen
Begroeiing
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een plooiingsgebergte?
Gebergte dat is ontstaan door buiging van de aardkorst
Gebergte dat is ontstaan door plat maken van de aardkorst
Deze slide heeft geen instructies
Wat zijn endogene krachten?
Krachten van uit het heelal
Krachten van buiten de aardkorst
Krachten van binnenuit de aarde
Krachten van planten
Deze slide heeft geen instructies
Wat ontstaat er als er twee continentale platen tegen elkaar botsen?
Er ontstaat een vulkaan
Er ontstaan bergen en vulkanen
Er ontstaat plooiingsgebergte, maar geen vulkanen
Er ontstaan plooiings-gebergte en schildvulkanen
Deze slide heeft geen instructies
Gaat het om een exogene of een endogene kracht?
Aardbeving:
Weer:
Verwering:
Vulkaan
uitbarsting:
Erosie:
Endogene
Endogene
Exogene
Exogene
Exogene
Deze slide heeft geen instructies
erosie
verwering
Deze slide heeft geen instructies
erosie
verwering
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
verwering en erosie
erosie en sedimentatie
sedimentatie
Deze slide heeft geen instructies
Gezamenlijk bordaantekening maken
Neem deze over in je schrift zodra de volledige bordaantekening is gemaakt!
Deze slide heeft geen instructies
zelf oefenen
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag: individueel uitwerken (in stilte)
1. Maak §1 (H2). Opdr. 2,3,5,8,11
2. Klaar? Maken samenvatting §1 (H3)
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Les 2
Deze slide heeft geen instructies
Vorige les
Deze slide heeft geen instructies
Afbraak van gebergten
Exogene kracht
Deze slide heeft geen instructies
Hoe ontstaat dit verschil?
Ontstaan van gebergte = endogene kracht
Erosie en verwering = exogene kracht
Oude gebergten leiden aan erosie en verwering
Deze slide heeft geen instructies
Verwering
Verwering
Het uiteenvallen van gesteenten onder invloed van weer en plantengroei.
Deze slide heeft geen instructies
Mechanische verwering
Vorstverwering
water in spleten bevriest en zet uit
Verwering door temperatuursverschillen
steen is overdag heet en zet uit, snachts koud en krimpt
Biologische verwering
wortels persen zich in spleten en drukken stenen uit elkaar
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Chemische verwering
Def.: Verwering waarbij de samenstelling van het gesteente verandert
Reactie van zuurstof en water met gesteente
Door zure regen wordt dit versterkt
Op deze manier worden grotten gevormd
Karstgebieden Def.: Gebied waar kalksteen is opgelost
(chemische verwering door zuur water)
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Afbraak van gebergten
Deze slide heeft geen instructies
Jong vs oud gebergte
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Alpiene fase
Jonge gebergten zijn 'pas' tientallen miljoenen jaren geleden ontstaan
Deze slide heeft geen instructies
Huiswerk bespreken:
§1 (H2) opdr 2,3,5,8,11
Deze slide heeft geen instructies
2.2 Rivieren van ijs
The animation above shows a sequence of false-color images from Landsat 5 and 7 (wavelength bands 5-4-3) of Baltoro Glacier flowing in the Karakoram range from 1991 to 2002. The moving ice appears in shades of gray and blue; the brighter blues on the surrounding landscape are changing snow and ice cover. The image below is an example of the flow velocity maps that Dehecq, Gardner, and colleagues can derive from such imagery.
Deze slide heeft geen instructies
Aan het eind van de les weet je:
Hoe een gletsjer bijdraagt aan de opbouw en afbraak van het landschap.
Uit welke onderdelen een gletsjer bestaat.
Waarom sommige gletsjers smelten en andere niet.
Wanneer er ijstijden zijn geweest.
Deze slide heeft geen instructies
Rivieren van ijs
Deze slide heeft geen instructies
De IJstijd
Deze slide heeft geen instructies
IJstijd
Glaciaal ❄️
Koude periode. Temperatuur daalde met zo'n 5 graden.
Interglaciaal ☀️
Warme periode.
Deze slide heeft geen instructies
IJstijd: tijdens & na
IJstijd (glaciaal): een heel koude periode voor de wereld.
