Celorganellen en -verbindingen
23VPA
Celorganellen en -verbindingen
23VPA
Celorganellen
Celorganellen zijn onderdelen binnen een cel met elk een eigen functie...
ze zorgen samen voor o.a. energieproductie, aansturing en onderhoud van de cel
kennis hiervan helpt ziekten en medicijnwerking beter te begrijpen
Celorganellen
1 nucleolus
kernlichaam
een deel van de kern
het maakt een speciale vorm van enkelvoudige DNA
ribosomaal RNA (rRNA)
Celorganellen
2 nucleus
celkern
bevat DNA (dubbele helix)
het regelt alle celactiviteiten
genen worden daarbij gelezen (transcriptie)
er wordt messenger-RNA (mRNA) gemaakt voor ribosomen
Celorganellen
3 ribosoom
maakt eiwitten van het mRNA
Celorganellen
4 blaasje
transportblaasje (vesikel) in de cel
Celorganellen
5 ruw endoplasmatisch reticulum (RER)
het maakt eiwitten
het vervoert eiwitten
Celorganellen
6 Golgi-systeem
het verpakt eiwitten
het stuurt eiwitten naar de juiste bestemming (bijvoorbeeld naar het cel membraan of bij een hormoon naar een blaasje)
Celorganellen
7 cytoskelet
celskelet
netwerk van eiwitdraden
geeft stevigheid en vorm
geleiderail voor blaasjes
trekt samen om de cel te bewegen of veranderen van vorm
Celorganellen
8 glad ER
nodig voor de vetproductie
kan detoxen
Celorganellen
9 mitochondrium
zorgt voor de energie voor de cel
het kan glucose omzetten in pakketjes ATP
het heeft eigen DNA
het kan zichzelf dupliceren
speelt een rol bij spierzwakte en vermoeidheid
Celorganellen
10 vacuole
zorgt voor opslag van water, stoffen en afval
zorgt voor een goede druk in de cel
Celorganellen
11 cytoplasma
hier vinden veel chemische reacties plaats
belangrijkste is de glycolyse - energie door suiker afbraak
(beperkt ATP, bij mitochondriën veel meer)
Celorganellen
12 lysosoom
verteert afval, oude organellen
bevat enzymen (suiker-, vet- en eiwitsplitsers)
Celorganellen
13 centriool
zorgt voor een goede verdeling van het DNA (chromosomen) tijdens een celdeling
Celverbindingen
komt voor bij...
epitheel, endotheel
cardiaal spierweefsel
zenuwweefsel
leverlobjes
Celverbindingen
cellen verbinden met elkaar door...
hechting (adherens)
soepele verbinding
Celverbindingen
cellen verbinden met elkaar door...
strakke verbinding (tight)
sluit de tussenruimte volledig af
ook stoffen van en naar buurcellen (gap junction)
Celverbindingen
cellen verbinden met elkaar door...
stevige verbinding als er veel druk op de cellen staat
desmosoom