Veel gletsjers in de Alpen. Deze vormden het landschap door erosie.
Nu: gletsjers zijn weg, maar de vorm van het landschap blijft over.
Deze slide heeft geen instructies
Gletjser
Rivier van ijs die langzaam naar beneden beweegt. (40-50 cm per jaar.
Het hele jaar valt er sneeuw.
Deze slide heeft geen instructies
Gletsjer
Sneeuw komt op de grond;
Sneeuw verandert in firn
IJsmassa beweegt.
Deze slide heeft geen instructies
Gletsjers
Een dik pak ijs dat is ontstaan uit bevroren lagen oude sneeuw.
Gletsjers liggen in de dalen (niet op de steile toppen) van een berg.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Erosie en sedimentatie
Een gletsjer neemt door erosie aan alle kanten veel puin mee.
Een berg puin die door een gletsjer ontstaat, heet een morene.
Deze slide heeft geen instructies
De onderdelen van een gletsjer
Deze slide heeft geen instructies
Wat is firn?
korrelige, overjarige en ijsachtige sneeuw
Firnbekken is een plek waar de Firn zich ophoopt
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een grondmorene?
Sediment dat achterblijft als de gletsjer smelt
Zijmorene ligt aan de zijkant van de ijstong
Eindmorene ligt aan het uiteinde van de gletsjer
Middenmorene Ligt op een plek waar twee gletsjertongen samenkomen.
Deze slide heeft geen instructies
Erosie en sedimentatie
Waarom ziet een gletsjer er grijs uit?
Deze slide heeft geen instructies
Morenes
Berg puin meegevoerd door de gletsjer.
Er zijn 3 soorten morenes:
- Zijmorenes
- Grondmorenes
- Eindmorenes
Morenes in ijs zorgen voor erosie van het landschap.
Als het ijs smelt blijven de stenen achter in het landschap: sedimentatie
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Eindmorenes
Materiaal dat een gletsjer voor zich uit heeft geschoven
Deze slide heeft geen instructies
U-dal
Deze slide heeft geen instructies
V-dal
U-dal
Deze slide heeft geen instructies
Kenmerken u-dal
Vlakke bodem
Steile bergwanden
Breed dal
Deze slide heeft geen instructies
Een gletsjer vormt een U-dal
Steile wanden
Vlakke bodem
Deze slide heeft geen instructies
Een V-dal (door een rivier)
Een U-dal (door een gletsjer)
Deze slide heeft geen instructies
Verder met bordaantekeningstencils
Pak je stencils erbij!
Deze slide heeft geen instructies
zelf oefenen
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag: individueel uitwerken (in stilte)
1. Maak §2 (H3). Opdr. 1,2,4,6,8,10.
2. Klaar? Maken samenvatting §2 (H3)
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Toets bespreken
Leren van de toets:
Heb je...
- Geleerd met bronnen uit het boek?
- Aandacht gegeven aan de vraag: wat wil de vraag nu eigenlijk van je weten/testen?
- De W-vragen gebruikt? Wat?-Waar-Waarom Juist Daar?
Deze slide heeft geen instructies
Toets bespreken
Heb je een vraag n.a.v. toetsbespreking?
Noteer je vraag op het blaadje, dan kijk ik nogmaals naar de vraag.
Deze slide heeft geen instructies
Les 3
Deze slide heeft geen instructies
Planning komende tijd: Van de bergen naar de Zee
Deze slide heeft geen instructies
Huiswerk bespreken:
§2 (H2) opdr 1,2,4,6,8,10
Deze slide heeft geen instructies
Aardrijkskunde
Doe mee: pak je laptop/tablet
Lessonup.io
Deze slide heeft geen instructies
Wat is erosie?
De schurende werking van water ijs en wind
Het afzetten van sediment
het bewegen van een gletsjer
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een morene?
Een hoop sneeuw
Het puin in en op de gletsjer.
Het stuk van een gletsjer waar je veilig kan lopen.
Een vierkante kubus.
Deze slide heeft geen instructies
Wat voor morene zie je op de foto?
Zijmorene
Eindmorene
Grondmorene
Deze slide heeft geen instructies
Firnbekken
Middenmorene
Grote gletsjer
Grondmorene
Gletsjerrivier
Zijmorene
Deze slide heeft geen instructies
De Alpen zijn een plooiingsgebergte. Het ontstaan van een plooiingsgebergte gebeurd door een ...
endogene kracht
exogene kracht
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een plooiingsgebergte?
Gebergte dat is ontstaan door botsing van twee aardplaten
Gebergte dat is ontstaan door plat maken van de aardkorst
Deze slide heeft geen instructies
Geografisch tekenen
Leerling 1: krijgt een foto van een natuurverschijnsel en geeft aanwijzingen wat te tekenen zonder te noemen wat er op de foto staat die de docent je toont. Voorbeeld: 'zet je pen linksonder op de bladzijde en sleep nu je pen naar....'
Leerling 2: volgt de aanwijzingen en gaat tekenen.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
2.3 Het stroomgebied van de Rijn
Deze slide heeft geen instructies
Openingsfoto
Wat zie je?
Waar komt dit voor?
Waarom komt dit hier voor?
Is dit gewenst?
Komt dit overal zo voor?
Beschrijving van de openingsfoto
De Rijn bij de Duitse stad Boppard.
mooie meander
verschillende rivieren (B120)
Deze slide heeft geen instructies
Stroomgebied van de Rijn!
Deze slide heeft geen instructies
Het grotere plaatje
Deze slide heeft geen instructies
De Rijn
Deze slide heeft geen instructies
Het stroomgebied
van de Rijn
Stroomgebied /
Waterscheiding
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Lengteprofiel rivier
Deze slide heeft geen instructies
Bovenloop
Deze slide heeft geen instructies
Middenloop
Deze slide heeft geen instructies
Meanderende rivier (B90)
Deze slide heeft geen instructies
Benedenloop
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Ontstaan van een hoefijzermeer
Deze slide heeft geen instructies
Verder met bordaantekeningstencils
Gebruik het hele blad. We gebruiken het hele whiteboard!
Deze slide heeft geen instructies
zelf oefenen
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag: individueel uitwerken (in stilte)
1. Maak §3 (H2). Opdr. 1,3,5,9,11.
2. Klaar? Maken samenvatting §3 (H2)
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Les 4
Deze slide heeft geen instructies
--> vul de vragenlijst in met de code die op hoek van tafeltje ligt.
Deze slide heeft geen instructies
Planning komende tijd: Van de bergen naar de Zee
Deze slide heeft geen instructies
Startopdracht: tweetallen
minute
second
Kennisvragen
Deze slide heeft geen instructies
Huiswerk bespreken:
§3 (H2) opdr 1,3,5,9,11
Deze slide heeft geen instructies
Aardrijkskunde
Doe mee: pak je laptop/tablet
Lessonup.io
Deze slide heeft geen instructies
Van de bergen naar de zee
Herhaling §1. en §2.
Kennis en een beetje toepassingsvragen
Deze slide heeft geen instructies
Endogene krachten
Exogene krachten
Verwering
Erosie
Opbouwen
Afbreken
Oud gebergte
Sedimentatie
Vulkanen
Plooiings-gebergte
Jong gebergte
Van binnenuit
Van buitenaf
Deze slide heeft geen instructies
§1. De vorming van de Alpen
Deze slide heeft geen instructies
Welk begrip past bij de letter A op de tekening?
verweringsmateriaal
slenk
sedimentgesteente
horst
Deze slide heeft geen instructies
Wat voor berg zie je op de foto?
Jong gebergte
oude gebergte
Deze slide heeft geen instructies
Jong gebergte
Oude gebergten
Hoog
Lager
Flauwe hellingen
Stijle hellingen
Spitse bergtoppen
Afgeronde bergtoppen
Diepe dalen
Deze slide heeft geen instructies
In de Alpen vindt er verwering plaats. Wat is verwering?
Het uiteenvallen van gesteente onder invloed van weer en plantengroei.
Het uitschuren van hard gesteente door verweringsmateriaal.
Het uitschuren van hard gesteente door water, ijs of wind.
Het afschuren van hard gesteente door water, ijs of wind
Deze slide heeft geen instructies
§2. Rivieren van IJs
Deze slide heeft geen instructies
Bovenloop
Middenloop
Benedenloop
Deze slide heeft geen instructies
originalType.question
Deze slide heeft geen instructies
waterscheiding
stroomgebied
Deze slide heeft geen instructies
Wat kan een gletsjer allemaal vervoeren?
Vooral klei
Vooral zand
Vooral grote stenen
Alles
Deze slide heeft geen instructies
Erosie
Verwering
Deze slide heeft geen instructies
Hoe ontstaat een gletsjer?
Door vele sneeuwval in het dal, de sneeuw wordt vervolgens platgedrukt en tot ijs opgehoopt.
Water op de berg bevriest. Te veel bevroren water zorgt ervoor dat het ijs door het dal heen trekt.
Ophoping van sneeuwlagen op de top van de berg. Deze worden samengedrukt en langzaam van de berg het dal in geduwd.
Stenen die door de vreselijke kou op de berg verbrijzeld worden en met andere gesteente van de berg afrollen.
Deze slide heeft geen instructies
Zet de tekstgedeeltes in de juiste volgorde
Tijdens dit transport wordt het landschap afgeschuurd en uitgeschuurd.
Gletsjers, rivieren, wind of zee nemen het mee naar andere plekken
Gesteente hoog in de bergen brokkelt af door verwering
Verweringsmateriaal valt door zwaartekracht naar beneden
Deze slide heeft geen instructies
Wat voor materiaal vervoert een gletsjer:
Steen, grind en zand
Steen, zand en klei
Klei, grind en zand
IJs
Deze slide heeft geen instructies
Eeuwige sneeuw
Vastgesteente
Morene
Deze slide heeft geen instructies
is dit een u-dal of een v-dal
v-dal
u-dal
Deze slide heeft geen instructies
Verdiepen: gletsjers
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Oefenen
Wat? Oefenvragen maken
Klaar? Leren H2.1 & 2.2 voor SO volgende week
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Les 5
SO (40 min)
Deze slide heeft geen instructies
SO
GeVraag 3 vervalt!
Ti
jd: 45 minuten
Klaar en is je toets opgehaald?
Werken ander vak
Geen laptop
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Les 6
Volgende week = SO NAGEKENEn + GAAN WE HET BESPREKEN
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenkennis
Zet op je antwoordblad de nummers 1 t/m 10 onder elkaar.
Begrippen komen uit hoofdstuk H2.1-2.3
Deze slide heeft geen instructies
1. Begrip?
Deze rivier wordt gevoerd door regen- en of grondwater
Deze slide heeft geen instructies
2. Begrip?
Rivier die smeltwater van een gletsjer afvoert
Deze slide heeft geen instructies
3. Begrip?
Grens tussen twee stroomgebieden
Deze slide heeft geen instructies
4. Begrip?
Kracht die aardkorst van buitenaf verandert
Deze slide heeft geen instructies
5. Begrip?
Het eerste deel van de rivier, dichtbij de bron
Deze slide heeft geen instructies
6. Begrip?
Sediment dat onder het ijs ligt en dat achterblijft als de gletsjer smelt
Deze slide heeft geen instructies
7. Begrip?
Koude periode waarin zich op het land uitgestrekte ijskappen vormen
Deze slide heeft geen instructies
8. Begrip?
Natuurlijke bocht in een rivier
Deze slide heeft geen instructies
9. Begrip?
Korrelige, overjarige en ijsachtige sneeuw
Deze slide heeft geen instructies
10. Begrip?
Gebergte dat is ontstaan door plooiing van stukken van de aardkorst
Deze slide heeft geen instructies
Bespreken begrippen
Deze slide heeft geen instructies
1. Begrip?
Deze rivier wordt gevoerd door regen- en of grondwater
regenrivier
Deze slide heeft geen instructies
2. Begrip?
Rivier die smeltwater van een gletsjer afvoert
Gletsjerrivier
Deze slide heeft geen instructies
3. Begrip?
Grens tussen twee stroomgebieden
Waterscheiding
Deze slide heeft geen instructies
4. Begrip?
Kracht die aardkorst van buitenaf verandert
Exogene kracht
Deze slide heeft geen instructies
5. Begrip?
Het eerste deel van de rivier, dichtbij de bron
Bovenloop
Deze slide heeft geen instructies
6. Begrip?
Sediment dat onder het ijs ligt en dat achterblijft als de gletsjer smelt
Grondmorene
Deze slide heeft geen instructies
7. Begrip?
Koude periode waarin zich op het land uitgestrekte ijskappen vormen
Glaciaal
Deze slide heeft geen instructies
8. Begrip?
Natuurlijke bocht in een rivier
Meander
Deze slide heeft geen instructies
9. Begrip?
Korrelige, overjarige en ijsachtige sneeuw
Firn
Deze slide heeft geen instructies
10. Begrip?
Gebergte dat is ontstaan door plooiing van stukken van de aardkorst
Plooiingsgebergte
Deze slide heeft geen instructies
Pak je laptop/tablet en log in via LessonUp
Startklaar (3 min)
Docent begroet leerlingen, instrueert alle leerlingen om startklaar te zijn en legt materialen klaar.
Leerlingen zorgen ervoor dat zij alle benodigde spullen op tafel hebben, jas uit, mobiel in tas. (Zorg voor een nette en georganiseerde ruimte.)
Aardrijkskunde
Doe mee: pak je laptop/tablet
Lessonup.io
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Opfrissen: wat voor soort gebergte is de Alpen? Bewijs dat met een foto!
Deze slide heeft geen instructies
Leg in stappen uit hoe deze gletsjer is ontstaan.
Deze slide heeft geen instructies
Waarom worden sommige gletsjers kleiner?
Omdat gletsjers te zwaar worden.
Omdat er te veel dieren op lopen.
Omdat er in de zomer meer smelt dan er in de winter bijkomt.
Omdat het altijd hard waait op gletsjers.
Deze slide heeft geen instructies
Waarom veranderen kusten voortdurend van uiterlijk?
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
- Je kent de factoren die de hoogte en de kracht van golven bepalen.
- Je weet waarom sommige golven de kust opbouwen en andere golven de kust afbreken.
- Je weet hoe een afbraakkust wordt gevormd.
Deze slide heeft geen instructies
Welke drie factoren hebben invloed op de kracht en de hoogte van de golven?
Deze slide heeft geen instructies
Factor 1: De kracht van de wind. Hoe sterker de wind, des te hoger de golf.
Factor 2: Des te langer de wind waait, des te hoger en krachtiger de golf is.
Factor 3: Ten slotte is van belang welke afstand de golven hebben afgelegd. Ook hier geldt (meestal): hoe groter de afstand die een golf heeft afgelegd, hoe hoger en krachtiger hij is
Deze slide heeft geen instructies
Terugstroom?
- De kracht en snelheid waarin het water terugstroomt
- dit is niet overal hetzelfde
- dit bepaalt of er erosie of sedimentatie is
- oftewel aangroei of afbraak van de kust
Deze slide heeft geen instructies
Vanuit welke windrichting zullen de golven in Nederland waarschijnlijk het hoogste zijn?
Deze slide heeft geen instructies
Vanuit welke windrichting zullen de golven in Nederland waarschijnlijk het hoogste zijn?
Noorden
Noord-westen
Westen
oosten
Deze slide heeft geen instructies
Welke twee andere factoren hebben invloed op de kracht en hoogte van de golven?
De hoeveelheid erosie en verwering
Watertemperatuur en het seizoen
Hoe hard het waait en hoe lang het waait
Wifi-ontvangst van de golf en de stemming van de zeegoden
Deze slide heeft geen instructies
Hoe zou je een golf zo simpel mogelijk omschrijven?
Deze slide heeft geen instructies
Openingsfoto
Wat zie je?
Waar komt dit voor?
Waarom komt dit hier voor?
Is dit gewenst?
Komt dit overal zo voor?
Beschrijving van de openingsfoto
Cliffs of Moher
Kustgebieden veranderen voortdurend. Door de kracht van de golven en de getijden worden kusten afgebroken en sediment verplaatst. Op de plekken waar het sediment wordt afgezet, groeit de kust juist weer aan.
Benodigde voorkennis
Deze slide heeft geen instructies
Verwering
Erosie
Sedimentatie
Deze slide heeft geen instructies
De zee geeft en neemt
branding
Deze slide heeft geen instructies
Afbraak- en aanslibbingskust
Kustduinen ontstaan uit strandwallen
Deze slide heeft geen instructies
Hoe is deze kust ontstaan?
Deze slide heeft geen instructies
De zee neemt
Deze slide heeft geen instructies
De zee geeft
Deze slide heeft geen instructies
De zee bouwt op
Aanslibbingskust: Er komt zand bij dan dat er verloren gaat.
Terugstroom bepaalt of de kust opbouwt of niet.
Bij een opbouwende kust weinig zand mee teruggenomen de zee in.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
De zee breekt af
Afbraakkust: Er gaat meer zand weg dan dat erbij komt.
Terugstroom bepaalt of de kust opbouwt of niet.
Bij een afbraakkust veel zand mee teruggenomen de zee in.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoelcheck
Welke soort kust bouwt op?
Benoem een kenmerk van deze kust.
Welke soort kust breekt af?
Benoem een kenmerk van deze kust.
Deze slide heeft geen instructies
Kustvormenquiz
Deze slide heeft geen instructies
Welke heeft geen invloed op hoe groot golven worden?
De tijd dat de wind waait
De kracht van de wind
De richting van de wind
De afstand die de golven hebben afgelegd
Deze slide heeft geen instructies
Bij een aanslibbingskust wordt er meer zand mee teruggenomen de zee in dan dat erbij komt.
Waar
Niet waar
Deze slide heeft geen instructies
Opbouwende golven
Afbrekende golven
Deze slide heeft geen instructies
Welk soort kust is een klifkust?
Afbraakkust
Aanslibbingskust
Deze slide heeft geen instructies
Laptops dicht
Deze slide heeft geen instructies
Verder met bordaantekeningstencils
Gebruik het hele blad. We gebruiken het hele whiteboard!
Deze slide heeft geen instructies
Aan het werk
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Les 7
2G
Herhalingsles
toets = volgende week nagekeken
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Startopdracht
Zoek met behulp van Google / Google Maps / Google Earth uit waar de Great Ocean Road in Australië ligt. Teken het deel van de Australische kust tussen Wattle Hill en Peterborough na op een groot vel papier.
Teken een aanzicht van de volgende kustvormen op de juiste locatie in:
12 Apostles
Loch and Gorge
London Bridge
Voeg bij elk van de kustvormen een beschrijving toe waaruit blijkt hoe
de kustvorm is ontstaan. Gebruik in de uitleg de juiste aardrijkskundige begrippen
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Huiswerk bespreken:
§4 (H2) opdr 1,3,5,10
Deze slide heeft geen instructies
Verder met bordaantekeningstencils
Gebruik het hele blad. We gebruiken het hele whiteboard!
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenkennis
Zet op je antwoordblad de nummers 1 t/m 10 onder elkaar.
Begrippen komen uit hoofdstuk H2.1-2.4
Deze slide heeft geen instructies
1. Begrip?
Kust waarbij afzetting van materiaal overheerst
Deze slide heeft geen instructies
2. Begrip?
Rivier die smeltwater van een gletsjer afvoert
Deze slide heeft geen instructies
3. Begrip?
Grens tussen twee stroomgebieden
Deze slide heeft geen instructies
4. Begrip?
Kracht die aardkorst van buitenaf verandert
Deze slide heeft geen instructies
5. Begrip?
Het eerste deel van de rivier, dichtbij de bron
Deze slide heeft geen instructies
6. Begrip?
Sediment dat onder het ijs ligt en dat achterblijft als de gletsjer smelt
Deze slide heeft geen instructies
7. Begrip?
Koude periode waarin zich op het land uitgestrekte ijskappen vormen
Deze slide heeft geen instructies
8. Begrip?
Natuurlijke bocht in een rivier
Deze slide heeft geen instructies
9. Begrip?
Korrelige, overjarige en ijsachtige sneeuw
Deze slide heeft geen instructies
10. Begrip?
Gebergte dat is ontstaan door plooiing van stukken van de aardkorst
Deze slide heeft geen instructies
Bespreken begrippen
Deze slide heeft geen instructies
1. Begrip?
Aanslibbingskust
Deze slide heeft geen instructies
2. Begrip?
Gletsjerrivier
Deze slide heeft geen instructies
3. Begrip?
Waterscheiding
Deze slide heeft geen instructies
4. Begrip?
Exogene krachten
Deze slide heeft geen instructies
5. Begrip?
Bovenloop
Deze slide heeft geen instructies
6. Begrip?
Grondmorene
Deze slide heeft geen instructies
7. Begrip?
Glaciaal
Deze slide heeft geen instructies
8. Begrip?
Meander
Deze slide heeft geen instructies
9. Begrip?
Firn
Deze slide heeft geen instructies
10. Begrip?
Plooiingsgebergte
Deze slide heeft geen instructies
Opfrisopdracht: tweetallen
minute
second
Maak nu zelf vragen & overhoor elkaar
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Oefentoets
1. Lees goed en zorgvuldig de vragen door en geef altijd antwoord;
2. De toets bestaat uit een deel meerkeuze en open vragen.
3. Bij vragen steek je je vinger op en kom ik langs!
Succes!
Deze slide heeft geen instructies
Welke 4 reliëfvormen zijn er?
Deze slide heeft geen instructies
Welke reliëfvorm hoort bij 1200 meter hoogte?
Laagland
Heuvelland
Middelgebergte
Hooggebergte
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 2. Iemand doet twee uitspraken: I De Alpen worden door endogene krachten opgebouwd en door exogene krachten weer langzaam afgebroken. II De afbraak van een gebergte begint met erosie en wordt versterkt door verwering.
I en II zijn beide goed.
I en II zijn beide fout.
I is goed en II is fout.
I is fout en II is goed.
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 3. Sleep de begrippen naar het juiste gebergte
Jong gebergte
Oud gebergte
Hoge spitse toppen
Steile hellingen
Afgesleten toppen
Flauwe hellingen
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 4a. Bekijk figuur 2. Noteer de juiste begrippen die bij het gebied op de foto passen. Kies uit: endogene krachten, exogene krachten, erosie, heuvelland, middelgebergte, hooggebergte, slenk, horst, U-vormig dal, grondmorenen, oud gebied, jong gebied, verwering.
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 4b. Een jonggebergte wordt door de tijd heen een oud gebergte. Dit ontstaan door...
Endogene krachten
Exogene krachten
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 4c. Leg je antwoord bij opdracht 4b uit.
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 5a. Sleep verwering en erosie naar het juiste plaatje.
Verwering
Erosie
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 5b. Welke natuurkracht zorgt ervoor dat een rotsblok als in figuur 4 splijt?
Vorstverwering
Chemische verwering
Oplossing
Roesten
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 5c. Dit proces (wat je gekozen hebt bij de vorige vraag) vindt ook in de Alpen plaats. Leg uit hoe dit proces hoog in de bergen werkt.
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 6a. Sleep de begrippen naar de juiste plek in figuur 5.
Kijk goed naar in welk vak het cijfer staat.
Eindmorene
Gletsjerpoort
Gletsjerrivier
Gletsjer
Zijmorene
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 6b. Geef een voorbeeld van hoe een gletsjer bijdraagt aan de afbraak van een landschap.
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 7a. Bekijk figuur 6. Hoe noem je het puin dat rechtsboven op de foto ligt?
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 7b. Bekijk figuur 6. Door welke soort verwering is dat puin daar terechtgekomen?
Door biologische verwering
Door chemische verwering
Door mechanische verwering
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 7b. Bekijk figuur 6. Welke twee vervoerders hebben dat puin verplaatst?
ijs en water
ijs en wind
ijs en zwaartekracht
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 8. Sleep de begrippen naar de juiste plek in figuur 5.
Kijk goed naar in welk vak het cijfer staat.
Bovenloop
Verwering en Erosie
Middenloop
Erosie en sedimentatie
Benedenloop
Sedimentatie
Delta
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 9a. Bekijk figuur 8. De rivier op de foto stroomt door...
Laagland
Heuvelland
Middelgebergte
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 9d. Bekijk figuur 8. Met de cijfers 3 is een (...) aangegeven.
Hoefijzermeer
Meander
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 9c. Bekijk figuur 8. In dit deel van de rivier overheerst
Erosie
Sedimentatie
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 9e. Bekijk figuur 8. De erosie is het sterkst bij...
Cijfer 1
Cijfer 2
Deze slide heeft geen instructies
Deze rivier begint in het hooggebergte en is lang onderweg naar de zee. Welk soort rivier is dit?
Gletsjer rivier
Gemengde rivier
Regen rivier
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 10a. Sleep de begrippen naar de juiste plek in figuur 9.
Hard gesteente
Zacht gesteente
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 10b. Leg uit waarom in figuur 9 een waterval is ontstaan.
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 10c. Waarom zal de waterval steeds verder naar links verschuiven?
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 11a. Wat is de juiste volgorde van de tekeningen in figuur 10?
A-B-D-C
B-C-A-D
C-B-C-A
D-B-A-C
Deze slide heeft geen instructies
Laatste Les voor toetsweek
Vandaag: SO bespreken
Oefenvragen
Leren
Oefentoets
Deze slide heeft geen instructies
Opfrisopdracht: tweetallen
minute
second
Maak nu zelf vragen & overhoor elkaar
Deze slide heeft geen instructies
Verwering
Erosie
Sedimentatie
Deze slide heeft geen instructies
2 Hoe wordt een groot pakket van ijs in de bergen ook wel genoemd?
Deze slide heeft geen instructies
1 Het afslijten van gesteente door water, wind of ijs wordt ook wel........genoemd
Verwering
Erosie
Massabeweging
Sedimentatie
Deze slide heeft geen instructies
Het neerleggen van materiaal als de transportsneheid van water, wind of ijs afneemt heet:
Sedimentatie
Reliëf
Verwering
Zwerfstenen
Deze slide heeft geen instructies
3 Een U-dal wordt gevormd door:
De wind
Een rivier
Een gletsjer
De zee
Deze slide heeft geen instructies
Welke bewering klopt?
Zand is kleiner dan grind en klei
Grind is kleiner dan zand en klei
Klei is kleiner dan zand en grind
Deze slide heeft geen instructies
Wat zie je hier?
Bovenloop
Middenloop
Benedenloop
Delta
Deze slide heeft geen instructies
Wat zie je hier?
Bovenloop
Middenloop
Benedenloop
Delta
Deze slide heeft geen instructies
Wat zie je hier?
Bovenloop
Middenloop
Benedenloop
Delta
Deze slide heeft geen instructies
Bovenloop
Middenloop
Benedenloop
Deze slide heeft geen instructies
Welke drie rivieren waren heel belangrijk voor de Nederlandse landschap?
De IJssel, de Waal, de Neder-Rijn
De Waal, de Donau, de Rijn
De Maas, de Rijn, De Schelde
De Maas, de IJssel en de Nijl
Deze slide heeft geen instructies
Een V-dal is gemaakt door:
een lawine
een gletsjer
mensen
een rivier
Deze slide heeft geen instructies
Op de foto zie je een voorbeeld van ...
erosie
sedimentatie
verwering
Deze slide heeft geen instructies
aanslibbingskust
aanslibbingskust
afbraakkust
afbraakkust
Deze slide heeft geen instructies
Sleep de begrippen naar de juiste plek.
Stroomopwaarts
Zacht gesteente
Hard gesteente
Stroomafwaarts
Deze slide heeft geen instructies
Oude rivierbocht
Sedimentatie
Lagere stroomsnelheid
Erosie
Buitenbocht
Deze slide heeft geen instructies
Welke begrippen horen bij de cijfers 1, 2 en 3?
Deze slide heeft geen instructies
Leren voor de toets
Betrek je bronnen bij het leren
Stel aardrijkskundige vragen: Waar komt dit voor? Waarom juist daar?
Stel zelf vragen op. Bijv.: Wat is het verschil tussen chemische en mechanische verwering? Waarom meandert een rivier?
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 5a. Sleep verwering en erosie naar het juiste plaatje.
Verwering
Erosie
Deze slide heeft geen instructies